مستند Racing Extinction 2015

یک مشارکت کوچک از سوی هر کس اهمیت زیادی دارد. یک موجود فقط زمانی می‌تواند زنده بماند که محیط اطرافش مساعد باشد. یافتن جای مناسب برای بقا هزاران سال تکامل نیاز دارد و نقش موجودات در طبیعت، بازگرداندن تعادل تا آنجا که ممکن است به‌سرعت است. موجودات با جابه‌جایی عناصر و ایجاد فرصت برای واکنش‌هایی که در غیر این صورت رخ نمی‌داد، به بازیابی تعادل کمک...

یک مشارکت کوچک از سوی هر کس اهمیت زیادی دارد. یک موجود فقط زمانی می‌تواند زنده بماند که محیط اطرافش مساعد باشد. یافتن جای مناسب برای بقا هزاران سال تکامل نیاز دارد و نقش موجودات در طبیعت، بازگرداندن تعادل تا آنجا که ممکن است به‌سرعت است. موجودات با جابه‌جایی عناصر و ایجاد فرصت برای واکنش‌هایی که در غیر این صورت رخ نمی‌داد، به بازیابی تعادل کمک می‌کنند. انقراض زمانی رخ می‌دهد که تعادل میان عناصر طبیعی و موجودات زنده به‌هم بخورد. زمین پنج دورهٔ انقراض جمعی را تجربه کرده و اکنون در آستانهٔ ششمینِ آن است—تا حد زیادی به‌دلیل فعالیت‌های یک گونه: انسان. کسی در این جهان نیست که برتری انسان را زیر سؤال ببرد جز خودِ انسان، به شکل دانشمندان و محیط‌زیست‌گرایان. این مستند به بررسی یکی از آن مسائل کوچک می‌پردازد و علت ریشه‌ای آن را تحلیل می‌کند. کارگردانی که پیش‌تر برای مستند «خلیج» برندهٔ اسکار شده بود، باز هم توجهش را به آگاه‌سازی دربارهٔ گونه‌های دریایی که به‌خاطر شکار بی‌رویه ناپدید می‌شوند، معطوف کرده است. از شکار دلفین در ژاپن تا حالا تمرکز بر باورهای نادرستی است که باعث تهدید گونه‌هایی مانند ببرها، کرگدن‌ها و حیوانات دریایی می‌شود. در این فیلم، Oceanic Preservation Society منشأ مشکل را دنبال می‌کند تا بفهمد همه‌چیز از کجا شروع می‌شود. چون موضوع مرتبط با حیات دریایی است، بازار تجارت بالهٔ کوسه و صفجهٔ مانتا هدف قرار می‌گیرد. همین موضوع تیم را تا اندونزی می‌کشاند، جایی که یک روستای ساحلی کوچک یکی از تأمین‌کنندگان اصلی برای مصرف‌کنندگان چینی است. «ما این توهم را داریم که چیزهای بزرگ در محیط زیست اهمیت دارند. اما اگر چیزهای کوچک را از دست بدهید... همهٔ چیزهای دیگر فرو می‌ریزند.» برای جمعیت چین، تصور کنید چه اتفاقی می‌افتد اگر باورهای نادرستی رواج یابد. با رشد طبقهٔ متوسط در چین، تقاضا برای هر چیزی از هر نقطهٔ دنیا افزایش یافته است. به‌خاطر این تقاضا، مناطق غنی از تنوع زیستی مانند هند، آفریقا و اندونزی در نتیجهٔ شکار غیرقانونی و فعالیت‌های مرتبط آسیب می‌بینند. آن‌چه لازم است آموزش علمی مناسب دربارهٔ این خرافات است و افزایش تعامل میان جوامع تا این باورها با آگاهی علمی جایگزین شود. من نسبت به چینی‌ها خصومتی ندارم، اما این باورهای نادرست نگران‌کننده‌اند، خصوصاً با توجه به جمعیت زیاد آن‌ها؛ تأثیر چنین باورهایی می‌تواند چند برابر سریع‌تر از باورهای نادرست در دیگر نقاط جهان باشد. هر کشوری نقاط ضعف خود را دارد؛ امروز تمرکز بر چین است، فردا ممکن است بر هند یا ایالات متحده یا اروپا و آفریقا باشد. حالا دیگر تنها رهبران