فیلم Lee Daniels’ The Butler 2013

ما با خشونتی شروع می‌کنیم از سوی شخصیتِ داستان (الکس پتتیفر) که گمان می‌کند بردگان سیاه‌پوست مزرعهٔ پنبه‌شان عملاً بی‌ارزش‌اند. او به زنی تجاوز می‌کند و سپس مردی را که تنها اعتراض کوچکی می‌کند می‌کشد. مادرِ او (ونسا ردگریو) به پسر یتیم‌شده علاقه‌مند می‌شود و او را از کار در مزرعه به عنوان نوکرِ خانه برمی‌دارد. پسر با آموختنِ آرام‌‌ماندن و بازی‌کردنِ قواعد، سریع موفق...

ما با خشونتی شروع می‌کنیم از سوی شخصیتِ داستان (الکس پتتیفر) که گمان می‌کند بردگان سیاه‌پوست مزرعهٔ پنبه‌شان عملاً بی‌ارزش‌اند. او به زنی تجاوز می‌کند و سپس مردی را که تنها اعتراض کوچکی می‌کند می‌کشد. مادرِ او (ونسا ردگریو) به پسر یتیم‌شده علاقه‌مند می‌شود و او را از کار در مزرعه به عنوان نوکرِ خانه برمی‌دارد. پسر با آموختنِ آرام‌‌ماندن و بازی‌کردنِ قواعد، سریع موفق می‌شود و در نهایت در کاخ سفید مشغول به کار می‌شود. دورهٔ حضورش آنجا (که تا دوران ریگان ادامه می‌یابد) مجالی جالب فراهم می‌آورد تا تحولات جنبش حقوق مدنی آمریکا، تغییرات (یا عدم تغییر) نگرش‌ها، و تا حدودی سازوکار دفتر بیضی و ساکنانش به نمایش گذاشته شود. فهرست بازیگران جانبی چشمگیر است، ولی به جز اوپرا وینفری (در نقش همسرش «گلوریا») بسیاری فقط ظاهرهای گذرا دارند. زندگی خودِ آن‌ها هم خالی از درد و مشکل نیست — یکی از پسران‌شان مصمم است برای رهایی از ستم مبارزه کند، کاری که خطر زیادی برای خودش و اطرافیان‌اش دارد. روایت به‌طور ملایم تبعیض را در سطوح مختلف نشان می‌دهد — از حقوق و فرصت‌های ارتقا گرفته تا جداسازی صندلی در یک کافه، و با اشارهٔ غم‌انگیز به جنگ ویتنام. شاید قدرت اصلی فیلم در همین شیوهٔ ملایمِ نشان‌دادن نژادپرستیِ رواج‌یافته باشد؛ که به ما اجازه می‌دهد همراه شخصیت رشد کنیم، گاهی آهسته و گاهی شوکه‌کننده. این امر مرهون اجرای ویتاکر است که نجابتی را به تصویر می‌کشد که به‌سختی می‌توان تحسینش نکرد. ریتم تولید مناسب است و موسیقی متن مکمل فیلم ارزش دیدن دارد. دلم تماشای یک فیلم با رابین ویلیامز می‌خواست. ویلیامز تنها نقش کوتاهی به عنوان آیزنهاور دارد، اما فیلم بسیار تأثیرگذار و اشک‌برانگیز است. داستان مردی (ویتاکر) را از کودکی در مزرعه، فرار از خانه، گرفتن شغلی به عنوان نوکر در هتلی مجلل در واشینگتن، تا خدمت به هفت رئیس‌جمهور دنبال می‌کند (گرچه کارتر و فورد در فیلم حضور ندارند). این فیلم قصهٔ یک خانواده است: دلباختن به خدمتکار هتل، بزرگ کردن دو پسر — یکی در مسیر سیاست، از جنبش مارتین لوتر کینگ تا حزب پلنگ سیاه و کنگره، برخلاف خواست پدر؛ و دیگری که «پسر خوب» است و به ارتش می‌پیوندد برای آنچه ایمان دارد. قبلاً ویتاکر را تنها از «یانگ راک» می‌شناختم، اما در این فیلم عالی بود. گریم در نشان‌دادن فرآیند پیری بسیار خوب عمل کرده بود. اوپرا نقش مادر فوق‌العاده‌ای را ایفا می‌کند: مادری عاشق پسرانش، همراه و پشتیبان همسرش، و در عین حال زن خانه‌ای تنها که با کار طولانی همسر در کاخ سفید با مشکلاتی مانند الکل و خیانت دست و پنجه نرم می‌کند. یکی از بهترین درام‌هایی است که در سال‌های اخیر دیده‌ام.