فیلم The Man from Earth 2007

ایده‌ای عالی برای یک فیلم که در قالب فیلمنامه‌ای طنازانه شکل گرفته است. کار قابل تحسینی است و بازیگران قابل قبولی دارد. مناسب هم برای نمایش در سالن سینما و هم برای تماشا در خانه زیر پتو. به این تبلیغات اغراق‌آمیز اعتماد نکنید! شاید این جمله کمی کنایه‌آمیز باشد، اما احساس می‌کنم درست است. من نقدهای بسیار تحسین‌آمیزی دربارهٔ این فیلم خواندم و با انتظارات بالا وارد دیدنم...

ایده‌ای عالی برای یک فیلم که در قالب فیلمنامه‌ای طنازانه شکل گرفته است. کار قابل تحسینی است و بازیگران قابل قبولی دارد. مناسب هم برای نمایش در سالن سینما و هم برای تماشا در خانه زیر پتو. به این تبلیغات اغراق‌آمیز اعتماد نکنید! شاید این جمله کمی کنایه‌آمیز باشد، اما احساس می‌کنم درست است. من نقدهای بسیار تحسین‌آمیزی دربارهٔ این فیلم خواندم و با انتظارات بالا وارد دیدنم شدم؛ انتظار داشتم فیلمی خوش‌ساخت، تأمل‌برانگیز، اگزیستانسیال و آرام از ژانر علمی–تخیلی ببینم. در عوض فیلمی بسیار ضعیف دیدم که شک کردم چه کلاهی در کار است؟ این فیلم چطور می‌تواند نمره‌ای در محدودهٔ بالای ۷ داشته باشد؟ پیش‌فرض داستان در نگاه اول محکم به نظر می‌رسد، اما هرچه فیلم جلو می‌رود به سمت درامی اغراق‌آمیز و در نهایت محتوایی تحقیرآمیز و توهین‌آمیز کشیده می‌شود. من در مسائل دینی بی‌طرف‌ام، اما حمله به مذهب در این فیلم سنگین و غیرضروری است. اکثر بازیگران تا جای ممکن با فیلمنامه کار کرده‌اند، ولی همه‌چیز بی‌روح و یک‌نواخت است. هیچ‌یک از شخصیت‌ها واقعی به نظر نمی‌رسند و دیالوگ‌ها شبیه حرف‌زدن واقعی آدم‌ها نیست. اگر قرار است فیلم علمی–تخیلی‌ای بسازید که از افکت‌ها فاصله می‌گیرد و به واقع‌گرایی و روایت تکیه می‌کند، لااقل باید دیالوگ‌ها واقع‌گرایانه و روایت جذاب باشد؛ متأسفانه هیچ‌کدام در اینجا دیده نمی‌شود. از نظر بصری هم، با اینکه می‌دانم فیلم با بودجهٔ کم و در یک لوکیشن ساخته شده، اما کیفیت تصویر به‌قدری پایین است که حتی به چشم می‌آید از برخی فیلم‌های تلویزیونی و سریال‌های روزانهٔ دههٔ هشتاد هم ضعیف‌تر است. اصلن متوجه نمی‌شوم چه کسی این فیلم را خوب یا حتی شاهکار می‌داند. نقدهای پرستایش و نمره‌های ۱۰/۱۰ خواندم که از عمق فکری و چالش‌برانگیزی فیلم تعریف می‌کردند؛ اما واکنش من تحقیر بود و تنها تلاشم این بود که این فیلم ناامیدکننده را تمام کنم. بسیاری از نقدها انگار روی این نکته تأکید دارند که نویسنده در سریال استار ترک کار کرده است؛ این برای من دلیل کافی نیست تا نمرهٔ بالایی بدهم. صادقانه احساس کردم سرم کلاه رفته است. به من گفته‌اند «نمی‌فهمی»، اما من همه‌چیز را فهمیدم—هر صحنه، دلالت‌ها، معضلات اخلاقی و معنای پشت حرف‌ها را درک کردم؛ مشکل این است که آن «معنای عمیق» سطحی و غیرقانع‌کننده بود. بعضی‌ها پیشنهاد کردند شاید باید ترنسفورمرز تماشا می‌کردم؛ برای روشن شدن موضوع، من منتظر فیلمی آرام و هوشمندانه بدون انفجار بودم؛ در عوض این را دیدم. ۳/۱۰ — از دیدن این فیلم اجتناب کنید، مگر اینکه از پیش شیفتهٔ آن باشید و صرفاً به‌خاطر سابقهٔ نویسنده آمادهٔ دوست‌داشتنش باشید. مایلم شما را دعوت کنم به این تبلیغات اعتماد کنید. این فیلم بسیار خوب نوشته شده و واقعاً عالی است. شما را روی لبهٔ صندلی نگه می‌دارد و تا آخرین ثانیه شما را شگفت‌زده می‌کند. «مردی از زمین» جواهری نادر در سینمای مستقل است؛ فیلمی که تنها به فیلمنامه و ایدهٔ تأمل‌برانگیز خود تکیه می‌کند و نه به جلوه‌های بصری پرزرق‌وبرق یا افکت‌های پرهزینه. به کارگردانی ریچارد شنکمن و نویسندگی جروم بیکسبی، فیلم کاملاً از طریق دیالوگ پیش می‌رود؛ زمانی که یک استاد دانشگاه در جمعی صمیمی به دوستانش رازی خارق‌العاده را بازگو می‌کند. داستان قلب فیلم است؛ تاریخ، فلسفه و علمی–تخیلی را در روایتی جذاب می‌آمیزد و مخاطب را به تفکر عمیق دربارهٔ انسانیت، فناپذیری و ماهیت باورها وامی‌دارد. با وجود رویکرد مینیمالیستی، فیلمنامه گیرایی دارد و با پیچش‌ها و عمق فکری‌اش تماشاگر را درگیر نگه می‌دارد. با این حال بازی‌ها نامتوازن‌اند. ریچارد ریله با اجرای محکم و دلنشین می‌درخشد، اما دیوید لی اسمیت در نقش جان—شخصیت مرکزی اسرارآمیز—کم‌اثر ظاهر می‌شود و اجرای او فاقد عمق عاطفی لازم برای قابل‌لمس و گیرا کردن چنین کاراکتری است. این فاصله‌گیری فرصت برقراری ارتباط عمیق‌تر با تماشاگر را از دست می‌دهد. بقیهٔ بازیگران، از جمله جان بیلینگزلی، بازی‌های قابل قبولی ارائه می‌دهند، اما هیچ‌کدام تأثیری پایدار بر جای نمی‌گذارند. آنچه «مردی از زمین» را ویژه می‌کند، جذابیتش برای بینندگان با ذهن باز است. فیلم در کاوش ایده‌های بزرگ و مناظرات جاودان موفق است و مخاطب را به تأمل دربارهٔ تاریخ، دین و مرزهای فهم انسانی دعوت می‌کند. کمبود جلوه‌های سینمایی و بعضی بازی‌های خشک ممکن است تجربه را کمی تضعیف کند، اما قوت فیلمنامه و ایدهٔ مرکزی آن را برای علاقه‌مندان به روایت‌های فکری واجب‌التماشا می‌سازد. این فیلم ممکن است با همه طنین نیاندازد، اما برای کسانی که حاضرند با ایده‌هایش همراه شوند، سفری عمیقاً پاداش‌دهنده است.