فیلم Alien: Romulus 2024

«Alien: Romulus» در واقع فیلم بسیار خوبی است. از میان آثار مدرن این فرنچایز، این یکی بیش از همه مرا سرگرم کرد. وقتی تازه از سینما بیرون آمده بودم، آن را صرفاً «کاملاً خوب» می‌دانستم، اما هرچه بیشتر به آن فکر می‌کنم، بیشتر از این هفتمین قسمت لذت بردم. داستان یا دست‌کم چیدمان شخصیت‌ها تا حدی کلیشه‌ای است؛ اعضای گروه شبیه به بسیاری از فیلم‌های دیگر این...

«Alien: Romulus» در واقع فیلم بسیار خوبی است. از میان آثار مدرن این فرنچایز، این یکی بیش از همه مرا سرگرم کرد. وقتی تازه از سینما بیرون آمده بودم، آن را صرفاً «کاملاً خوب» می‌دانستم، اما هرچه بیشتر به آن فکر می‌کنم، بیشتر از این هفتمین قسمت لذت بردم. داستان یا دست‌کم چیدمان شخصیت‌ها تا حدی کلیشه‌ای است؛ اعضای گروه شبیه به بسیاری از فیلم‌های دیگر این سری و سایر آثار به نظر می‌رسند — فیلم‌هایی مثل Crater و I.S.S. که همین الگوها را تکرار کرده‌اند. خوشبختانه بقیهٔ فیلم ضعف‌های این بخش را جبران می‌کند. کِیلی اسپینی و دیوید جونسن اجراهای فوق‌العاده‌ای دارند؛ هر دو در سراسر فیلم عالی بودند. صداپردازی و حتی ترس‌های ناگهانی (jump scares) را هم دوست داشتم، هرچند معمولاً از این نوع ترس‌ها خوشم نمی‌آید، اما نحوهٔ اجرای آن‌ها در اینجا مؤثر است. فیس‌هاگرها (facehuggers) همچنان بسیار ترسناک‌اند، هرچند زینومورف به‌خوبی استفاده نشده — نسخهٔ انسانی آن برای من آن‌قدر تأثیرگذار نبود و جنبه‌هایی از آن یادآور I Am Legend بود. در مجموع، این یکی از فیلم‌های موردعلاقهٔ این فرنچایز برای من است. برایم «Alien» و «Aliens» کمی بهترند، اما این فیلم نسبت به «Alien Resurrection» (که سرگرم‌کننده است) اندکی ارتقا یافته و از بسیاری از قسمت‌های دیگر فراتر می‌زند. کارگردان فده آلورز گویا عمداً — و احتمالاً به‌هزینه‌ای زیاد — استفاده از CGI را محدود کرده که این تصمیم واقعاً جواب داده است. «رِین» (کِیلی اسپینی) و «برادر»ش «اندی» (دیوید جونسن) تلاش می‌کنند از سیاره فرار کنند اما مدارک سفر از شرکت عظیم معدن‌کاوی نمی‌گیرند. آن‌ها پیشنهادی از دو یاغی به‌نام‌های «تایلر» و «بیورن» می‌پذیرند تا به سفینهٔ فرسوده‌ای در مدار متلاشی شده دست پیدا کنند و کپسول‌های کرایو را بدزدند و به سیاره‌ای دیگر فرار کنند. وارد سفینه «Romulus» می‌شوند و طبیعتاً می‌دانید چه اتفاقی خواهد افتاد: آن‌ها به‌صورت ناخواسته سیستم گرمایش را روشن می‌کنند و خود را در معرض خطر مرگ قرار می‌دهند. «اندی» تصادفاً یک مصنوعی است که وقتی بقایای «روک» را پیدا می‌کنند — که به‌شدت شبیه به ایان هلمِ فقید است — مشخص می‌شود حضورش هم گاهی مفید و هم گاهی مخل است. فرار از سفینه خیلی سخت‌تر از سوار شدن خواهد بود. راستش بازیگری در اینجا خیلی تعیین‌کننده نیست؛ رنُو و ایزابلِا مرسد کارشان