فیلم Radio Days 1987

«روزگار رادیو» تلفیقی از لحظات کمدی ملایم و ظریف و سکانس‌هایی واقعی و تکان‌دهنده از تراژدی و رخدادهای بزرگ زندگی است. با این حال می‌توان گفت وودی آلن کمی بیش از حد با ذائقه‌ای رمانتیک نشان می‌دهد که خانواده محور اصلی زندگی روزمره بوده‌اند. آیا خانواده‌ها واقعاً این‌قدر آشفته و در عین حال مفرح بودند؟ آیا زندگی همیشه این‌گونه جریان داشت؟ آیا چنین میزان صمیمت...

«روزگار رادیو» تلفیقی از لحظات کمدی ملایم و ظریف و سکانس‌هایی واقعی و تکان‌دهنده از تراژدی و رخدادهای بزرگ زندگی است. با این حال می‌توان گفت وودی آلن کمی بیش از حد با ذائقه‌ای رمانتیک نشان می‌دهد که خانواده محور اصلی زندگی روزمره بوده‌اند. آیا خانواده‌ها واقعاً این‌قدر آشفته و در عین حال مفرح بودند؟ آیا زندگی همیشه این‌گونه جریان داشت؟ آیا چنین میزان صمیمت و همدلی‌ای وجود داشت؟ اگر بوده، چگونه از دست رفته و آیا قابل بازگشت است؟ در هر صورت آلن رشتهٔ روایت دلپذیر و سرگرم‌کننده‌اش را در تمام وجوه حضور رادیو در زندگی‌اش می‌پیچد و نتیجه کاملاً جذاب و سحرآمیز است؛ نمایشی از وودی آلن در بهترین حالتش. «جو» (با بازی ست گرین) به خاطرآوری کودکی‌اش در نیویورکی می‌پردازد که با مادر، پدر و خانوادهٔ گستردهٔ مادری‌اش در خانه‌ای ساده و تنگ زندگی می‌کردند — کمی شبیه خانهٔ خانوادهٔ «باکت» در آثار رولد دال، همراه با سوپ کلم. این خانواده و همسایگانشان زندگی روزمره‌شان را براساس الگوهای تکراری می‌گذرانند: از روزی به روز دیگر غیبت، گوشه‌گیری، کار، خواب و صحبت کردن؛ اما یک چیز همیشه ثابت است: همه رادیو گوش می‌دهند — موسیقی، نمایش‌های دراماتیک، اخبار، کمدی و مسابقه‌ها. هرکدام برنامهٔ محبوب خود را دارند که تخیل‌شان را در جامعه‌ای که حتی پرداخت ۱۵ سنت برای یک حلقهٔ مخفی خارج از توانشان بود، تغذیه می‌کند. وودی آلن با جذابیتی ویژه این درام را می‌آفریند تا شخصیت‌های روی صفحه را با وجوه مختلف برنامه‌های رادیویی که نه تنها واقعیت‌های زندگی را در دوران گسترش جنگ جهانی دوم و ورود آمریکا به آن بازتاب می‌داد، بلکه زندگی‌های خیال‌پردازانهٔ ستارگانی را که در پردهٔ سینما حسادت‌برانگیز به نظر می‌رسیدند نیز پیوند دهد. وقتی جو به آن دوران نگاه می‌کند، می‌فهمد که خاطراتش دارند کمرنگ می‌شوند اما یادآورهایی که رادیو در آن دوران شکل داده بوده، همچنان قالبی برای خاطرات تا حدی گل‌افشانِ او باقی می‌مانند. بازیگران همیشگی وودی آلن اینجا حضور دارند، ولی این‌بار نگارشِ او نقش‌هایی منحصربه‌فرد و تا حدی نامتعارف برایشان می‌سازد؛ مثل پازلی انسانی که تا وقتی کانال رادیویی میانشان نباشد، به‌نظر جور درنمی‌آید، هرچند همیشه هم کاملاً منطبق نیستند. البته مانند همیشه نشانه‌هایی از طنز عصبیِ یهودی هم حضور دارد، اما تنوع شخصیت‌ها و خنده‌ای که از طریق رسانه‌ای که درباره‌اش حرف می‌زنیم بیرون می‌آید، یا رشته‌های نوستالژیکِ واقعیِ خاطرات شما را درمی‌نوازد یا آن‌هایی را برمی‌انگیزد که شاید به یاد نیاورید اما دل‌تان می‌خواهد به یادشان بیاورید. دایان ویست احتمالاً به‌عنوان «عمه بی» ناکام در عشق، تحسین بازیگری را از آن خود می‌کند؛ اما در مجموع ستارهٔ منفردی نداریم، بلکه جامعه‌ای از خانواده و دوستان وجود دارد که هرکسی که در خانه‌های چندخانواری در هرجای دنیا بزرگ شده و شاهد قدرت گردهم‌آوری رادیو بوده، با آن ارتباط برقرار خواهد کرد. موسیقی‌های خوبی هم در فیلم هست.