فیلم Hannibal Rising 2007

چه چیزی هانیبال را به آن هیولا تبدیل کرد؟ کارگردان پیتر وبِر و نویسنده توماس هریس سال‌های شکل‌گیری هانیبال لک‌تر را به تصویر می‌کشند. از همان ابتدا باید گفت این فیلم آشکارا یک فیلم ترسناک نیست، موضوعی که بسیاری از تماشاگرانی را که انتظار چیز دیگری داشتند، ناراضی کرده است. از یک سو این نکته ناراحت‌کننده است، چون فیلم در مقام یک تریلر بسیار مؤثر و...

چه چیزی هانیبال را به آن هیولا تبدیل کرد؟ کارگردان پیتر وبِر و نویسنده توماس هریس سال‌های شکل‌گیری هانیبال لک‌تر را به تصویر می‌کشند. از همان ابتدا باید گفت این فیلم آشکارا یک فیلم ترسناک نیست، موضوعی که بسیاری از تماشاگرانی را که انتظار چیز دیگری داشتند، ناراضی کرده است. از یک سو این نکته ناراحت‌کننده است، چون فیلم در مقام یک تریلر بسیار مؤثر و اهل قلم است و بازی‌های قابل‌توجهی هم دارد. هرچند ترس‌هایی در فیلم هست — ترس‌هایی واقعی که تاریخ آن‌ها را به ما آموخته — اما فیلم در ژانر وحشت صرف نیست. از سوی دیگر برای طرفداران مجموعه هانیبال و نیز طرفداران ژانر وحشت ناامیدکننده است. بازاریابی هم کمکی نکرد؛ طوری تبلیغ شد که انگار سفر به دنیای آدم‌خواری آغاز می‌شود، بنابراین کسی آماده این نبود که هانیبال روزگاری بچه‌ای عادی و حتی انسانی بوده است. وقتی فیلم به تریلر انتقام‌جویانه تبدیل می‌شود، ضربهٔ احساسی لازم را ندارد؛ فیلمنامه سعی می‌کند چندین کار را هم‌زمان انجام دهد اما در نهایت چیزی دلپذیر و ملموس تحویل نمی‌دهد. تجملات فنی هوشمندانه فیلم را از سقوط کامل نجات می‌دهد و آن را بالاتر از متوسط نگه می‌دارد، اما حس فرصت‌های از دست‌رفته و ضعف در نگارش تا زمان تیتراژ همچنان سنگینی می‌کند. امتیاز: ۶/۱۰ من همیشه هانیبال لک‌تر را با کوسهٔ فیلم Jaws مقایسه کرده‌ام. البته دکتر خوش‌صحبت‌تر است — تا وقتی گرسنه نشود — اما هر دو اساساً برای خوردن می‌کشند؛ همین انگیزه‌شان کافی است. چه قدر مضحک خواهد بود اگر برای یک کوسه داستان منشأ تراژیکی بسازند؟ این به همان اندازه مضحک است که فیلمی را در لیتوانی و فرانسه با شخصیت‌های فرانسوی و لیتوانیایی بسازی و بعد همه به انگلیسی حرف بزنند. یا این‌که هانیبال را به معلمه‌ای ژاپنی (با بازی یک بازیگر چینی) بسپارند که به او هنرهای رزمی یاد می‌دهد — انگار این مهارت‌ها را در انباریِ «قصرِ حافظه‌»اش گذاشته و دیگر هرگز گردگیری‌شان نکرده است. یا صحنه‌ای بسازند که هانیبال ماسکی را پیدا می‌کند و می‌پوشد که لابد متعلق به یک سامورایی آدم‌خوار بوده؛ هانیبال ماسک را برمی‌دارد و مستقیم به جلو نگاه می‌کند، انگار به دوربین چشمک می‌زند. حرف از سرنوشت‌گرایی! سازندگان Hannibal Rising (۲۰۰۷) از این اشارهٔ اضافی به آثار بزرگ‌تر خوشحال بودند، اما فراموش کردند هانیبال را با نقابِ عقل نشان دهند؛ گاسپار اولیه هم همیشه در حالتی شبیه به کریسپین گلور ظاهر می‌شود. گفته می‌شود هانیبال به‌راحتی از دروغ‌سنج رد می‌شود — هرچند که اصلاً آن‌قدرها هم به این تست‌ها نباید بها داد — اما چه وقت و چگونه این مهارت را آموخته؟ احتمالاً می‌خواهند القا کنند که او دیوانه‌ای زیرک است. صراحتاً نشان می‌دهد که هانیبال جوان عادت دارد مقابل «قلدرها» بایستد. این تا حدی با سیاست بعدی‌اش در مواجهه با «بی‌ادبان» هم‌خوانی دارد — که البته توجیهی است، نه دلیل. یک قاتل زنجیره‌ای هم بوده که باور داشت قتل‌هایش از وقوع زلزله جلوگیری می‌کند؛ آیا باید مدالی بعد از مرگ به او بدهیم؟ این‌که قلدرهایی که هانیبال مقابل‌شان می‌ایستد اغلب فاشیست‌اند — بدترین شروران تاریخی و سینمایی — هانیبال را به‌عنوان شمایلی از عدالت‌خواهی جلوه می‌دهد تا قاتلی بی‌رحم و بیمار روانی. فیلم از ما می‌خواهد فراموش کنیم که لک‌تر بعدها به سادیستی شبیه به منگله بدل می‌شود که میسون ورگر را فریب می‌دهد تا صورت خودش را با تکه‌های آینه بشکافد و به سگ‌ها بدهد، و حتی بخش‌هایی از مغز سرخ‌شدهٔ پل کرندلر را به او می‌خوراند. با این حال، چه در دفاع از آبروی خالهٔ چینی-ژاپنی‌اش باشد و چه در انتقام از خواهر کوچکش، هانیبال آشکارا از ویرانی‌ای که بر دیگران تحمیل می‌کند لذت می‌برد — یعنی فیلم‌سازان نتوانسته‌اند کاملاً از آن وجه بی‌رحم و روانیِ شخصیت دل بکنند.