فیلم Wolf Totem 2015

وقتی انسان و طبیعت هم‌پوشانی می‌کنند فیلمی شبه‌زندگی‌نامه‌ای در ژانر ماجراجویی-درام از چین که توسط کارگردانی فرانسوی، مشهور به «هفت سال در تبت»، ساخته شده است. این کارگردان پس از آن‌که چندین فیلم‌ساز چینی به‌خاطر نیازمندی‌های فداکاریِ پروژه از قبول آن خودداری کردند، انتخاب شد. فیلم به پیامدهای تلاقی دو گروه قومی — مغول‌ها و هان‌ها — با مادر طبیعت می‌پردازد. این اثر می‌توانست یکی از...

وقتی انسان و طبیعت هم‌پوشانی می‌کنند فیلمی شبه‌زندگی‌نامه‌ای در ژانر ماجراجویی-درام از چین که توسط کارگردانی فرانسوی، مشهور به «هفت سال در تبت»، ساخته شده است. این کارگردان پس از آن‌که چندین فیلم‌ساز چینی به‌خاطر نیازمندی‌های فداکاریِ پروژه از قبول آن خودداری کردند، انتخاب شد. فیلم به پیامدهای تلاقی دو گروه قومی — مغول‌ها و هان‌ها — با مادر طبیعت می‌پردازد. این اثر می‌توانست یکی از بهترین فیلم‌ها در همان مسیرِ «سیبریا مونامور» باشد، اما چند نکته علیه آن عمل کرد. از نظر ساختار داستانی، شبیه «آغوش مار» است: دربارهٔ شخصی که با هدفی به دیاری دور می‌رود اما چیز دیگری می‌آموزد؛ به‌ویژه قدر و ارزش مردم بومی، زمین و فرهنگشان را درک می‌کند. شخصیت اصلی شباهت زیادی به نقش براد پیت در «هفت سال در تبت» دارد و الهام‌بخش است. از دور تماشا کردن چیزی به شما نمی‌دهد؛ باید در دلِ محیط وارد شوی و همراهی کنی تا بتوانی از زاویهٔ دید آن‌ها به مکان نگاه کنی و هویت واقعی‌اش را ببینی. داستان در اواخر دههٔ ۶۰ و در زمان انقلاب فرهنگی چین آغاز می‌شود. دو دانشجوی جوان از پکن به منطقه‌ای دورافتاده در مغولستان داخلی فرستاده می‌شوند تا به مردم محلی خواندن و نوشتن بیاموزند. اما یکی از آن‌ها به گرگ‌ها علاقه‌مند شده و تصمیم می‌گیرد با بزرگ کردن یک توله، آن‌ها را مطالعه کند. در این میان، تقابل بین گرگ‌ها و تصاحبِ زیست‌بوم توسط انسان‌ها سرنوشت چمن‌زار را رقم می‌زند و رویارویی نهایی آن‌ها بار احساسی شدیدی دارد. «مشکل ما مغول‌ها این است که تاریخمان را خودمان ننوشته‌ایم، بلکه عمدتاً دشمنانمان نوشته‌اند.» وقتی از آن‌جا نیستی، نباید در نظم طبیعی‌اش دخالت کنی. تاریخ چین در موضوع غصب زمین معمولاً تاریک است — خواه مناقشهٔ جاری در دریای چین جنوبی باشد یا قضیهٔ تبت و نمونه‌های دیگر. جالب اینکه این فیلم خودِ چین است که به برخی خطاهایش نور می‌تاباند. کافی‌ست فیلم را ببینید تا تفاوتِ نگرشِ مغول‌ها، به‌ویژه فرهنگ کوچ‌نشینی، با هان‌چینی‌ها را بفهمید؛ هر دو مادر طبیعت را با نیات متفاوت می‌بینند. پس تحمیلِ قاعدهٔ یک سرزمین بر سرزمینِ دیگر کارساز نیست و این پیامِ اصلی فیلم است. متأسفانه فیلم به رغم پایه‌داشتن بر داستانی واقعی، در قسمتِ واقع‌گرایی ناکام است. از نظر بصری بسیار خوب است؛ لوکیشن‌ها خیره‌کننده‌اند و در روایت به‌خوبی به‌کار رفته‌اند، اما رفتارهای حیوانات اغلب سطحی و کودکانه به‌نظر می‌رسد. شواهدی از آسیب‌دیدن حیوانات در حین ساخت نیز وجود دارد که در چندین صحنه حس ناخوشایندی ایجاد می‌کند؛ بنابراین تماشای آن را به کودکان حساس نسبت به حیوانات توصیه نمی‌کنم. در این زمینه، فیلم‌بندی و درجه‌بندیِ اثر به‌نظرم نامناسب است. اگر تماشاگرِ دل‌نازکی هستید، بهتر است از دیدنش منصرف شوید؛ هرچند صحنه‌های کشتنِ حیوانات نشان داده نمی‌شود، اما در چند بخش از جلوه‌های گرافیکی و آرایشِ صحنه استفاده شده که درد را منتقل می‌کند و فیلم بسیار ناراحت‌کننده است. در چند صحنه تأسف برانگیز می‌شوید که مغول‌ها بابت اجازه دادن به هان‌ها برای انجام کارهای ویرانگر در زمین‌شان افسوس می‌خورند؛ در حالی که در دوره‌ای از تاریخ موقعیتی برتر داشتند. دست‌کم فیلم با نتیجۀ نسبتاً مثبتی به پایان می‌رسد، که تا حدی ناشی از تغییراتی در فیلمنامه نسبت به کتاب جنجالیِ منبع بوده است. این فیلم ابتدا برای نمایندگی در مراسم اسکار انتخاب شده بود، اما بعدها برای جلوگیری از شرمساری بین‌المللی کنار گذاشته شد. به‌نظر من فیلم آن‌قدرها بد نیست، اما وفادار نبودن به کتاب مشکل‌ساز شده است. پیشنهاد دادن آن سخت است؛ ممکن است به دلایل مختلف آزارتان دهد، بنابراین با احتیاط انتخاب کنید. ۶ از ۱۰