فیلم The Dark Knight 2008

فیلمی عالی. بهترین قسمت سه‌گانه. موسیقی دلنشین. نولان نابغه است. همین‌طور هیث لجر. این فیلم بی‌رقیب است؛ بهترین اقتباس از شخصیت‌های کتاب‌های کامیک که تاکنون ساخته شده. دانستن اینکه اقتباس‌های بتمن و سوپرمن از برتون، دانر و نولان وجود دارد، به من آرامش می‌دهد. این فیلم‌ها نمونه‌ای کامل از «چگونه یک فیلم اقتباس از کمیک‌بوک بسازیم» هستند؛ هیچ اثر دیگری حتی نزدیک هم نشده است. این...

فیلمی عالی. بهترین قسمت سه‌گانه. موسیقی دلنشین. نولان نابغه است. همین‌طور هیث لجر. این فیلم بی‌رقیب است؛ بهترین اقتباس از شخصیت‌های کتاب‌های کامیک که تاکنون ساخته شده. دانستن اینکه اقتباس‌های بتمن و سوپرمن از برتون، دانر و نولان وجود دارد، به من آرامش می‌دهد. این فیلم‌ها نمونه‌ای کامل از «چگونه یک فیلم اقتباس از کمیک‌بوک بسازیم» هستند؛ هیچ اثر دیگری حتی نزدیک هم نشده است. این هفت فیلم — که «سوپرمن 2» را هم به‌خاطر نقش عمده دانر در آن شامل می‌کنم — و به‌ویژه سه‌گانه نولان، چیزی شبیه آن چیزی است که کارگردان بزرگی مثل کوبریک، هیچکاک یا کوروساوا اگر روزی از آن‌ها می‌خواستند برای بتمن یا سوپرمن فیلم بسازند، ارائه می‌دادند. مخاطب راحت‌تر با آن‌ها همذات‌پنداری می‌کند، چون فیلمنامه‌ها به احساسات انسانی و معضلات معمول تجربه انسانی نزدیک‌ترند؛ به‌عبارت دیگر، تا حد زیادی به پیچیدگی‌های وضعیت انسانی نزدیک می‌شوند و این ویژگی‌ها بی‌نظیر است. شاید بهترین فیلم بتمن تمام اعصار. این سه‌گانه تاریخ شناخته‌شده ابرقهرمان را به شیوه‌ای غیرمنتظره ارائه می‌کند و توانسته مخاطب را سرجای خود نگه دارد. هیث لجر شخصیت یک روان‌آزار را به‌خوبی اجرا می‌کند. تمام نقش‌های کمکی درخشان‌اند و نقش بروس وین با بازی کریستین بیل، انسانی پشت نقاب را نشان می‌دهد. قبلاً بعد از دیدن دنباله‌های بزرگ، آن‌قدر تحت‌تأثیر قرار می‌گرفتم که فیلم را بهترین اثر سری اعلام می‌کردم، اما با مرور زمان دیدم این قضاوت عجولانه است. بنابراین با ذهنیت باز به سراغ «شوالیه تاریکی» رفتم. هرچند نظرم بعد از نمایش ویژهٔ وارنر برا تثبیت رسیده، «شوالیه تاریکی» به‌تنهایی و مستقل از «بتمن آغاز می‌کند» ایستادگی می‌کند. در دو ساعت و نیم، این فیلم قطعاً حماسی است اما هرگز خسته‌کننده نمی‌شود. مقدار قابل‌توجه فیلم‌برداری IMAX هم به تجربه احساس حضور در تور خشنی از شهر گاتهام کمک زیادی می‌کند. کریستین بیل بتمن و بروس وین را چنان همه‌جانبه بازی می‌کند که پیش از او هیچ‌کس این‌گونه نتوانسته بود. هنوز باید به خودم یادآوری کنم که بیل انگلیسی است، چون لهجهٔ آمریکایی‌اش بی‌نقص است. بیل شیوه‌ای از تلفظ کشیده و اندکی لجباز دارد که برای بروس وین جذاب و برای بتمن تهدیدآمیز است. مقابل او هیث لجر است که جوکر را چنان ترسناک و وهم‌آلود بازی می‌کند که در نیمی از صحنه‌ها بدنم مورمور می‌شد. چیزی که این نسخه از جوکر را از اجراهای قبلی مثل جک نیکلسون متمایز می‌کند، غیرقابل‌پیش‌بینی‌بودن اوست. مشخص است که برای درک و بازی‌کردن چنین شخصیت جنایی‌ای هزینهٔ روحی زیادی لازم است و بردن او وقتی نقشه‌هایش حول گروگان‌ها، بمب‌ها