را به‌خوبی انجام می‌دهند، فرن شخصیت کینه‌توزش را کمی اغراق‌آمیز بازی می‌کند و از جونسن تلاشی کمی خمودانه دیده می‌شود، اما دلیل مشاهدهٔ این فیلم موجوداتِ کابوس‌وارِ علمی‌تخیلی‌اند و از اولین ظهورشان من طرفدارشان شدم. دو ساعت پر از تهدید تاریک و ارجاعات به آثار مبدع وجود دارد و همچنین تلویحاتی دربارهٔ طمع شرکت‌هایی که نمی‌دانند کی دست از کار بکشند. مانند دیگر فیلم‌های «Alien»، پایان فیلم چندلایه است و نباید انتظار یک پایانِ قطعیِ تنها را داشته باشید؛ در سکانس‌های کلیدی اسید خون نقش‌آفرین است و آسانسور اهمیت پیدا می‌کند. شاید به اندازهٔ دو قسمت اول با سیگورنی ویور خوب نباشد، اما برای من جایگاه سومی را در این سری کسب می‌کند. این فیلم پای سینما را می‌طلبد — پخش تلویزیونی نمی‌تواند نورپردازی و عکس‌برداری آن را به‌درستی نشان دهد. اگرچه بدی فیلم از بعضی دیگر از قسمت‌های بعدی فرنچایزِ Alien که پس از دو قسمت اول عالی آمدند کمتر است، «Romulus» بی‌نقص هم نیست. آنچه فوراً جلب توجه می‌کند، با وجود فضای زمخت و صنعتی، بازیگرانی است که انگار تازه از سریال‌های نوجوان بیرون آمده‌اند: جوان، شاداب، ظاهر نه چندان زمخت و بدون حتی یک لک یا آلودگی که خیلی در فضا و شرایط سخت باورپذیر نیستند. اگر نتوانید این عدم باورپذیری در انتخاب بازیگران را کنار بگذارید (که من نتوانستم)، خود داستان هم تنها اندکی بهتر از این است؛ حس می‌شود فیلم عناصر موفق دو قسمت اول را قرض گرفته و سعی کرده نسخه‌ای نو بسازد. نتیجه داستانی قابل قبول اما گاهی مضحک است که با لحظاتی از اکشن جذاب punctuated می‌شود. در مجموع، انتخاب بازیگران نامناسب همراه با داستانی که به‌سادگی از آثار برتر قبلی تقلید می‌کند، منجر به تماشای «قابل قبول» می‌شود که خودش را متمایز نمی‌کند. اگر با این فرنچایز آشنا نیستید، بهتر است از «Alien» 1979 و سپس «Aliens» شروع کنید. بسیار شگفت‌زده شدم از اینکه چقدر «Alien: Romulus» مرا خوشحال کرد؛ فیلمی خلاق، زیبا و پرهیجان از فده آلورز. این دنباله در میان آثار بزرگِ تجاریِ فرنچایزها گوهر نادری است چون هم با ادای احترام حساب‌شده به آثار قبلی رفتار می‌کند و هم با قطعات صحنه‌ای مبتکرانه و داستانی قابل قبول مرزهای جهانش را گسترش می‌دهد. طرفداران سری و ژانر تجربهٔ لذت‌بخشی خواهند داشت. قدرت داستان در سادگی آن است؛ آلورز با ریتم سریع و توسعهٔ سادهٔ شخصیت‌ها، قلاب جذابی برای مخاطب می‌سازد. او ترکیبی از تعلیق، وحشت و علمی‌تخیلی ایجاد کرده که هم به فیلم‌های ابتدایی ارجاع می‌دهد و هم برای نسل جدید چیز تازه‌ای ارائه می‌کند. فیلم تاریک است و برای مخاطبان عمومی ساده‌سازی نشده که نشان‌دهندهٔ احترام به طرفداران قدیمی علمی‌تخیلی است. این صرفاً یک دنبالهٔ منفعت‌خواه نیست؛ در آن عمق وجود دارد. فضایی از دلهره بر بیشتر فیلم حکم‌فرما