فیلم Golda 2023

ادای احترام به یک رهبر بزرگ ملی قطعاً کار شایسته و قابل احترامی است، اما وقتی پای ادای چنین احترامی به نخست‌وزیر اسرائیل، گولدا مئیر (هلن میرن)، به وسط می‌آید، فیلم گای نَتیو آن‌طور که می‌توانست باشد عمل نمی‌کند. فیلم حول مدیریت مئیر در جنگ یوم کیپور ۱۹۷۳ می‌چرخد، زمانی که با حملات «غافلگیرکننده» (هرچند تا حدی پیش‌بینی‌شده) از سوی مصر و سوریه — که...

ادای احترام به یک رهبر بزرگ ملی قطعاً کار شایسته و قابل احترامی است، اما وقتی پای ادای چنین احترامی به نخست‌وزیر اسرائیل، گولدا مئیر (هلن میرن)، به وسط می‌آید، فیلم گای نَتیو آن‌طور که می‌توانست باشد عمل نمی‌کند. فیلم حول مدیریت مئیر در جنگ یوم کیپور ۱۹۷۳ می‌چرخد، زمانی که با حملات «غافلگیرکننده» (هرچند تا حدی پیش‌بینی‌شده) از سوی مصر و سوریه — که تا حد زیادی پاسخی به شکست‌هایشان در جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ و با حمایت قابل‌توجه اتحاد جماهیر شوروی بود — کشور در آستانه فروپاشی قرار گرفت. فیلم شرحی مکانیکی و دقیق از جنگ ارائه می‌دهد، از جمله دخالت مئیر با مشاوران عالی نظامی‌اش و تعاملش با وزیر خارجه آمریکا، هنری کیسینجر (لیو شریبر). روشن است که این زمینه تاریخی برای درک صحنه‌ای که این درام بر آن اتفاق می‌افتد لازم است، اما برای فیلمی که عنوانش «گولدا» است، انتظار می‌رود تمرکز اصلی روی شخصیتِ عنوان‌شده—به‌عنوان یک زندگی‌نامه در بستر جنگ—باشد. در عوض، مئیر در نیمه اول تا حد زیادی به بازیگری فرعی در میان جمع گسترده‌ای از شخصیت‌ها تقلیل داده می‌شود که جزئیات درگیری را رقم می‌زنند. تقریباً هیچ پیش‌زمینه‌ای درباره خودِ نخست‌وزیر ارائه نمی‌شود و بیننده اندکی درباره اینکه او چه کسی بود و این ویژگی‌ها چگونه بر تصمیمات او در میدان نبرد تأثیر گذاشت، می‌آموزد. فیلم در نیمه دوم، به‌خصوص وقتی روایت مئیر را از منظر نسبتاً شخصی‌تری آغاز می‌کند، بهتر عمل می‌کند؛ اما تا آن زمان کارگردان مخاطبش را برای آنچه این اثر می‌توانست و باید باشد، از دست داده است. تماشاگران پس از پایانِ این فیلم چیز بیشتری درباره زنی که در بحران ملی قهرمان بود، نسبت به آنچه در کتاب‌های تاریخ و مستندها معمولاً آمده، نمی‌دانند. در مقام انصاف، میرن و شریبر اجراهای خوبی ارائه می‌دهند و به‌خوبی در نقش‌های خود فرو می‌روند، که حضور فیلم را بهتر از آنچه در واقع هست نشان می‌دهد؛ اما نیت صادقانه پشت اثر هم به تنهایی کافی نیست. برخلاف گولدا مئیر، فیلم توانایی برآمدن در حد بزرگداشت او را ندارد، و این تأسف‌آور است. به همین دلیل، عجیب نیست که این اثر به‌عنوان یکی از فیلم‌های کم‌تاثیر و فرعی اواخر تابستان سینما باقی بماند. شاید اگر اطلاعاتم درباره جنگ یوم کیپور که امنیت دولت تازه‌تأسیس اسرائیل را تهدید کرد، بیشتر بود، این فیلم برایم کمی جالب‌تر می‌شد. با تجمع گسترده نیروها و تانک‌های مصر و سوریه در مرزها، مسئولیت بر گردن نخست‌وزیر اسرائیل، گولدا مئیر (دِیم هلن میرن)، است تا جمعیت بسیار کمتر از خود را بسیج کند و همراه با وزیر دفاع افسانه‌ای‌اش، موشه دایان (رامی هوبرگر)، نیروی مهاجم را برای مدتی کافی مهار کند تا او بتواند هنری کیسینجر (لیو شریبر تقریباً غیرقابل‌تشخیص) و مجریان آمریکایی را قانع کند که با وجود تهدیدات از سوی شوروی و عربستان، به کمک بیایند. نکته آزاردهنده این فیلم، فقدان محتوای عمیق و قابل‌تأمل است. تلاش زیادی صرف گریم و پروتزهای هلن میرن شده، اما باقی فیلم آشکارا تکراری است: او را می‌بینیم که با همان کفش‌های سفید مشهورش از جایی به جای دیگر می‌رود، سیگاری روشن می‌کند و می‌کشد. می‌دانیم که مریض است و از مراجعات مکررش برای درمان و حضور همیشگی نزدیکِ مرده‌شوی خانه شاهد وحشت افزایندهٔ این تهاجم هستیم، اما تقریباً هیچ توضیحی نیست درباره اینکه او که بود، چگونه به این مقام رسید، اطلاعات چگونه به‌دست آمد، و ترکیب ماهرانهٔ دیپلماسی و شجاعت او چگونه به نجات کشورش از نابودی کمک کرد. همه‌چیز به سبک مستندسازانه‌ای سطحی و تقریباً درجه دو ارائه شده که هم غیرقانع‌کننده و هم اپیزودیک است. البته فیلم مخاطرات جنگ را خوب نشان می‌دهد، اما به‌راستی می‌تواند درباره هر جنگی باشد که در آن یک کشور در برابر کشوری بزرگ‌تر و قدرتمندتر قرار گرفته است. برای انصاف به این داستان و این زن، فیلم به تمرکز بیشتر و جزئیات فراوان‌تری نیاز داشت. این کار از بهترین آثار هیچ‌کس نیست، متأسفم.