فیلم Sabata 1969

سباتا (Sabata) — یک اسپاگتی وسترن در روح سه‌گانهٔ مرد بی‌نام سرجیو لئونه ساختهٔ 1969 به کارگردانی جانوفرانکو پارولینی (معروف به فرانک کرامر)، «سباتا» ماجرای شهری در غرب تگزاس را روایت می‌کند که وقتی تفنگداری سیاه‌پوش به نام سباتا (لی ون کلیف) با یک سرباز سابق الکلی به نام کارینچا (ایگنازیو اسپالا) و یک بومی آکروباتیک (برونو اوکمار) متحد می‌شود تا مانع نقشهٔ رهبران شهر برای...

سباتا (Sabata) — یک اسپاگتی وسترن در روح سه‌گانهٔ مرد بی‌نام سرجیو لئونه ساختهٔ 1969 به کارگردانی جانوفرانکو پارولینی (معروف به فرانک کرامر)، «سباتا» ماجرای شهری در غرب تگزاس را روایت می‌کند که وقتی تفنگداری سیاه‌پوش به نام سباتا (لی ون کلیف) با یک سرباز سابق الکلی به نام کارینچا (ایگنازیو اسپالا) و یک بومی آکروباتیک (برونو اوکمار) متحد می‌شود تا مانع نقشهٔ رهبران شهر برای دزدیدن 100,000 دلار از بانکِ خودشان شوند—پولی که قرار است برای خرید زمین مورد نیاز عبور راه‌آهن استفاده شود. در نقش‌های مکمل ویلیام برگر به‌عنوان بانجو، فرانکو رسل به‌عنوان آنتاگونیستی زن‌گونه اما خطرناک، آنتونیو گرادولی و جیانی ریتزو حضور دارند و لیندا وراس هم نقش دخترِ معمولاِْ حضور‌یافته در سالون را بازی می‌کند. فیلم اولین عنوان از سه‌گانهٔ رسمی سباتا (1969–1971) است؛ چند فیلم دیگر با نام مشابه بعدها ساخته شد که عموماً تقلیدی و غیررسمی تلقی می‌شوند. فیلم با شروعی امیدوارکننده عرضه می‌شود: شخصیت‌های رنگارنگ، یک سرقت بانک خلاقانه و فضایی پرجنب‌وجوش. با این حال، در پردهٔ دوم داستان کمی زمین‌گیر می‌شود و تلاش می‌کند ضعفِ روایت را با اوجی پر از اکشن و یک پایان نوعاً ایتالو-وسترنی (به‌خاطر یادآوری سه‌گانهٔ دلارِ لئونه) جبران کند. واضح است که تأثیرِ آثار لئونه در فیلم حس می‌شود؛ ون کلیف در نقش سباتا تا حدی جای ایستوود را پر می‌کند و اسپالا نقشِ تاچو را در لباسی متفاوت بازی می‌کند. در عین حال فیلم عناصر بکر هم دارد: حضور بومی آکروباتیک و آنتاگونیستی زن‌گونه که رنگ و بوی تازه‌ای می‌بخشند. اما همان‌طور که در بسیاری از اسپاگتی وسترن‌ها معمول است، شخصیت‌ها به‌ندرت سه‌بعدی می‌شوند و اغلب به کاریکاتورهایی کاغذی شبیه‌اند که جذابیت داستان و تعلیقِ آن را محدود می‌کند. بعضی ویژگی‌های عجیب و شوخ‌طبعی‌های بی‌مورد هم چندان به کمک نمی‌آیند. از نظر فنی گاهی میکس صدا ضعیف است، اما موسیقی مارچلو جیومبینی فضای کارناوالی و شادی‌آمیزی به فیلم می‌دهد—حتی گاهی سازهای ضربی مثل زیلوفون یا گلوکن‌اشپیل شنیده می‌شوند—و تصویربرداری تکنیکالورِ سندرو مانکوری تصویری غنی و چشم‌پسند ارائه می‌کند. پارولینی نیز با استفاده از زوایای دوربین غیرمتعارف به تقویت ضربانِ روانیِ شهر کمک کرده است. در مجموع، «سباتا» فیلمی پرانرژی و سرگرم‌کننده است که نقاط قوتش بازیِ جذاب لی ون کلیف، صحنه‌های اکشن خلاقانه و حال‌وهوای شهو‌ن‌آلودِ شهریِ پر از طمع و خیانت است؛ اما ضعفِ عمقِ شخصیت‌پردازی و افتِ ریتم در میانهٔ کار مانع از تبدیل شدن آن به اثری فراموش‌نشدنی می‌شود. مدت زمان: 1 ساعت و 51 دقیقه. فیلمبرداری در آلمریا (اسپانیا) و استودیوهای رم انجام شد. نویسندگان: پارولینی و رناتو ایزو. موسیقی: مارچلو جیومبینی. تصویربرداری: سندرو مانکوری. نکتهٔ تکمیلی: این فیلم اولین عنوانِ سه‌گانهٔ رسمی سباتا است؛ دیگر فیلم‌های به‌نامِ سباتا که بعدها ساخته شدند عموماً کارهایی غیررسمی تلقی می‌شوند.