فیلم Jane Eyre 1970

گریز از قیود دینداری تحریف‌شده و جامعه در جهانی سقوط‌کرده پیشا-ویکتوریایی فیلم «جین ایر» به کارگردانی دلبرت مان که در سال‌های ۱۹۷۰–۱۹۷۱ پخش شد، اقتباسی از رمان ۱۸۴۷ شارلوت برونته است. داستان دربارهٔ شخصیت هم‌نام رمان (با بازی سوزانا یورک) است که پس از کودکی در یک یتیم‌خانهٔ مذهبی سرسخت، در حدود سال ۱۸۰۰ به‌عنوان معلم خصوصی دختربچه‌ای فرانسوی در عمارت بزرگی در شمال انگلستان مشغول...

گریز از قیود دینداری تحریف‌شده و جامعه در جهانی سقوط‌کرده پیشا-ویکتوریایی فیلم «جین ایر» به کارگردانی دلبرت مان که در سال‌های ۱۹۷۰–۱۹۷۱ پخش شد، اقتباسی از رمان ۱۸۴۷ شارلوت برونته است. داستان دربارهٔ شخصیت هم‌نام رمان (با بازی سوزانا یورک) است که پس از کودکی در یک یتیم‌خانهٔ مذهبی سرسخت، در حدود سال ۱۸۰۰ به‌عنوان معلم خصوصی دختربچه‌ای فرانسوی در عمارت بزرگی در شمال انگلستان مشغول می‌شود. او کم‌کم با مالک عبوس و پختهٔ عمارت، ادوارد روچستر (جرج سی. اسکات)، و وضع نامتعارف او آشنا می‌گردد. در ادامه با یک کشیش متعصب، سنت جان ریورز (ایان بینیِن)، و دو خواه نش آشنا می‌شود. آیا جین می‌تواند از بندهای دنیای مردسالار و حقوق‌گرای پیشا-ویکتوریایی فرار کند و عشق واقعی را بیابد؟ اگرچه این نسخه که برای تلویزیون تهیه شده، حال‌وهوایی شبیه اکران سینمایی دارد—با لوکیشن‌های زیبا در شمال انگلستان، موسیقی برجستهٔ جان ویلیامز و بازیگران توانمند—رمان هنگام انتشار متهم به «ضدیت با مسیحیت» شد، درحالی‌که در واقع انتقاد آن متوجه حقوق‌گراییِ خشک است. آقای بروکلهورست (جک هاوکینز) نمادِ شکل سمی و مردهٔ دین در یتیم‌خانه است، در حالی که به‌ظاهر نامتعادلِ سنت جان ریورز نمایندهٔ نوعی کمتر افراطی اما زیرکانه‌تر از همان رویکرد است. محور داستان، گذر جین از تله‌های اجتماع و مذهب در جهانی سقوط‌کرده است و امید به کسب آزادی و عشق اصیل. فضا، لحن و موضوعات تاحدودی یادآور «عقل و احساس» (۱۹۹۵) هستند، اما زیرمتنی ضد حقوق‌گرایی دارند. احتمالاً رمان جین آستن (۱۸۱۱) بر کتاب برونته تأثیر گذاشته است. هر دو فیلم ارزش دیدن دارند، اما من اندکی «جین ایر» را ترجیح می‌دهم؛ فیلمی مناسب در برابر پوچی‌های پر از جلوه‌های ویژهٔ CGIِ بلاک‌باسترها. مدت زمان فیلم حدود ۱ ساعت و ۴۸ دقیقه است؛ فیلمبرداری در نورت‌یورکشایر انجام شده است. فیلمنامه را جک پولمن براساس رمان برونته نوشته است. نمره: B+/A-