فیلم Lisa and the Devil 1973

وحشت اروپاییِ رویاگونه با تِلی ساوالاس و الکه زومر یک گردشگر (زومر) در تولدو، اسپانیا، در کوچه‌پس‌کوچه‌های شهرِ کهن گم می‌شود و سرانجام به عمارت قلعه‌مانندی می‌رسد که چند مهمان دیگر هم در آن هستند؛ عمارت را کنتسی دورافتاده و پسر مهمان‌نوازش اداره می‌کنند و یک پیشخدمت بیش‌ازحد مطمئن (ساوالاس) هم نقش دارد. «لیزا و شیطان» (1973) از آخرین فیلم‌های ماریو باوا است و شباهت‌هایی به «کابوس...

وحشت اروپاییِ رویاگونه با تِلی ساوالاس و الکه زومر یک گردشگر (زومر) در تولدو، اسپانیا، در کوچه‌پس‌کوچه‌های شهرِ کهن گم می‌شود و سرانجام به عمارت قلعه‌مانندی می‌رسد که چند مهمان دیگر هم در آن هستند؛ عمارت را کنتسی دورافتاده و پسر مهمان‌نوازش اداره می‌کنند و یک پیشخدمت بیش‌ازحد مطمئن (ساوالاس) هم نقش دارد. «لیزا و شیطان» (1973) از آخرین فیلم‌های ماریو باوا است و شباهت‌هایی به «کابوس شیطان» (1971)، «کارناوالِ ارواح» (1962) و عناصری از «سایکو» (1960) دارد. فیلم در جشنواره‌ها تا حدی موفق بود، اما پخش‌کننده‌ای برای آن پیدا نشد و فیلم بعدها با تصاویر تازه‌ای که صحنه‌هایی درباره یک کشیش و یک قهرمان تسخیرشده اضافه می‌کرد، دوباره تدوین شد تا از محبوبیت «جن‌گیر» (1973) بهره‌برداری شود و با عنوان «خانهٔ جن‌گیری» (1975) منتشر شد. این نقد درباره نسخهٔ اصلیِ باوا است و نه نسخهٔ تغییر یافته و بازسازی‌شده. باوا که کارگردان است، فیلمی هنری و رنگارنگ ساخته است. من آن را به «کارناوالِ ارواح» ترجیح می‌دهم، اما در مقایسه با «کابوسِ شیطان» سرگرم‌کننده‌تر نیست و به جذابیتِ «سایکو» نمی‌رسد. تا حدی شبیه «بارون خون» (1972) ساختهٔ باوا است، اما سوررئال‌تر و کمتر درگیرکننده. اگر از فیلم‌هایی مثل «کارناوالِ ارواح» و «خانه‌های پریشانِ ثروتمندان» (1972) خوشتان می‌آید، ارزش دیدن دارد؛ جمع‌کردن قطعات و تفسیرشان جالب است. الکه برایم چندان تأثیرگذار نیست. من سیلوا کوشچینا را دوست دارم که هنگام فیلم‌برداری اواخر 1972 سی و نه ساله بود، اما آن سال‌ها با آرایش و لباسی که شبیه دههٔ 1920 است به چشم نمی‌آید. او چند سال پیش‌تر در «آشیانهٔ زنبورها» (1970) فوق‌العاده بود؛ افسوس که جوانی و زیبایی می‌گذرد. ساوالاس آن زمان در تلاش برای ترک سیگار بود و اغلب با آبنبات چوبی دیده می‌شود؛ آبنباتی که بعدها در سریال تلویزیونی‌اش «کوجاک» نمادین شد. مدت فیلم ۱ ساعت و ۳۵ دقیقه است و در قلب اسپانیا، در تولدو و مادرید فیلم‌برداری شده؛ صحنه‌های فرودگاهی هم در فرودگاه بارسلونا ضبط شده‌اند. امتیاز: B-/C+