و حقه‌های ناپدیدسازی پیچیده شده بسیار دشوار است. در ابتدا نگران بودم که شخصیت هاروی دنت چگونه پرداخته شود؛ در ذهنم تصویر وفادارانه‌ای از سریال انیمیشنی بتمن اوایل دههٔ ۹۰ بود. آران اکهارت در اینجا نقش را به‌خوبی برعهده گرفته و اجرای قابل‌توجهی ارائه می‌دهد که حتی با آنچه در سریال انیمیشنی دیده بودم برابری می‌کند. بتمن در این فیلم نمایندهٔ خوبی است که نیروی پلیس و ساختارهای قانونی قادر به نمایندگی‌اش نیستند؛ خیری که نه حوزهٔ قضایی دارد، نه آیین‌نامه و نه قوانین، جز یک استثنا. امیدوارم این تنها پیش‌درآمدی برای مبارزات افسانه‌ای شوالیه تاریکی با تاریک‌ترین لایه‌های گاتهام باشد. «شوالیه تاریکی» مستحق امتیاز 10 از 10 است. یکی از بهترین فیلم‌های تمام ادوار. کریستوفر نولان سه‌گانهٔ بتمن را طوری ساخته که قابل‌باور بودنش حس شود؛ کریستین بیل بازمی‌گردد و همان‌طور که در «بتمن آغاز می‌کند» بود، دوباره در این نقش می‌درخشد. کسی که نهایتاً نمایش را ربود، بی‌گمان مرحوم هیث لجر بود که نقش جوکر را بازی کرد. اجرای او به‌عنوان یک دلقک روانی که گاتهام را به وحشت می‌اندازد یکی از بهترین اجراها در نقش یک شرور ابرقهرمانی است. یکی از صحنه‌های به‌یادماندنی جوکر زمانی‌ست که دربارهٔ این‌که «چطور زخم‌هایش را گرفت» صحبت می‌کند. بخش دیگری که برجسته است ماجرای ربودن یک پلیس و فیلم‌برداری از او هنگام تهدید است. بازیگران نقش‌های فرعی هم در روایت خوب عمل می‌کنند. از بازنگشتن کیتی هولمز به نقش ریچل داوز ناامید شدم، اما مگی گیلنهاال این نقش را بسیار خوب ایفا کرد. یکی از ویژگی‌های برتر نولان این است که در هر فیلمش تصویربرداری سینمایی چشم‌گیر است و این فیلم از این قاعده مستثنی نیست. یک شاهکار! من دوست دارم که «شوالیه تاریکی» لحن تاریک و زمخت خود را نشان می‌دهد. در کل، نولان فیلمی تحول‌آفرین و بهترین فیلم ابرقهرمانی تاریخ را به ما داده است. از نظر من 10/10 است. یک فیلم جنایی به‌یادماندنی با دیالوگ‌های خوب، صحنه‌های تعقیب و اکشن هیجان‌انگیز، ترکیب بازیگران فوق‌العاده (به‌ویژه اجرای ترسناک و عالی لجر) و موسیقی متن برجسته. 10/10. هیث لجر در این دنبالهٔ «بتمن آغاز می‌کند» شگفت‌انگیز است. اجرای او از جوکر بداخلاق و جذاب است؛ او تعادل ظریفی بین نابغه‌ای برتر و جنون مطلق برقرار می‌کند. او پس از اینکه بتمن، گوردون (گَری اولدمن) — اکنون کمیسیونر — و دادستان جدید دنت (آرون اکهارت) موفق شده‌اند مجرمان را از خیابان‌ها دور کنند، بازمی‌گردد تا گاتهام را وحشت‌زده کند. جوکر تصمیم می‌گیرد از مافیا دزدی کند و با این کار آن‌ها را علیه هم می‌شوراند؛ با کمک لائو (چین هان) بخشی از دارایی‌های‌شان را تأمین می‌کند تا کمپینی از هرج‌ومرج را آغاز کند که بی‌رحم، دستکاری‌کننده و تماشایی است. نه‌تنها بتمن با دشمنی جدید و قدرتمند روبه‌روست، بلکه متوجه می‌شود معشوقهٔ کودکی‌اش ریچل (این‌بار با بازی مگی گیلنهاال) به دستان دادستان جدید کشیده می‌شود. واضح است که این دو تبدیل به سلاح اضافی در زرادخانهٔ دشمن می‌شوند که می‌داند با فشار کدام دکمه‌ها بیشترین نگرانی را ایجاد کند. فیلم بیش از دو ساعت