است و سکانس‌های اکشن هم خلاقانه‌اند. چندین صحنهٔ بصری دیدنی وجود دارد و جلوه‌های ویژه چندان چشمگیر یا غلوآمیز نیستند؛ خود موجود بیگانه هم عمدتاً طراحی نمادین 1979 را حفظ کرده که مکمل استحکام روایی فیلم است. تنش از طریق تعلیق خوب ساخته می‌شود نه بمباران بصری مداوم. درجه‌ای از ظرافت هست که فیلم را بالاتر از بازتولید صرف آثار قبلی قرار می‌دهد. خیلی زود شروع به اهمیت دادن به شخصیت‌ها کردم؛ آن‌ها در ابتدا ممکن است کلیشه‌ای به‌نظر برسند اما با پیش رفتن داستان لایه‌های عمق و پیچیدگی آشکار می‌شود. بازیگری خوب است و اسپینی در نقشی که هم به دامنهٔ احساسی و هم شدت فیزیکی نیاز دارد درخشان است. فیلم ریسک هم می‌کند، به‌ویژه در کشتن شخصیت‌ها؛ عدم پیش‌بینی اینکه چه کسی زنده می‌ماند لایهٔ دیگری از تنش ایجاد می‌کند. هیچ چیز از پیش تعیین‌شده به‌نظر نمی‌رسد و این خودش هیجان‌انگیز است. «Alien: Romulus» افزودهٔ رضایت‌بخشی به فرنچایز است چون می‌داند چه چیزی نسخهٔ اصلی را بزرگ کرده و از آن عناصر برای خلق چیزی جدید و هیجان‌انگیز استفاده می‌کند؛ هم به پیشینیان ادای احترام می‌کند و هم هویتی مستقل پیدا می‌کند. فیلم به‌لحاظ فنی تماشایی است؛ طراحی صدا و فیلمبرداری چشمگیرند و شایستهٔ ستایش‌اند. با این حال، اتکای بیش‌ازحد به ارجاعات به گذشته مانع رسیدن فیلم به تمام پتانسیل روایی و تأثیر تماتیکِ مشابهِ بهترین قسمت‌های فرانچایز می‌شود. با وجود این، اجراهای جذاب کِیلی اسپینی و دیوید جونسن و یک پردهٔ سوم پر از سرگرمی شدید، این بین‌قپه را به تجربه‌ای سینمایی که ارزش دیدن در سالن را دارد تبدیل می‌کند، هرچند که احساس می‌شود می‌توانست جسورانه‌تر و نوآورانه‌تر باشد. (امتیاز: B+) برای من، فیلم اگرچه ارجاع و قدردانی از قسمت اول را حفظ کرده، اما چیز جدیدی به ارمغان نیاورد. این فیلم مثل یک نامهٔ عاشقانه به کلاسیک 1979 است. رویکرد ساده و بازگشت به اصول اولیه از اولین نماها مرا مجذوب کرد. مدت‌ها بود هیچ فیلم «Alien» آن حس خفقان و ترس را این‌قدر خوب منتقل نکرده بود؛ Romulus این کار را می‌کند. فیلم از نظر بصری زیباست: نورپردازی، زاویه‌های دوربین و موسیقی بنجامین والفیش همه با هم تنشی دائمی خلق می‌کنند که مخاطب را می‌بلعد. صحنه‌ای که رِین، اندی و تایلر از ایستگاه تحقیقاتی فرار می‌کنند و استفاده از سایه‌ها و حرکت، مثل یک کلاس استادانه در تعلیق است و مرا به ترسناک‌ترین لحظات نسخهٔ اصلی یادآوری کرد. آشکار است که آلورز وسواس داشت حسِ زِندگیِ خاک‌خوردهٔ نسخهٔ اول را بازسازی کند و این وسواس نتیجه می‌دهد. بازیگران هم خوب‌اند؛ کِیلی اسپینی و دیوید جونسن در نقش‌های رِین و اندی بسیار خوب‌اند. نگران بودم اندی نقش فرعی فراموش‌شدنی باشد، اما در عوض قوس جالبی دارد. بقیهٔ گروه بیشتر برای حذف توسط زینومورف حضور دارند، اما اندی نقش