فیلم Glory 1989

فیلم Glory بر اساس نامه‌های واقعی کلنل رابرت گولد شاو به والدینش ساخته شده و روایت‌گر گردان پنجاه‌وچهارم ماساچوست است؛ نخستین گردانِ تماماً سیاه‌پوستان که زیر پرچم اتحادیه در جنگ داخلی آمریکا جنگید. در حالی که بسیاری در آغاز حاضر نبودند این گردان را جدی بگیرند یا حتی اجازه‌ی حضورش در خط مقدم را بدهند، ایمان و پافشاری شاو به همراه تلاش اعضای گردان، به...

فیلم Glory بر اساس نامه‌های واقعی کلنل رابرت گولد شاو به والدینش ساخته شده و روایت‌گر گردان پنجاه‌وچهارم ماساچوست است؛ نخستین گردانِ تماماً سیاه‌پوستان که زیر پرچم اتحادیه در جنگ داخلی آمریکا جنگید. در حالی که بسیاری در آغاز حاضر نبودند این گردان را جدی بگیرند یا حتی اجازه‌ی حضورش در خط مقدم را بدهند، ایمان و پافشاری شاو به همراه تلاش اعضای گردان، به تدریج توانایی و شایستگی آن‌ها را به اثبات می‌رساند و در نهایت جایگاه تاریخی‌شان را با اوج‌گیری وقایع در محاصرهٔ قلعهٔ فورت واگنر در کارولینای جنوبی تثبیت می‌کند — پایان‌بندی‌ای احساسی و پرقدرت که از صفحه نمایش می‌جهد. قوی‌ترین ویژگی Glory این است که هرگز به حس‌گراییِ اغراق‌شده روی نمی‌آورد. با موضوعی این‌چنین احساساتی می‌شد فیلم‌سازان از منظر نژادی راه آسان را بروند و صرفاً برای تأثیرگذاری بر احساسات تماشاچیان اغراق کنند، اما روایت فیلم پایبند به حقیقت و هستهٔ اصلیِ خواستهٔ مردانی است که فقط می‌خواهند به چشم انسان‌های با شرافت دیده شوند. فیلم هم خشن است و هم در لحظاتی دل‌خراش، اما هرگز از هویت اصلیِ انسانی شخصیت‌ها منحرف نمی‌شود. ادوارد زویک در مقام کارگردان به جزئیات تاریخی و فضاسازی اثر توجه دقیق داشته و این تلاش قابل تحسین است. فیلم‌برداری فِردی فرانسیس (برندهٔ اسکار) با بافتی ملموس و مؤثر، خشونت و بی‌رحمی محیط جنگ و وضعیت سربازان را زنده می‌کند، و موسیقی احساسی جیمز هورنِر به خوبی با تصویر همراهی می‌کند. اجراهای بازیگران نیز چشمگیر است: متیو برودریک در نقش شاو، دنزل واشینگتن که برای نقش کوتاه اما تأثیرگذارِ «تریپ» اسکار بازیگر نقش مکمل مرد را گرفت، مورگان فریمن در نقش جان رولینز و آندره براگر در نقش سرلز هرکدام بارِ احساسی و دراماتیک داستان را به دوش می‌کشند. از منظر تاریخی، فیلم امتیاز بزرگی در مطرح‌کردن موضوعِ نژادپرستی در جنگ داخلی دارد و نشان می‌دهد که تبعیض تنها در جنوب وجود نداشت؛ حتی در ایالت‌های شمالی که عموماً ضدِ برده‌داری بودند، تبعیض و فاصله‌های اجتماعی به شیوه‌های دیگر ظهور داشت. با این‌حال، باید به چند نادرستی تاریخی نیز اشاره کرد: برخی شخصیت‌ها در فیلم مسن‌تر یا جوان‌تر از واقعیت نشان داده شده‌اند، صحنهٔ قطع عضو فیلم‌برداری‌شده از آنچه در واقعیت محتمل‌تر بوده خشن‌تر به تصویر درآمده (در حالی که در آن دوره بی‌هوشی استفاده می‌شد)، همچنین این درست نیست که پنجاه‌وچهارم ماساچوست «نخستین» گردان سیاه‌پوستان باشد — پیش‌تر در کانزاس گردان‌هایی تشکیل شده بودند — و بسیاری از اعضای این گردان در واقع آزادزاده بودند نه سابقاً برده. با وجود این اشتباهات، تلاش تولید برای بازسازی دوران با دقتِ نسبتاً بالا قابل تقدیر است. فیلم در مراسم اسکار سه جایزه برد: بهترین فیلم‌برداری، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و بهترین صدا؛ جوایزی که به نظر من عادلانه‌اند. طراحی صحنه، انتخاب لوکیشن‌ها، گریم و لباس‌ها به‌شکل چشمگیری فضای تاریخی را بازسازی کرده‌اند، تدوین روان است و موسیقی با حسِ حماسیِ مناسب همراهی می‌کند. از سوی دیگر، برخی نقدها به نقش اصلی میتو برودریک اشاره دارند که برای نگه‌داشتن تمام وزنِ داستان کافی نبوده و در مقایسه، بازی کَری الویز در نقش میجر فوربز از استحکام و تضادهای بیشتری برخوردار است. همچنین بعضی صحنه‌های جنگ از نظرِ اجرای جلوه‌های میدانی تا حدی تدوین‌شده و منظم به نظر می‌رسند و آن خشونتِ خام و آشفتهٔ واقعیِ میدان نبرد را کاملاً منتقل نمی‌کنند. در مجموع، Glory فیلمی مهم و الهام‌بخش است که ارزش دیدن و احترام کامل را دارد؛ قصه‌ای قهرمانانه و تراژیک که از دلِ حقایق تاریخی روشنگری بیرون می‌آورد و پیامِ انسان‌دوستانهٔ روشنی دارد: قهرمانی رنگ و نژاد نمی‌شناسد. صحنه‌های نبرد، بیش از هر چیز، نکته‌ای تلخ را یادآوری می‌کنند — پوچی و هزینهٔ گزافی که جنگ بر دوش انسان‌ها می‌گذارد — و این فداکاریِ انسانی باید هر بیننده‌ای را فروتنی کند.