فیلم Inside 2023

«Inside» اثری است که هر چه بیشتر به آن فکر می‌کنم بیشتر از آن خوشم می‌آید. قطعاً تماشای آن آزمونی از تحمل، صبر و تاب‌آوری است، اما سبک بصری کارگردان واسیلیس کاتسوپیس در کنار پرداخت‌های قویِ اگزیستانسیال و اجرای مسلط ویلم دافو، این فیلم را به یکی از آثار جالب (و چالش‌برانگیز) سال تبدیل کرده است. نِمو، دزد آثار هنری (با بازی دافو)، مأمور به سرقت...

«Inside» اثری است که هر چه بیشتر به آن فکر می‌کنم بیشتر از آن خوشم می‌آید. قطعاً تماشای آن آزمونی از تحمل، صبر و تاب‌آوری است، اما سبک بصری کارگردان واسیلیس کاتسوپیس در کنار پرداخت‌های قویِ اگزیستانسیال و اجرای مسلط ویلم دافو، این فیلم را به یکی از آثار جالب (و چالش‌برانگیز) سال تبدیل کرده است. نِمو، دزد آثار هنری (با بازی دافو)، مأمور به سرقت پنج نقاشی گران‌قیمت از یک پنت‌هاوس لوکس در نیویورک می‌شود، اما نقشه طبق انتظار پیش نمی‌رود. دقایقی پس از ورود، سیستم امنیتی پیشرفته خانه دچار اختلال شده و نِمو را حبس می‌کند. همراهش او را رها می‌کند و نِمو تنها می‌ماند و باید راهی برای فرار پیدا کند. هیچ‌کس در خانه نیست و از حضور او بی‌خبرند؛ ساعت‌ها به روزها و سپس به ماه‌ها تبدیل می‌شود. او باید پیش از آن‌که زمان تمام شود، راهی برای زنده ماندن در این تجملات پیدا کند. ایده‌ی فیلم بسیار اندیشمندانه است، خصوصاً وقتی ارزش هنر و تجمل در مقابل نیازها و بقای انسان قرار می‌گیرد. نِمو در میان ثروت و تجمل احاطه شده اما مجبور می‌شود به ابتدایی‌ترین غرایز خود بازگردد. هر جا ثروت دیده می‌شود، از دستگاه‌های هوشمند خانه تا آثار هنری بی‌قیمت، اما چیزهای لازم برای بقا بسیار کم است (آب قطع شده و در کمد غذا زیاد نیست). نویسندگان بن هاپکینز و کاتسوپیس بُعد جالبی به داستان اضافه کرده‌اند و به‌سادگی این پرسش را مطرح می‌کنند: هنر اهمیت دارد یا جانِ انسان؟ تنها بودن در یک مکان واحد حس واقعیِ خفقان و اضطراب را القا می‌کند، به‌ویژه وقتی نِمو دنیای بیرون را می‌بیند اما کسی او را نمی‌بیند. از طریق دوربین‌های مدار بسته‌ای که صاحب خانه برای امنیت نصب کرده، نِمو برای سرگرمی نگهبان و کارکنان نظافت را تماشا می‌کند و کم‌کم شروع به خیال‌پردازی و ساختن داستان‌هایی درباره‌شان می‌کند تا عقلِ خود را حفظ کند. این تماشای از دور لذت voyeuristic دارد، اما اندوهناک است که این مرد گرفتار (و آرام‌آرام در حال زوال) مجبور است نظاره‌گر زندگی دیگران باشد. فیلم داستان چندانی ندارد و در برخی بخش‌ها کشدار به‌نظر می‌رسد؛ با پیشروی فیلم تماشای آن دشوارتر می‌شود و اگر نیم‌ساعت از طول آن کاسته می‌شد، پذیرفتنی‌تر می‌گردید. خوشبختانه اجرای دافو آن‌قدر شدید است که نمی‌توانی چشمانت را از او برداری. این نقش از نظر عاطفی و جسمی بسیار سخت است (و دیالوگ اندکی دارد) و دافو از عهده‌اش برمی‌آید. او ناامیدیِ شخصیتش را تجسم می‌بخشد، به‌خصوص وقتی شروع به هذیان‌گویی و فروپاشیِ روانی می‌کند؛ کسی را بهتر از او برای نقش نِمو نمی‌توان تصور کرد. «Inside» را می‌توان از آن نوع فیلم‌هایی دانست که معمولاً در فستیوال‌ها دیده می‌شوند: اثری پرادعا، طولانی و خسته‌کننده با نمادپردازیِ آشکار که برای بسیاری دل‌زدگی‌آور خواهد بود، اما کسانی که از آثار چالش‌برانگیز لذت می‌برند، چیزهای زیادی برای تحسین در آن پیدا خواهند کرد. به‌عبارتی باید یا مخاطب هدف باشید یا در حال و هوای خاصی برای دیدن چنین فیلمی قرار داشته باشید. دافو مانند همیشه برجسته است و هر صحنه را با اجرایی حیرت‌انگیز، مملو از ناامیدی و کاملاً جذب‌کننده در اختیار می‌گیرد؛ اما کلیتِ فیلم با پایان تا حدی قابل پیش‌بینی و ریتم بسیار کندش محدود شده—حتی رقصیدن دافو با آهنگِ ماکارنا یا گفت‌وگوی کامل با یک کبوتر هم کمکی به این مسئله نمی‌کند. فیلمی روان‌شناختی درباره دزدی که در جریان سرقت در یک آپارتمان هوشمندِ سقف‌دار و خراب در نیویورک محبوس می‌شود، به کارگردانی واسیلیس کاتسوپی (دومین تجربه کارگردانی او پس از «دوست من لری گاس») و فیلمنامه از بن هاپکینز. هرچند کارنامه‌ی این دو نام بزرگ و درخشان نیست، باید بگویم برخلاف برخی نقدها، فیلم در عمل خوب است. علاوه بر روایت، تم‌هایی مانند ارزش هنر و شیوه‌های گوناگون خلق اثر هنری را مطرح می‌کند. به‌عنوان نکته جانبی، در آپارتمان واقعاً آثار هنری به‌عنوان هنر به‌کار رفته‌اند نه صرفاً دکور. ویلم دافو معمولاً در انتخاب آثار هنری که بازی می‌کند جسور و جنجالی است و تقریباً تمام فیلم روی دوش او قرار دارد. فیلم پیام مشخصی دارد، هرچند پایان آن کاملاً توضیح داده نمی‌شود (گرچه برای من روشن بود؛ اما همین مسئله ممکن است برخی را ناراضی کند). در مجموع نمره من به این فیلم ۷ از ۱۰ (رتبه B) است.