قابل‌توجهی ایفا می‌کند. فیلم زمان را با شخصیت‌های بی‌فایده تلف نمی‌کند. یک چیز که فیلم واقعاً خوب انجام می‌دهد، پیدا کردن تعادل بین وحشت و اکشنی است که دو فیلم اول را نمادین کرد. آلورز همهٔ آیتم‌های مشهور Alien را می‌آورد: گروه نامنسجم، بدن‌وحشت، سکانس‌های تعقیب‌وگریز و اکشن چشمگیر. و این ترکیب کار می‌کند. از برخی ایده‌های صحنه‌ای و نحوهٔ ساختِ تنش واقعاً تحت تأثیر قرار گرفتم — نحوهٔ بازی با گرانش برای اجتناب از اسید و استتار دمای بدن برای عبور از فیس‌هاگرها خیلی جالب و تازه بود، برای فرنچایزی تقریباً 50 ساله. و در مورد بدن‌وحشت: یک سکانس زایمان بسیار تکان‌دهنده وجود دارد که مدتی در ذهنم می‌ماند. آلورز دقیقاً می‌داند چه چیزی این فرنچایز را می‌چرخاند. امتیاز 7/10 می‌دهم. از CGI بازسازی‌شدهٔ ایان هلم کمی ناراحت شدم — بسیار حواس‌پرت‌کننده بود. همچنین خطوط نوستالژیک بعضاً جای نامناسبی داشتند. اما این‌ها اشکالات کوچک‌اند در فیلمی که این‌قدر لذت‌بخش است. پردهٔ نهایی با سقوط ایستگاه در میدان سیارکی و رویارویی اپیک با انسان/زینو، آشوبی محض اما در بهترین شکلش است. برای من این فیلم ادامه‌ای عالی از سری Alien بود و لیاقت نمرهٔ کامل 10/10 را دارد — جریان فیلم بسیار روان بود و همه چیز عالی به‌نظر می‌رسید. این یک «فیلم دسته‌ب» عالی برای کسانی است که به دنبال هیجان اندکی‌اند. شاید بهترین فیلم «Alien» بعد از «Aliens»، و حداقل هم‌رده با «Prometheus» (هرچند به شکل متفاوتی) باشد. من از این فیلم خیلی لذت بردم. تلاش نمی‌کند عجیب یا خاص باشد؛ انگار کارگردانی که عاشق دو فیلم اول دههٔ 80 بوده، می‌خواسته بهترین فیلم ممکن در زمان حال بسازد که به آن دو وفادار باشد و افزوده‌ای شایسته بر داستان اصلی «Alien» محسوب شود. بازیگری عموماً بسیار خوب است. کِیلی اسپینی نقش اصلی را محکم اجرا می‌کند و سورپرایز واقعی فیلم دیوید جونسن در نقش برادر مصنوعی او بود که برای من نقطهٔ برجستهٔ بازیگری بود. جلوه‌ها و طراحی صحنه هم یکی دیگر از نکات بارز است: استفادهٔ زیاد از جلوه‌های عملی، نورپردازی، فیلمبرداری و طراحی صحنه که به دو فیلم اول وفادارند، این فیلم را لذت‌بخش می‌سازد. اگر طرفدار دو فیلم اول هستید، این فیلم برای شما ساخته شده است. از نظر بصری «Alien: Romulus» قابل تحسین است، اما چیز جدیدی برای ارائه ندارد و بدتر از آن، حرف تازه‌ای برای گفتن ندارد. فیلم صرفاً از آثار پیشین الهام می‌گیرد و تنها قسمت سری که کمتر مورد بهره‌برداری قرار گرفته «Alien 3» است، ولی این کمترین جای تعجب را دارد چون آن قسمت همواره کمتر مورد ستایش عموم بوده. طرفداران وفادار احتمالاً در این تلاش چیزی برای پرستیدن پیدا نمی‌کنند. فیلم همچنان تا حدی سرگرم‌کننده است، اما بیشتر وقت اجرا شده را می‌توان صرف حدس زدن اینکه کدام صحنه از کدام فیلم