فیلم The Towering Inferno 1974

فیلم فاجعه‌ای موفق دههٔ ۷۰ به پای «ماجراجویی پوزئیدون» نمی‌رسد ساخته‌شده در ۱۹۷۴ و به کارگردانی جان گیلِرمین، «شعلهٔ سر بر آورده» رویدادی در سان‌فرانسیسکو را روایت می‌کند: بلندترین ساختمان دنیا، «برج شیشه‌ای» با ۱۳۸ طبقه، هنگام مراسم افتتاحیه به‌خاطر اتصال کوتاه برق آتش می‌گیرد و جان صدها نفر را تهدید می‌کند. پل نیومن نقش معمار، استیو مک‌کوئین نقش رئیس آتش‌نشانی، ویلیام هولدن نقش پیمانکار ثروتمند...

فیلم فاجعه‌ای موفق دههٔ ۷۰ به پای «ماجراجویی پوزئیدون» نمی‌رسد ساخته‌شده در ۱۹۷۴ و به کارگردانی جان گیلِرمین، «شعلهٔ سر بر آورده» رویدادی در سان‌فرانسیسکو را روایت می‌کند: بلندترین ساختمان دنیا، «برج شیشه‌ای» با ۱۳۸ طبقه، هنگام مراسم افتتاحیه به‌خاطر اتصال کوتاه برق آتش می‌گیرد و جان صدها نفر را تهدید می‌کند. پل نیومن نقش معمار، استیو مک‌کوئین نقش رئیس آتش‌نشانی، ویلیام هولدن نقش پیمانکار ثروتمند و ریچارد چمبرلین نقش دامادِ خودبینی را بازی می‌کنند که به خاطر صرفه‌جویی در هزینه‌ها رفتار می‌کند. این فیلم فاجعه‌ای اغراق‌شده با بازیگران ستاره‌ای دارد و در گیشه موفق بود، اما در مقایسه با «ماجراجویی پوزئیدون» که دو سال پیش‌تر اکران شده، کم‌رمق‌تر است. داستان قوی و ظرفیت‌های دراماتیک و موسیقی نمادین (با اینکه هر دو فیلم موسیقی‌شان را جان ویلیامز ساخته است) در «شعلهٔ سر بر آورده» کمتر به چشم می‌آید. علاوه بر این، فیلم ۴۸ دقیقه از «پوزئیدون» طولانی‌تر است که به آن حالتی خسته‌کننده می‌بخشد؛ تا اینکه نیم‌ساعت پایانی جذابیت قابل‌توجهی پیدا می‌کند. در بین بازیگران زن، فِی دوناوی چهرهٔ برجسته‌ای است، سوزان بلیکلی در شلوارهای تنگ ظاهری چشمگیر دارد و سوزان فلانری در تی‌شرت و لباس زیر بسیار دل‌فریب است. متأسفانه در حالی که «پوزئیدون» در به‌کارگیری بازیگران زن موفق بود، «شعلهٔ سر بر آورده» به‌خوبی از این پتانسیل بهره نمی‌برد. فیلم نقاط جذابی دارد و اگر طرفدار بازیگران آن و ژانر فیلم‌های فاجعه‌ای دههٔ ۷۰ هستید، ارزش دیدن را دارد. با این حال، با توجه به پیشینهٔ فیلم‌های موفق‌تر و پتانسیل بالا، در مجموع ناامیدکننده به نظر می‌رسد. فیلم ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه است و در سان‌فرانسیسکو و لس‌آنجلس فیلم‌برداری شده. فیلمنامه را استرلینگ سیلی‌فنت بر اساس رمان‌های «برج» نوشتهٔ ریچارد مارتین استرن و «جهنم شیشه‌ای» نوشتهٔ توماس ن. اسکورتیا و فرانک م. رابینسون نگاشته است. بازیگران شاخص دیگر شامل فرد آستِر، جنیفر جونز، او.جی. سیمپسون، رابرت واگن، رابرت واگنِر و مایک لوکینلند (بَابی برِیدی) هستند. امتیاز: B-/C+ نشان افتخارِ یک ژانر بدنام یک آسمان‌خراش نو و پیشرفته میزبان مهمانی بزرگی از طبقات بالاست که آتشی از طبقهٔ ۸۱ آغاز می‌شود... شرکت‌های برادران وارنر و ۲۰ث سنچری فاکس هر دو مایل به بهره‌برداری از موفقیت «ماجراجویی پوزئیدون» (۱۹۷۲) بودند؛ وارنر حق رمان «برج» را و فاکس حق «جهنم شیشه‌ای» را خریدند—هر دو رمان دربارهٔ آتش‌سوزی آسمان‌خراش‌ها و مناسب برای اقتباس سینمایی به‌نظر می‌رسیدند. تولیدکنندهٔ ایرون آلن پیشنهاد داد که هر دو استودیو با هم همکاری کنند و بدین‌ترتیب «شعلهٔ سر بر آورده» با تقسیم هزینه‌ها ساخته شد و در سراسر جهان بیش از ۱۰۰ میلیون دلار فروخت که برای آن زمان رقم چشمگیری بود و به علاقه‌مندان ژانر ضربهٔ روحیه‌ای زد. «شعلهٔ سر بر آورده» بی‌عیب نیست؛ دیالوگ‌هایی گاه کلیشه‌ای دارد و زمان پخش طولانیِ فیلم به نفعش نیست. با این حال، نقاط قوت فیلم بسیار بیشتر از چند نقد منفی‌ای است که معمولاً به آن وارد می‌کنند. دکورها عالی هستند (نامزد دریافت جایزهٔ اسکار) و تصویربرداریِ فرد جی. کوئْننکامپ (برندهٔ جایزهٔ اسکار) سرخوش و چشم‌نواز است و آتش را به‌صورت بصری ملموس می‌کند. موسیقی جان ویلیامز (نامزد اسکار) هم مناسب، تأثیرگذار و پرتنش است. صحنه‌های اکشن و مجموعه‌پردازی‌ها پرطنین‌اند—بسیاری از بازیگران برجسته حتی بدل‌کاری‌های خود را انجام داده‌اند—و صدابرداری درخشان سودربِرگ و لوئیس (نامزد اسکار) هم جلوهٔ صداها را تقویت می‌کند. خود ترکیب بازیگران یادآور دوره‌ای است که فقط نام‌های بزرگ برای پروژه‌های بزرگ در نظر گرفته می‌شدند: مک‌کوئین، نیومن، هولدن، آستِر و دوناوی که نام‌شان همچون فهرستی از ستاره‌های بزرگ سینماست. برخی گفته‌اند که «شعلهٔ سر بر آورده» باعث مرگ ژانر فاجعه شد؛ در واقع این فیلم تاجِ آن ژانر بود و آثار بعدی در سایهٔ آن قرار گرفتند. «شعلهٔ سر بر آورده» تولیدی باشکوه است که از ارزش‌های بالای سرگرمی لبریز است؛ در تهیهٔ آن هیچ هزینه‌ای صرفه‌جویی نشده، بافتی دقیق دارد، ضمن سرگرم کردن تماشاگر، پیام‌هایی هم منتقل می‌کند و برای من همچنان جواهری کهن و دوست‌داشتنی است. امتیاز: ۹/۱۰