فیلم Eden 2024

فیلم «Eden» تصویری جذاب از شکست رؤیاهای اتوپیایی در برابر طبیعت اجتناب‌ناپذیر انسان عرضه می‌کند. بازی‌ها محکمی دارند، فیلم‌برداری بیننده را در خود غرق می‌کند و تم‌ها فراتر از پرده‌ی سینما طنین‌انداز می‌شوند. با این حال، اغراق در دراماتیزه‌کردن، برخی لغزش‌های فنی و انتخاب‌های قالبی نه‌چندان موفق، مانع از رسیدن فیلم به عظمتِ مورد نظرش می‌شوند. حاصل کار مطالعه‌ای جالب است با لحظات قدرتمند، اما این...

فیلم «Eden» تصویری جذاب از شکست رؤیاهای اتوپیایی در برابر طبیعت اجتناب‌ناپذیر انسان عرضه می‌کند. بازی‌ها محکمی دارند، فیلم‌برداری بیننده را در خود غرق می‌کند و تم‌ها فراتر از پرده‌ی سینما طنین‌انداز می‌شوند. با این حال، اغراق در دراماتیزه‌کردن، برخی لغزش‌های فنی و انتخاب‌های قالبی نه‌چندان موفق، مانع از رسیدن فیلم به عظمتِ مورد نظرش می‌شوند. حاصل کار مطالعه‌ای جالب است با لحظات قدرتمند، اما این احساس به جای می‌ماند که فیلم می‌توانست اگر کمتر پیرو ملودرام و بیشتر متکی بر واقعیت خام می‌بود، تأثیرگذارتر باشد. از دیرباز انسان به‌دنبال فرار از رنج‌های جهان بوده و برای ساختن بهشتی نو تلاش کرده است؛ از «اتوپیا»ی توماس مور تا طرح‌های متعدد دیگر، این تلاش‌ها بارها و بارها تکرار شده‌اند و اغلب یا در کتاب‌ها باقی مانده‌اند یا با وجود نیت خوب شکست خورده‌اند. یکی از این پروژه‌های مبتنی بر واقعیت، داستان زوجی آلمانی است که در ۱۹۳۱ به‌دنبال زندگی ساده‌تر به جزیرهٔ فلورئانا در جزایر گالاپاگوس رفتند تا ارزش‌های ایده‌آل خود را عملی کنند. این داستان واقعی، اساسِ فیلم جدیدِ رون هاوارد است. فیلم ماجرای دکتر فریدریش ریتر (با بازی جود لا)، پزشک پیشین که به جزیره پناه برد تا مانیفستی دربارهٔ ارزش‌های لازم برای هدایت بشریت در دوره‌ای پر از نفوذهای خارج از کنترل و رشد فاشیسم بنویسد، و شریکش دورِ اشتراوخ (وانسا کربی)، که دنبال راهی طبیعی و مراقبه‌محور برای درمان ام‌اس پیشروندهٔ خود است را دنبال می‌کند. با انتشار خبر این تلاش شجاعانه، آزمایش آن‌ها توجه کنجکاوان و کسانی را که می‌خواستند راهشان را دنبال کنند جلب می‌کند: از جمله سه مستعمره‌نشین ماجراجو، کارمند ناامید آلمانی هاینس ویتمر (دانیل برول)، همسر مهربان و کم‌حرفش مارگرت (سیدنی سویی)، و پسر مبتلا به سلشان هری (جاناتان تیترل). در مقابل، فرصت‌طلبانی آشکار مثل خودخواندهٔ بارونس الوئیس بوسکه دو واگنر وِرهرن (آنا د آرمَس) نیز ظاهر می‌شوند؛ کلاهبرداری هِدونیست که می‌خواهد هتلی لوکس در جزیره بسازد و دسته‌ای از خواستاران را همراه خود می‌آورد. آرامشی که ریتر و اشتراوخ به‌دنبال آن بودند به‌سرعت با ورود تازه‌واردان از بین می‌رود؛ روابط تنش‌آلود می‌شود، اهداف اولیهٔ مستعمره‌نشینان به خطر می‌افتد یا کنار گذاشته می‌شود، و به‌زودی بهشت یافته‌شده به بقا برای قوی‌ترها بدل می‌گردد—کنایه‌ای تلخ با توجه به مکان داستان. کارگردان این قصهٔ تاریک را به‌صورتی خام و بی‌پرده به تصویر می‌کشد؛ اثری که از ساخته‌های معمولش فاصله دارد و نمایشی هیجان‌انگیز با میزان قابل‌توجه (هرچند نه غیرضروری) از تصاویر خشن و صحنه‌های جنسی ارائه می‌دهد. در مقابل، روایت با فیلم‌برداری خیره‌کننده و نماهای گسترده از مناظر و حیات‌وحش متنوع متعادل شده و موسیقی مناسبِ هانس زیمر فضا را تکمیل می‌کند. داستان فیلم نیز قوی و جذاب است و ظاهراً در احوالات تاریخی خود اصالت را حفظ کرده است. با این همه، «Eden» از فیلمنامه‌ای بهتر بهره‌مند می‌شد؛ متن‌هایی کمتر ملودراماتیک که وسوسهٔ تبدیل شدنِ اثر به یک ملودرام تلویزیونی دههٔ ۱۹۸۰ در لوکیشنی عجیب را کنار بگذارند. گاهی دیالوگ‌ها بیش از حد نوشته‌شده به‌نظر می‌رسند و برای رساندن مقاصد، تصنعی تأکید می‌کنند در حالی که اندکی ظرافت بیشتر مؤثرتر می‌بود. خوشبختانه بازی‌ها اغلب دیالوگ‌ها را قوام می‌بخشند؛ به‌ویژه اجراهای کربی، سویی و برول که برجسته‌اند، هرچند آنا د آرمَس و جود لا بهتر بود کمی محتاط‌تر بازی می‌کردند تا فضا از حدی از نمایش‌نمایی دور بماند. در مجموع، این تولید ستودنی‌ای است با نقاط قوت فراوان که می‌توانست با چند اصلاح کوچک واقعاً برجسته شود. قصه‌ای جذاب و نسبتاً ناشناخته در فضایی متمایز و با شخصیت‌هایی رنگارنگ که آن را متمایز می‌سازند، و هم‌زمان هشداری آشنا دربارهٔ سرنوشت بشریت: هرچقدر هم تلاش کنیم زندگی بهتری بسازیم، ظاهراً همچنان در دام از دست دادن بهشت می‌افتیم. تا وقتی این وضع تغییر نکند، چنین یادآوری‌هایی لازم‌اند. امتیاز: B-