فیلم Oh, Canada 2024

ناامیدکننده است وقتی فیلمی از حد انتظار پایین‌تر می‌زند، اما بدتر وقتی است که فیلم نه تنها ناکام می‌ماند بلکه وجههٔ بدی را که از پیش درباره‌اش وجود داشته، تایید می‌کند. متأسفانه این وضع دربارهٔ جدیدترین فیلم پاول شرایدر صدق می‌کند؛ اثری شرم‌آوراً ضعیف از کارگردانی که نویسنده و/یا سازنده آثار برجسته‌ای چون «کاتولیک اول» (First Reformed، ۲۰۱۷)، «آمریکایی گیگولو» (American Gigolo، ۱۹۸۰)، «میشیما: زندگی...

ناامیدکننده است وقتی فیلمی از حد انتظار پایین‌تر می‌زند، اما بدتر وقتی است که فیلم نه تنها ناکام می‌ماند بلکه وجههٔ بدی را که از پیش درباره‌اش وجود داشته، تایید می‌کند. متأسفانه این وضع دربارهٔ جدیدترین فیلم پاول شرایدر صدق می‌کند؛ اثری شرم‌آوراً ضعیف از کارگردانی که نویسنده و/یا سازنده آثار برجسته‌ای چون «کاتولیک اول» (First Reformed، ۲۰۱۷)، «آمریکایی گیگولو» (American Gigolo، ۱۹۸۰)، «میشیما: زندگی در چهار فصل» (Mishima: A Life in Four Chapters، ۱۹۸۵)، «آخرین وسوسهٔ مسیح» (The Last Temptation of Christ، ۱۹۸۸) و «تاکسی‌ران» (Taxi Driver، ۱۹۷۶) بوده است. این فیلم پراکنده و بدون تمرکز، تلاش می‌کند داستان لئونارد فایف (ریچارد گیر)، کارگردان معروف اما در شرف مرگ، را روایت کند؛ مردی که برای ساخت یک زندگی‌نامهٔ تلویزیونی مصاحبه می‌شود. قهرمان داستان این مصاحبه را نه جشن موفقیت‌ها، که فرصتی برای اعترافی پاک‌کننده می‌بیند؛ اعترافاتی دربارهٔ زندگی‌ای که عملاً هیچ‌کس از آن خبر ندارد. اما ضعف سریع سلامت و حافظه‌اش مانع این قهرمان از تحقق هدفش می‌شود، به‌ویژه وقتی اسراری را فاش می‌کند که حتی نزدیک‌ترین افراد به او—به‌ویژه همسرش اِما (اُما تورمن) و شاگردش مالکوم (مایکل ایمپریولی)، کارگردان همان زندگی‌نامه—از آن بی‌اطلاع بوده‌اند و سریع آن را به فراموشی نسبت می‌دهند. داستان پنهان گذشتهٔ لئونارد از طریق مجموعه‌ای فلش‌بک‌های ناپیوسته و دست‌پاچه‌وار که نقش جوان‌تر او را (جیکوب الوردی) نشان می‌دهد، بازگو می‌شود؛ بازگوهایی که به‌شدت «غیرخطی» و نامفهوم‌اند. بدتر اینکه اهمیت این اعترافات عمدتاً بی‌پاسخ و بی‌تبیین می‌ماند و آهنگ یا ارتباط روشنی با شخصیت او یا حرفه‌اش به‌عنوان یک آرتیست ندارد. به‌عنوان نمونه، فرارش به کانادا و وضعیتش به‌عنوان معترض وجدان‌گرا در دوران جنگ ویتنام، با وجود اینکه همین فرار اساساً زمینه‌ساز شکل‌گیری حرفهٔ سینمایی‌اش بوده، توجه نسبتاً کمی دریافت می‌کند. از سوی دیگر، بخش‌هایی از روابط کوتاه‌مدت و گذرا با زنان چنان به‌نظر می‌رسد که داستان بیشتر یادآور یک شوخی شهوانیِ پرداخته‌شده است تا یک سرگذشت معنادار. این عناصر کنار هم مجموعه‌ای پراکنده از لحظات یک زندگی نامتعریف را می‌سازند؛ زندگی‌ای که تماشاگران نهایتاً احتمالاً علاقهٔ چندانی به آن پیدا نخواهند کرد. چنین کاری برای هنرمندی در سطح شرایدر، بسیار نامتعارف است و همین امر تأثیر بدی به جا می‌گذارد. نیت کارگردان هرچه بوده، در اینجا چندان روشن نیست؛ و این مایه تأسف است، زیرا به‌نظر می‌رسد او امکانات و متریال خوبی در اختیار داشته—از جمله گروه بازیگری‌ای که با وجود متنی ضعیف، بعضاً از بهترین اجراهای خود را ارائه می‌دهند. حاصل اما ناامیدی بزرگی است؛ ناامیدی‌ای که فراتر از تأثیرات منفی‌ای است که پیش از این بر جای گذاشته و طرفداران منتقدی چون او بیش از این انتظار داشتند.