و نیم است اما با ریتم تندش به‌سرعت می‌گذرد. داستان تاریک و زمخت است اما کند و تیره‌مزاج نیست؛ لجر در تمام طول اثر حس خطر را منتقل می‌کند، اما این حس لبه و پختگی دارد که در برابر ابرقهرمان معیوبی که مجبور است با شیاطین درونی‌اش روبه‌رو شود، به‌خوبی می‌نشیند. مایکل کین گهگاه در نقش آلفرد ظاهر می‌شود و همیشه تلاش می‌کند رئیسش را در مسیر سلامت عقل نگه دارد، و مورگان فریمن نیز به‌صورت محدود در نقش تهیه‌کنندهٔ تجهیزات حضور دارد. در این زمینه، ابزارهای جدید زیادی هست که هنوز وجه قابل‌باور خود را حفظ کرده‌اند (بدون ابرقدرت). در مجموع، شاید هنوز اولین فیلم را بیشتر پسندیدم، اما به‌عنوان یک دنباله، این اثر کار دشواری برای شکست دارد. روی پردهٔ بزرگ و در سینمایی پر، تجربهٔ جادویی‌ای است. این فیلم فراتر از یک فیلم ابرقهرمانی یا صرفاً اثری از کریستوفر نولان است؛ «شوالیه تاریکی» یک شاهکار سینمایی و فیلمی استثنایی است. اثری کامل با مقیاس حماسی، سکانس‌های اکشن باشکوه، اجراهای درخشان شایستهٔ اسکار، فیلمنامهٔ تأثیرگذار، ریتم عالی، جلوه‌های ویژهٔ خیره‌کننده و طراحی صحنه و لباس چشمگیر. نولان بیش از آنکه بهترین فیلم ابرقهرمانی را بسازد، یکی از بهترین فیلم‌های تمام دوران را ساخته است. تمام اینها با اجرای یک‌باردرزندگی هیث لجر در نقش جوکر ارتقا یافته است؛ لجر انگار برای این نقش متولد شده بود و اجرایی در ردیف آنتونی هاپکینز در «هانیبال» یا وال کیلمر در «داک هالی‌دِی» ارائه داد. این فیلم حتی از بتمن تیم برتون هم بدتر است، هرچند واضح است که ایدئولوژی نئونازی گونهٔ «هرچه بیشتر برونت‌ها را در فیلم بکشید» را کپی کرده است. داستان آن‌قدر پیش‌بینی‌شده و بد نوشته شده که شگفت‌آور است، و باز هم طرفدارانی دارد که تنها می‌توان آن‌ها را نئونازی توصیف کرد. به‌نظر می‌رسد این طرفداران کسانی‌اند که در جوانی از سوی برونت‌ها طعنه خورده‌اند و نتوانسته‌اند از آن دل بکنند. خلاصهٔ داستان همین است: جوکر هر چیزی را که می‌بیند می‌کشد؛ او نفوذناپذیر است و خدای نیمه‌خدایی است که فقط با نیمه‌خدای دیگری شکست‌پذیر است. بنابراین قهرمانان و شرورها در قالبی یونانی و کلیشه‌ای قرار گرفته‌اند، همانند بسیاری از فیلم‌های هالیوودی. متأسفانه طرفداران این فیلم‌ها بلندترین صداها را دارند و کنترل‌طلب‌ترین‌اند. باور اینکه درصد عظیمی طرفدار روایات این‌چنینی باشند دشوار است، اما نگاهی به فهرست 250 فیلم برتر IMDb نشان می‌دهد چنین آثاری بیش از نیمی از لیست را تشکیل می‌دهند. آیا به‌خاطر مشارکت بیشتر کنترل‌طلب‌هاست یا به‌خاطر حساب‌های جعلی؟ شاید هر دو، و این توضیح می‌دهد چرا بیش از نیمی از فهرست‌ها تجلیل سنتی قهرمانان یونانی و کنترل‌طلب‌هاست. خب، در این فیلم بتمن کاملاً «همجنس‌گرا» می‌شود — چیزی که اگر او صراحتاً اعتراف می‌کرد اشکالی نداشت — اما وقتی باید میان نجات یک مرد یا یک زن زیبا انتخاب کند، مرد را نجات می‌دهد. این دیگر بتمن واقعی نیست؛ صرفاً یک خط داستانی ساختگی برای نشان دادن نشان احترام گروهی از نولانی‌های نازی. آن‌ها حتی پنهان هم نیستند؛ عمداً ستایش آدولف و ایوا را به رخ می‌کشند. خدا