جهان مسئول نیستند، هر شهروند باید مسئولیت‌پذیر باشد؛ حتی یک کمک کوچک هم می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. کنفرانس اقلیمی پاریس تنها توقفی کوچک ایجاد کرد؛ باید معاهدات و اقداماتی در حوزه‌های مشابه نیز شکل بگیرند. تمدن زمانی شکل گرفت که انسان احساس کرد به‌خاطر قدرت مغزی‌اش دیگر با زیستگاه طبیعی‌اش همخوانی ندارد و برای رفع نیازهایش دنیای جدیدی ساخت. کشاورزی و دامداری راهی بود که انسان برای تأمین غذا کشف کرد. اما آن‌چه کمتر به آن توجه شده این است که این شیوه‌های کشاورزی همچنان روی سطح زمین ادامه دارد و به تغییرات سیاره کمک می‌کند. علاوه بر این، مسئلهٔ جمعیت بیش از حد هم مهم است: مصرف‌کنندگان بیشتر از تولیدکنندگان‌اند و این ما را دوباره به سمت شکار وحشی سوق می‌دهد که به‌طور جدی باعث برهم‌خوردن توازن شیمیایی و زیستی می‌شود. «این در واقع آخرین خط دفاع است: نگه‌داشتن حیواناتی که در طبیعت منقرض شده‌اند در وضعیت اسارت.» بز، گوسفند و مرغ هرگز در زیر نظارت انسان منقرض نمی‌شوند. از زمانِ به‌وجودآمدن انسان تا کنون شمار این دام‌ها از شمار هر گونهٔ دیگری بیشتر بوده است. اگر بی‌رویه تولید و مصرف شوند تا زمانی که زیستگاه‌های طبیعی آسیب نبیند، آسیب کمتری دیده می‌شود. اما این گونه‌ها به گیاهان نیاز دارند و اگر گیاهان از بین بروند، منبع اکسیژن کاهش می‌یابد و تغییرات اقلیمی می‌تواند ما را به سوی انقراض جمعی بعدی ببرد. بنابراین باید تعادل برقرار شود؛ این تعادل را می‌توان با تعدیل رژیم غذایی روزانه—میان گوشت و گیاهان—حفظ کرد. وقتی تقاضا کاهش یابد، بازسازی آغاز می‌شود؛ این «خودکار» شدن در دست بشریت است. دقیقا همین پیام فیلم است. تمرکز اولیه بر محیط دریایی بود، اما بحث‌ها به شاخه‌های دیگری نیز کشیده شد. برخلاف فیلم قبلی کارگردان، این فیلم روی یک مسئلهٔ واحد باقی نمی‌ماند و با آشکار کردن علل و راه‌حل‌ها موضوعات مختلفی را مطرح می‌کند. در برخی لحظات مسیرش کمی گم می‌شود و وارد تبلیغ چیزهای پرزرق‌وبرق می‌شود—اما این روشِ جلب توجه در دنیای دیجیتال امروز است. هر چه دربارهٔ من فکر کنید، حقیقت این است که در طول تماشای فیلم چندین‌بار دل‌شکسته شدم و اشک ریختم. این فیلم شاهکار نیست—به‌همین دلیل به جز یک ترانهٔ اوریژینال نامزد اسکار نشده—با این حال صدایی که بلند می‌کند یک تعهد واقعی است. من اخیراً دیگر به باغ‌وحش‌ها سر نمی‌زنم؛ جایی که آن را زندانِ حیواناتی می‌دانم که جرمی مرتکب نشده‌اند. اما در وضعیت کنونی جهان به نظر می‌رسد نگهداری در اسارت آخرین خط دفاع است. اگر دنیای دیگری وجود داشت که مردم نسبت به طبیعت خود هوشیارتر بودند، حتماً دوست داشتم آنجا باشم. اما زمین تنها خانهٔ ماست و ما در مراقبت از آن کوتاهی می‌کنیم؛ وقتی زمان فرار برسد، جایی برای رفتن نخواهید داشت. فقط به گزارش‌های اخیر دربارهٔ آلودگی در شهرهای چین نگاه کنید—تصاویری که مشابه فیلم‌هایی مانند «مه» و «جاده» به نظر می‌رسند؛ آخرالزمان چندان هم دور نیست. همان‌طور که فیلم می‌گوید، هنوز برای دست‌دادن و همکاری دیر نشده است. 10/10