فیلم Rome, Open City 1945

این‌که فیلم در رم و در زمانی ساخته شده است که شاید هنوز بوی بنزین نازی‌های فراری به مشام می‌رسید، حس اصالت مسحورکننده‌ای به اثر می‌بخشد. داستان حول شخصیت مانفرِدی (مارچلو پاگلیِرو) می‌چرخد که از گشتاپو تعقیب می‌شود و در تلاش برای فرار است. اگرچه رم به‌عنوان شهری «آزاد» اعلام شده و بنابراین هدف بمباران نیست، شهروندان همچنان تحت سلطه اشغالگران‌اند و رساندن مانفرِدی به...

این‌که فیلم در رم و در زمانی ساخته شده است که شاید هنوز بوی بنزین نازی‌های فراری به مشام می‌رسید، حس اصالت مسحورکننده‌ای به اثر می‌بخشد. داستان حول شخصیت مانفرِدی (مارچلو پاگلیِرو) می‌چرخد که از گشتاپو تعقیب می‌شود و در تلاش برای فرار است. اگرچه رم به‌عنوان شهری «آزاد» اعلام شده و بنابراین هدف بمباران نیست، شهروندان همچنان تحت سلطه اشغالگران‌اند و رساندن مانفرِدی به مکانی امن کار ساده‌ای نیست. او برای پناه به دوستش فرانچسکو (فرانچسکو گرانجاکه) مراجعه می‌کند اما به‌جای او با نامزدش پینا (آنا مانیانی) روبه‌رو می‌شود. پینا می‌خواهد به او کمک کند و برای همین کشیش دون پیِترو (آلدو فابریزی) را فرا می‌خوانند؛ کشیشی که حفظ امنیت این مبارزان مقاومت را بخشی اساسی از مسئولیت خود در برابر خدا می‌داند. حتی او هم، علی‌رغم لباس روحانیتش، از دام مقامات تعقیب‌کننده در امان نیست و با نزدیک‌تر شدن آن‌ها اوضاع برای همه بیش از پیش خطرناک می‌شود. این یکی از تأثرانگیزترین داستان‌های دوران جنگ است که دیده‌ام. خشونت و قساوتی را که جامعه تجربه می‌کند منتقل می‌کند، اما در عین حال فضایی برای بروز روحیه‌ای امیدوارانه نیز فراهم می‌آورد؛ کودکانی که به بازی ادامه می‌دهند و اگرچه غذای‌شان سهمیه‌بندی شده، زندگی روزمره‌شان تا حدی از آشوب شهرهای ویران دیگر مصون مانده است. انتخاب بازیگران برای نقش سربازان و نیز نقش فرمانده پلیسِ همکار با اشغالگران درخشان است و همراه با بازی گروهی، فیلمنامه پرشخصیت و قاب‌بندی‌های ظریف تصویری قابل‌اعتنا از این ارائه می‌شود که حتی در آستانه پایان جنگ زندگی تا چه اندازه مخاطره‌آمیز بوده است. فیلم در پایان از نمایش برخی صحنه‌های دلخراش نیز ابا ندارد — اما همین امر به‌نوعی تأیید نهایی بر انسانیّتِ فراوانی است که سراسر اثر را فرا گرفته است.