فیلم The Virgin Suicides 1999

فیلمی متفاوت؛ لذت‌بخش و گیرایی که در پایان تماشاگر را مردد می‌گذارد که هدفِ اثر چیست: آیا پیام اخلاقی یا درس زندگی‌ای دارد یا صرفاً قصه‌ای عجیب و شاعرانه است؟ هنوز پاسخ قاطعی برای این سؤال نیست. بازی‌ها قوی‌اند و فیلم هیچ‌گاه خسته‌کننده نمی‌شود، اما معما و ابهامی در آن پا برجاست. داستان در حومه دیترویت دههٔ هفتاد می‌گذرد: دختربچه‌ای سیزده‌ساله از خانواده‌ای کاتولیک دست به...

فیلمی متفاوت؛ لذت‌بخش و گیرایی که در پایان تماشاگر را مردد می‌گذارد که هدفِ اثر چیست: آیا پیام اخلاقی یا درس زندگی‌ای دارد یا صرفاً قصه‌ای عجیب و شاعرانه است؟ هنوز پاسخ قاطعی برای این سؤال نیست. بازی‌ها قوی‌اند و فیلم هیچ‌گاه خسته‌کننده نمی‌شود، اما معما و ابهامی در آن پا برجاست. داستان در حومه دیترویت دههٔ هفتاد می‌گذرد: دختربچه‌ای سیزده‌ساله از خانواده‌ای کاتولیک دست به خودکشی می‌زند و در طول سال بعد تأثیر این واقعه بر زندگی چهار خواهرش (از جمله کیرستن دانست)، والدینشان (جیمز وودز و کاتلین ترنر) و پسران محله نشان داده می‌شود. جاش هارتنت نقش جوانی مدرسه‌ای را دارد که به لوکس (دانست) علاقه‌مند است. در پی اتفاقات و فشارهای خانوادگی و اجتماعی، خواهران و خانواده در مسیری غم‌انگیز و گاه انتقامی قرار می‌گیرند که نتیجه‌اش تراژدی است. این فیلم، نخستین ساختهٔ سوفیا کوپولا براساس رمان جفری یوژنیِدس است؛ سبک او تاحدی به پدرش و پیتر ویر شباهت دارد، اما تمرکزِ بیشتری بر موضوعات زنانه دارد. لحن اثر هنری، ژرف، گاه بامزه و هم‌زمان غمناک و هراس‌آور است؛ تصویری مرموز و زیبا که به «پیک‌نیک در سنگ آویزان» پیتر ویر شباهت دارد. موسیقی متنِ فیلم پر از قطعات دههٔ هفتادی است که جای‌گذاری هوشمندانه‌ای دارند. زیرمتن فیلم دربارهٔ سخت‌گیری والدین و قانون‌گرایی خانواده‌ای یادآور «فوتلوس» است، اما مقصر دانستن صرفِ والدین ساده‌انگارانه است؛ آن‌ها گرچه بیش از حد محافظه‌کارند، اما محبت‌شان هم آشکار است. کنش شتاب‌زدهٔ سسیلیا جرقه‌ای است که اثر دومینویی ایجاد می‌کند؛ ترکیب سرکوب قانون‌گرایانه و شاید نوعی انتقام منفعل، فضا را مسموم می‌کند. در نهایت می‌توان همه‌چیز را ناشی از تصمیمات ناپختهٔ نوجوانان دانست، اما فیلم فراتر از خودکشی و علل آن است: دربارهٔ بلوغ، جست‌وجوی هویت و صدا، مواجهه با مرگ و بازتاب‌های دنباله‌دارِ کسانی که می‌مانند. بازی‌ها — به‌ویژه از کیرستن دانست و کاتلین ترنر و نقشِ کم‌ابراز اما مؤثر جیمز وودز — به ساختن این فضا کمک کرده‌اند. جلوه‌های بصری و زیبایی‌شناسی فیلم تصاویر ظریفی از کلیشه، پیری، بلوغ، کمدی و بی‌تفاوتی عرضه می‌کنند. با این‌حال نطق‌های احساسی و برخی سکانس‌ها گاهی شتاب‌زده به نظر می‌رسند و تأثیر انزوا و تنهاییِ دخترانی که مانند زندانی شدند آن‌چنان‌که باید جا نیفتاده است؛ نکته‌ای که جای تأسف دارد. فیلمِ 97 دقیقه‌ای در تورنتو فیلم‌برداری شده و ارزش تماشا را دارد؛ برای برخی بینندگان پس از هر بازپخش بهتر و پخته‌تر می‌شود. امتیاز: A- / B+.