فیلم Pitch Black 2000

شماها همه از من می‌ترسید. اغلب روزها این را تحسین تلقی می‌کنم، اما حالا مشکل از من نیست که باید نگرانش باشید. «Pitch Black» را دیوید تووای کارگردانی و به‌طور جمعی او و کن و جیم ویات نوشته‌اند. در آن وین دیزل، رادا میچل، کول هاوزر، کیت دیوید، لوئیس فیتز-جرالد، کلودیا بلک و ریانا گریفیت بازی می‌کنند. موسیقی اثر از گریم روول و فیلم‌برداری از دیوید...

شماها همه از من می‌ترسید. اغلب روزها این را تحسین تلقی می‌کنم، اما حالا مشکل از من نیست که باید نگرانش باشید. «Pitch Black» را دیوید تووای کارگردانی و به‌طور جمعی او و کن و جیم ویات نوشته‌اند. در آن وین دیزل، رادا میچل، کول هاوزر، کیت دیوید، لوئیس فیتز-جرالد، کلودیا بلک و ریانا گریفیت بازی می‌کنند. موسیقی اثر از گریم روول و فیلم‌برداری از دیوید اگبی است. سال 2000 سرشار از فیلم‌های علمی‌تخیلی بود؛ نه همه‌شان درخشان، اما این اثر تووای یکی از بهترین‌های آن سال است؛ تکه‌ای عالی از اکشن/ترسناک/علمی‌تخیلی. از همان ابتدا سوار کشتی باری هانتر-گرتزنر می‌شویم که در حال سقوط در فضاست. کشتی به خاطر بقایای شهاب‌سنگ آسیب دیده و افسر جوان، کارولین فرای (میتچل)، پس از بیرون آمدن از خواب ابرنابا موفق می‌شود روی سیاره‌ای نزدیک فرود اضطراری کند. تنها جمع محدودی از مسافران از سقوط نجات می‌یابند، از جمله خلافکار معروف ریچارد بی. ریدیک (دیزل)، اما وقتی بازماندگان با تهدیدات درون گروه روبه‌رو می‌شوند معلوم می‌شود تهدید بزرگ‌تری هم به زودی به جمع‌شان می‌پیوندد: موجودات بیگانه‌ای مرگبار که تنها در تاریکی فعال‌اند. افسوس که باید قرار باشد کسوف رخ دهد... بگذارید واضح بگویم: «Pitch Black» نوعی واریاسیون از «Alien» است؛ از آن دسته فیلم‌هایی که از موفقیت ریڈلی اسکات تأثیر گرفته‌اند. با این حال فیلم تازه و سرزنده است؛ درسی در ساختن فیلم کم‌هزینه با وقار، سبک، خون، هوش و جسارت — اجرای درجهٔ A از سمت سازندگان. شاید با توجه به خلاصهٔ داستان تعجب‌آور باشد که فیلم تا این حد شخصیت‌محور است؛ تووای مرتب شخصیت‌ها را می‌سازد حتی در حالی که کشتار و وحشت رها می‌شود — و این‌ها جمعیتی بسیار متنوع‌اند: یکی از بدترین مجرمان جهان، یک افسر زن باصلابت که باید فرماندهی را به‌دست گیرد، یک شکارچی جایزه‌جو وابسته به مورفین، یک کشیش مسلمان و همراهان جوانش، یک الکلی کاراکترآفرین و چند بی‌خانمان. این گروه شاید چندان وحشی نباشند، ولی به هر یک فرصت داده می‌شود تا پیش و در حین شکار تک‌تک توسط موجودات تأثیرگذار باشند. قدرت روایت از طریق شخصیت غول‌پیکر دیزل به‌دست می‌آید؛ او دوکاره است و تحت عمل چشم قرار گرفته تا در تاریکی دشمنان را ببیند! گروه باید روی او حساب کند چون واضح است بهترین امید بقاست، اما آیا می‌توان به او اعتماد کرد؟ انگیزهٔ نهایی‌اش چیست؟ ریدیک مانند تیغی است که در برابر فرای عمل می‌کند؛ گاهی مثل شیطان و فرشته‌ای‌اند که در اسم سادهٔ بقا تلاش می‌کنند یکی شوند. همین شخصیت‌های محوری ساده‌ترین فرض را به ارتفاعات بالاتری می‌برند؛ میچل (جذاب/آسیب‌پذیر/سرسخت/باهوش) و دیزل (مرد خشن/قوی/صداخور/تهدیدآمیز) در اوج‌اند. کار بخش فنی هم به‌شدت کمک می‌کند. فضاسازی فیلم فرار باشکوهی از یکی از نفرین‌های فیلم‌های علمی‌تخیلی است: جهان غیرقابل‌باور. تووای، اگبی و بخش هنری جهانی با سه خورشید و منظره‌ای سوخته و بایر خلق کرده‌اند، با عکاسی‌ای که بین فیلترهای رنگ‌پریده و فلزی نوسان می‌کند تا بیشترین تأثیر علمی‌تخیلی را بدهد. جلوه‌های ویژه رنگ واقعی بودجه را پنهان می‌کنند — نگاه کنید به سکانس قبل از کسوف. خود موجودات چه‌طور؟ آن‌ها لشکری‌اند؛ نوعی کابوس شبیه پتروداکتیل که ناله‌های تیز سر می‌دهند، بوی خون را حس می‌کنند و با سرعت زیاد حرکت می‌کنند. مثل ریدیک دید ویژه‌ای در تاریکی دارند؛ از نور می‌ترسند و این نور به بازماندگان یک نقطهٔ امید نشان می‌دهد. علم و منطق داستان گاهی سست‌اند، اما چه اهمیتی دارد؟ این یک فیلم علمی‌تخیلی حساب‌شده و کم‌ریخت است که کارگردانی کم‌ارزش‌دیده آن را پدید آورده، کسی که بسیاری از تولیدات پرهزینه‌تر هالیوود را شرمنده می‌کند. تا پایان که هنوز هم ممکن است شما را شگفت‌زده کند، ممکن است ناخن‌های‌تان را گاز بگیرید و روی لبهٔ صندلی بنشینید. امتیاز: 9/10 --- یکی از آن فیلم‌هایی که بیشتر مردم به آن توجهی ندارند، اما به‌نظر من به‌شدت دست‌کم گرفته شده است. امتیاز نهایی: 4.5 از 5 — جذابیتی باورنکردنی که ذهنم را رها نمی‌کند. --- دور قبلی که این را دیدم (2000/2001) چندان طرفدارش نبودم و این مرتبه هم چندان تحت تأثیر قرار نگرفتم؛ به‌ویژه تدوین نه‌چندان دقیق اوایل فیلم (که انگار در اکشن نهایی بهتر شد) و کارگردانی که در برخی موارد آماتور به‌نظر می‌رسید و برای کشیدن تصویر از نسبت درست استفاده شده بود. عناصر جالبی هست و بازی‌ها قابل قبول‌اند اما هیچ بازیگری واقعاً درخشان نیست، حتی وین دیزل که هیچ شخصیتی از خودش نشان نمی‌دهد—آن‌طور که در مجموعه «سریع و خشمگین» دیده‌ایم. امتیاز: 2.75 از 5 --- فیلمی که وین دیزل را با نقش ریدیک مطرح کرد؛ ضدقهرمانی کج‌رو که توسط شکارچیان جایزه‌جو تعقیب می‌شود. این هم یکی از آن فیلم‌هایی است که واقعا بهتر است پیش از تماشا درباره‌اش زیاد ندانید. --- «Pitch Black» دیدنی‌ای قابل قبول است. به‌عنوان طرفدار بزرگ «سریع و خشمگین» دیر زمانی بود که می‌خواستم دیگر آثار وین دیزل را ببینم. پیش از این از شخصیت ریدیک شنیده بودم اما دربارهٔ داستان چیزی نمی‌دانستم. معلوم شد فیلم نسبتاً خوبی است، با وجود مشکلاتی جزئی. فضا و جلوه‌ها حس بودجهٔ محدود و کیفیت نه‌چندان بالایی دارند؛ جلوه‌های ویژه چندان از پا کهنه نشده‌اند و سطح بازی‌ها متوسط است. با این حال موجودات فیلم جذاب‌اند و بازیگران روی صحنه کار خود را انجام می‌دهند. فیلم تاحدی تلاش زیادی در ژانر علمی‌تخیلی دارد که ارزش احترام دارد. دیزل در نقش ریدیک مؤثر است؛ شخصیتی که می‌توان پتانسیلش را در اینجا دید. جالب است که او هم‌بازی کول هاوزر است که در «2 Fast 2 Furious» بازی داشت — تنها قسمت مجموعه که وین دیزل در آن حضور نداشت. هاوزر هم نقش را خوب ایفا می‌کند و برای چنین نقشی مناسب است. رادا میچل و کیت دیوید از بقیه بهترند. کنجکاوم ببینم «تاریخچهٔ ریدیک» (که دیزل آن را به پروژهٔ «2 Fast» ترجیح داد) به کجا می‌رسد. قبلاً از این فیلم چیزی نشنیده بودم اما دنباله‌اش را می‌شناختم... پس لابد خوب است، نه؟ --- پس از سقوط کشتی‌شان روی سیاره‌ای خشن و بی‌ترحمی، تنها یازده نفر از گروهی پراکنده جان به‌در می‌برند و تحت فرمان «فرای» (رادا میچل) قرار می‌گیرند. بسیج کردن این ده نفر آسان نیست، چون آن‌ها خدمهٔ عادی نیستند. علاوه بر این، تاریکی مطلق هر بیست ساعتی یا کمی بیشتر—که در عین حال سیاره سه خورشید دارد—حاکم می‌شود و گیاهان بومی هم گرایش عجیبی به گوشت انسان دارند، پس اوضاع تیره به‌نظر می‌رسد. شاید تنها امید بقای‌شان به محکوم دیدا‌بین «ریدیک» (وین دیزل) باشد اما آیا فرای می‌تواند به او اعتماد کند که آن‌ها را به شاتلی برساند که از این جهان خشک بروند؟ آیا می‌شود به کسی اعتماد کرد؟ در فیلم جلوه‌های بصری محکمی وجود دارد، اما داستان طعم آشنایی دارد که هر کسی تا به حال «دکتر هو» تماشا کرده باشد آن را تشخیص می‌دهد. دیزل بازیگری قوی و کاریزماتیک است و این نقش کاملاً مال اوست، اما بقیهٔ بازیگران — از جمله کلودیا بلک که به نظر من در نهایت «Stargate SG-1» را خراب کرد — تلاش می‌کنند خلأ را پر کنند و امیدوارم در نهایت طعمهٔ موجودات شوند. این فیلم ماجرایی با ریتم خوب است که از همان آغاز چیزهای زیادی برای عرضه دارد و فضاهای خاک‌آلود و بادزده جوِ نسبتاً خفه‌ای ایجاد می‌کنند که به رشد این ماجرای شوم کمک می‌کند.