فیلم The Duchess 2008

جورجیانا کاوندیش (متولد اسپنسر) یکی از جالب‌ترین، برجسته‌ترین و کاریزماتیک‌ترین شخصیت‌های جامعه بریتانیا در اواخر قرن هجدهم بود. او پیوندی بسیار قابل‌تحسین برای آن دوران با پنجمین دوک دوونشایر، از ثروتمندترین و قدرتمندترین اشرافِ بریتانیا، برقرار کرد، اما زن و شوهر چیز چندانی با هم نداشتند: دوک مردی کم‌حرف بود و ازدواج را وسیله‌ای برای داشتن وارث قانونی مرد می‌دید، در حالی که جورجیانا حاضر...

جورجیانا کاوندیش (متولد اسپنسر) یکی از جالب‌ترین، برجسته‌ترین و کاریزماتیک‌ترین شخصیت‌های جامعه بریتانیا در اواخر قرن هجدهم بود. او پیوندی بسیار قابل‌تحسین برای آن دوران با پنجمین دوک دوونشایر، از ثروتمندترین و قدرتمندترین اشرافِ بریتانیا، برقرار کرد، اما زن و شوهر چیز چندانی با هم نداشتند: دوک مردی کم‌حرف بود و ازدواج را وسیله‌ای برای داشتن وارث قانونی مرد می‌دید، در حالی که جورجیانا حاضر نبود تنها نقش تزیینی یا بارآور را بپذیرد. نارضایتی و تنهایی او تا آنجا پیش رفت که رابطهٔ عاشقانهٔ دوک با بهترین دوست جورجیانا، لِیدی فاستر، که به خانهٔ آن‌ها نقل‌مکان می‌کند و فرزندانی نامشروع از دوک دارد، را پذیرفت؛ مثلثی تحقیرآمیز که دوشس برای حفظ دوستی و دلبستگی عاطفی‌اش با لیدی فاستر تاب می‌آورد. تا حدودی رفتار اخلاقی هر دو زن محل بحث است و روشن نیست لیدی فاستر از ابتدا قصد نداشت جای جورجیانا را بگیرد یا صرفاً حسادت و دوستی با هم آمیخته بود. می‌دانیم هر سه عضو این مثلث عاشقانه به‌طور متقابل نیز نامؤاخذه باقی نماندند و هرکدام روابط و ماجراهای دیگری بیرون از این پیکربندی داشتند. وقتی جورجیانا از یکی از معشوقه‌هایش، چارلز گری جوان‌تر، حامله شد، ناچار به سفر به فرانسه و زایمان شد و برای باقی عمر رابطه‌ای نزدیک اما پنهانی با دختر نامشروعش داشت. بازگشتش به لندن تغییرش داد: با پذیرفتن وضع زناشویی، به دنبال راه‌هایی برای فرار و سرگرمی گشت که زندگی‌اش را قابل‌تحمل کند؛ حضورش در مهمانی‌ها و بال‌ها او را به نماد مد بدل کرد و حمایت سیاسی‌اش از حزب ویگ بر مسیر سیاست بریتانیا تأثیر گذاشت. جورجیانا دچار اعتیاد مخرب به قمار شد و احتمالاً افسردگی و حتی اختلال خوردن گرفت که همه در سریع‌تر شدن افول سلامتی‌اش نقش داشتند. او زود درگذشت، با بدهی‌های فراوان، طرفداران بسیار و آثاری ادبی منتشرشده. فیلم به کارگردانی سول دیب و با بازی کیرا نایتلی رویکردی نسبتاً سطحی به زندگی او دارد و گاهی در وفاداری به واقعیت‌های تاریخی کوتاهی می‌کند، هرچند از نظر بصری لذت‌بخش است. ارزش‌های تولید بالا هستند: لباس‌ها به‌تفصیل و با دقت ساخته شده و صحنه‌ها، بسیاری از میان داخلی‌های باشکوه قصرها انتخاب شده‌اند که فوراً مخاطب را به آن دوره و بستر زمانی منتقل می‌کنند. تصویربرداری و فیلم‌برداری خوب انجام شده و موسیقی متنِ ریچل پورتمن هم بسیار مناسب است و از قطعات باروک به‌خوبی بهره می‌برد. بزرگ‌ترین نقد من به تدوین مربوط است که وقت زیادی را روی جزئیات کم‌اهمیت تلف می‌کند و ریتم فیلم را ناهماهنگ می‌سازد؛ حس گذر زمان نیز درست منتقل نمی‌شود: شخصیت‌ها تقریباً تغییر سنی نمی‌کنند و تحول مشهودی دیده نمی‌شود. اجرای کیرا نایتلی قابل تحسین است؛ او سابقهٔ طولانی در فیلم‌های دورانی دارد و به نظر می‌رسد به این نوع نقش‌ها گرایش یافته است، بنابراین نقش و شخصیت برایش مناسب است. تعامل او با رالف فاینز خوب است و فاینز در بازآفرینی خویِreserved، دور و گاه بی‌ادبِ دوک بسیار موفق عمل می‌کند و چهره‌ای ناخوشایند و از نظر اخلاقی بحث‌برانگیز از او ترسیم می‌کند. هایلی ات‌وِل در نقش لِیدی فاستر نیز بازی خوبی دارد، هرچند نتوانست همهٔ پیچیدگی‌ها و ابهام اخلاقیِ تاریخیِ این شخصیت را به‌کامل نشان دهد. فیلم همچنین با حضورهای کوتاه اما مؤثر شارلوت رمینگ و سایمون مک‌برنی تقویت شده است. دومینیک کوپر در نقش چارلز گری تا آنجا که می‌توانست خوب بازی کرده، اما به‌نظر می‌رسد برای نقشِ تاریخی که جوان‌تر از دوشس بود، کمی مسن‌تر جلوه می‌کند. در نظری کلی، فیلم در تئوری می‌توانست درام دورانی پیچیده‌تری باشد که بر پایهٔ داستان واقعی جورجیانا (با بازی کیرا نایتلی) ساخته شده: اشراف‌زنی که به ازدواجی بدون عشق با دوک ثروتمند و سیاسی دوونشایر (رالف فاینز) فروخته می‌شود. با او مانند ابزاری برای فرزندآوری و نمایش ظاهری برخورد می‌شود، اما روح مستقل جورجیانا به‌سرعت او را به سوی رابطه‌ای عاشقانه با چارلز گری (دومینیک کوپر) می‌کشاند — و هم‌زمان دوک معشوقه‌ای اختیار می‌کند، تا فیلم مسیر این مثلث‌های عاشقانه را دنبال کند. فیلم به شدت محدودیت‌های انتخابِ زنان در بریتانیای قرن هجدهم را برجسته می‌کند، فارغ از مقام اجتماعی‌شان، اما متأسفانه به‌جز چند حضور کوتاه از شارلوت رمینگ، پرداخت شخصیت‌ها برایم بسیار سرد و کم‌عمق بود. از نظر بصری و طراحی لباس فیلم چشم‌نواز است و چندی از باشکوه‌ترین خانه‌های اشرافی را به‌خوبی به نمایش می‌گذارد، اما در نهایت بیش از آنکه محتوا داشته باشد، سبک و شکوه است.