برداشته شده، کرد تا از سرخوردگی نسبت به کلیت اثر بکاهد. فرنچایز Alien در سال‌های اخیر فراز و نشیب‌هایی داشته و این قسمت که از لحاظ زمانی بین «Alien: Covenant» و «Alien» قرار می‌گیرد، یک اثر محکم از فده آلورز است و از نظر ظاهر و لحن بیشتر به فیلم اول نزدیک است. داستان نسبتاً پایه‌ای است و چرخش‌ تازه‌ای که قبلاً در این فرنچایز ندیده باشیم ندارد، اما کِیلی اسپینی را دوست داشتم. خط کلاسیک «دور شو ازش، تو سگ...» هم‌سطح دیالوگ‌های نمادینِ دیگر آثار نیست. به هر حال، فیلمی سرگرم‌کنندهٔ علمی‌تخیلی با جلوه‌های خوبِ عملی و CGI است. (امتیاز: 3.5/5) فده آلورز فیلمی ساخته که تلاش می‌کند فرنچایز را احیا کند اما در چند جنبهٔ کلیدی دچار لغزش می‌شود. هرچند فیلم از نظر بصری جذاب و وفادار به جو خفقان‌آورِ سری است، درام و شخصیت‌های به‌یادماندنی کمی دارد. فیلمنامه بیش‌ازحد روی کلیشه‌های ژانر حساب کرده، گفتگوها سطحی‌اند و تصمیمات شخصیت‌ها قانع‌کننده نیست. تلاش‌ها برای کاوش مضامین فلسفی دربارهٔ بقا و طبیعت انسان هم سطحی باقی می‌ماند و این‌طور به‌نظر می‌رسد که فیلم بیش از توانش می‌خواهد دست بزند. کارگردانی که در گذشته در پروژه‌های ترسناکِ صمیمی موفق بوده، در چنین دنیای تثبیت‌شده‌ای کمی تحت‌فشار به‌نظر می‌رسد؛ لحظات تنش و وحشت آن‌طور که باید تأثیرگذار نیستند و ریتم فیلم میان کُند و قابل‌پیش‌بینی نوسان می‌کند. برای طرفداران پرشور Alien، این قسمت ناامیدکننده است؛ مثل سوء‌مدیریتِ برخی فرنچایزها، Romulus بیشتر فرمول‌های فرنچایز را دنبال می‌کند تا نوآوری یا احترام حقیقی به روح اصلی، و به‌جای گسترش میراث Alien، آن را رقیق می‌کند. در نهایت این فیلم فرصتِ از دست‌رفته‌ای است و یادآور این که همهٔ باززنده‌سازی‌های سینمایی ضروری نیستند. فیلم با وعدهٔ خوبی آغاز می‌کند: نگاه‌های جالب به دنیای دیستوپیایی فرنچایز، فیلمبرداری زیبا و جو مخوف. اما از حوالی نیم‌ساعت اول وضعیت نزولی می‌گیرد و با هر دقیقه بدتر می‌شود. بدترین نکته سرویس‌دهی بی‌وقفه و آزاردهنده به طرفداران و فراخوان‌های بصری به فیلم‌های قبلی است، همراه با بازتولید CGI بسیار بدِ شخصیت «اش» از نسخهٔ اول. این لحظات کاملاً شما را از فیلم جدا می‌کند و هر جو یا تنشی که کارگردان ساخته را نابود می‌کند — انگار بچه‌ای نادیده‌گرفته شده فریاد می‌زند «ببین منو! یادته این خط رو؟ یادته؟» که بسیار خسته‌کننده است. ترکیب این مسئله با داستانی که عملاً بازپخشِ «Alien» و «Prometheus» است، فیلم را بی‌الهام و قابل‌پیش‌بینی می‌کند. بازیگران جوان هم گاهی احساس «اردوگاه تابستانی در فضا» را به فیلم می‌دهند که کمکی نمی‌کند. با این حال چند لحظهٔ خوب و صحنه‌های اکشن نوآورانه هست و دیوید جونسن در نقش اندی واقعاً عالی است، اما این درخشش‌ها برای نجات فیلم از میانه‌روی کافی نیستند.