به دنیا رحم کند اگر پنجاه سال دیگر هم این زباله‌ها طرفدار داشته باشند. ممکن است کسانی باشند که نفرت را ستایش و تغذیه کنند؛ خوب بود اگر کسی یک فیلم واقعی از بتمن با داستانی واقعی و انگیزه‌ای درست می‌ساخت. از دیدن «شوالیه تاریکی» لذت بردم. حداقل توانستند همان بتمن فیلم قبلی را حفظ کنند. اگر بتوانم دو ساعت و نیم کامل را دوباره دیدن فیلمی که قبلاً دیده‌ام بدون وقفه تحمل کنم، یعنی عاشقش هستم. من دیوانه‌وار عاشق جوکرم؛ این فیلم توهمات من را بدتر کرد. «شوالیه تاریکی» (2008) به کارگردانی کریستوفر نولان تنها یک فیلم ابرقهرمانی نیست؛ اثری جذاب است که تعادل دقیقی میان اکشن، احساس و بررسی عمیق اخلاق و هرج‌ومرج برقرار می‌کند. این فیلم تا مدت‌ها در ذهن می‌ماند، نه به‌خاطر جلوه‌ها، بلکه به‌خاطر سوالاتی که مطرح می‌کند و اجراهای فراموش‌نشدنی‌اش — به‌ویژه اجرای هیث لجر به‌عنوان جوکر. نمایش لجر چیزی فراتر از عالی است؛ او آشفته و غیرقابل‌پیش‌بینی است، اما حضورش مغناطیسی است و هر لحظه‌ای که روی صحنه است پرتنش به‌نظر می‌رسد. از صدای ناراحت‌کننده‌اش تا خندهٔ هولناک، شخصیتی انسانی اما فراتر از زندگی خلق کرده است. لجر صرفاً نقش را بازی نکرد؛ جوکر شد، و این اجرا هنوز هم سوزش بر تن مخاطب می‌نشاند. جای تعجب نبود که پس از مرگش جایزهٔ اسکار گرفت — این فقط یک نقش نبود؛ تبدیل کامل به شخصیت بود. کریستین بیل همچنان به بروس وین عمق می‌بخشد و تضاد درونی و بار تصمیماتش را به‌عنوان محافظ گاتهام بررسی می‌کند. آرون اکهارت در نقش هاروی دنت لایهٔ تراژیکی به داستان می‌افزاید و نشان می‌دهد چگونه نیت‌های شریف هم می‌توانند فاسد شوند. گیری اولدمن، مایکل کین و مورگان فریمن به جهانِ آستانهٔ هرج‌ومرج، گرما و ثبات می‌آورند. نولان چیزی بیش از یک فیلم اکشن ساخت — او داستانی خلق کرد که اندیشیدن را برمی‌انگیزد. فیلم رابطهٔ نازک میان نظم و هرج‌ومرج، هزینهٔ قهرمانی و قدرت ترس را کاوش می‌کند و آن را به اثری عمیقاً جذاب بدل می‌سازد. با تصاویر نفس‌گیر و موسیقی تند هانس زیمر که ضربان اضطرار دارد، فیلم هم هیجان‌انگیز و هم برانگیزانندهٔ تفکر است. یک نکته جالب: صحنه‌ای که لجر در سلول دست می‌زند کاملاً بداهه بوده و در فیلمنامه نبوده؛ آن لحظه به‌خوبی نبوغ ناراحت‌کنندهٔ جوکر را ثبت می‌کند و همه‌اش مرهون بداهه‌پردازی لجر است. «شوالیه تاریکی» لیاقت تمام تحسین‌هایی را دارد که دریافت کرده است؛ فیلمی شدید، متفکر و فراموش‌نشدنی با یکی از نمادین‌ترین اجراهای تاریخ سینما. اگر هنوز ندیده‌اید یا حتی اگر بارها دیده‌اید، ارزش دوباره‌دیدن را دارد. «شوالیه تاریکی» کریستوفر نولان درسِ کاملِ روایت، ایجاد تنش و عمق شخصیت است. فیلم با اجرای تسخیرکننده و به‌یادماندنی هیث لجر در نقش جوکر فراتر از ژانر ابرقهرمانی است و تبدیل به یک تریلر جنایی جذاب می‌شود. کریستین بیل در نقش بروس وین بازمی‌گردد، مردی در کشاکش پیچیدگی‌های اخلاقی عدالت در شهری بر لبۀ فروپاشی. با فیلمنامهٔ فشرده، تصاویر خیره‌کننده و موسیقی نمادین هانس زیمر، «شوالیه تاریکی» تنها یک فیلم بتمن عالی نیست — یکی از بهترین فیلم‌های قرن بیست‌ویکم است.