فیلم Anatomy of a Fall 2023

آنانومی یک سقوط (Anatomy of a Fall) ساخته جاستین تریه، فیلمی است که با بازی درخشان، فیلم‌برداری پویا، موسیقی ساده و تدوینی هوشمندانه توجه‌برانگیز شده است. داستان حول مرگ مشکوک ساموئل اتفاق می‌افتد که از پنجره زیرشیروانی‌اش سقوط می‌کند؛ تنها فرد حاضر در خانه همسرش، ساندرا، و پسرشان دانیل است که بعد از پیاده‌روی با سگِ راهنمایش، جسد پدر را روی برف پیدا می‌کند. دانیل...

آنانومی یک سقوط (Anatomy of a Fall) ساخته جاستین تریه، فیلمی است که با بازی درخشان، فیلم‌برداری پویا، موسیقی ساده و تدوینی هوشمندانه توجه‌برانگیز شده است. داستان حول مرگ مشکوک ساموئل اتفاق می‌افتد که از پنجره زیرشیروانی‌اش سقوط می‌کند؛ تنها فرد حاضر در خانه همسرش، ساندرا، و پسرشان دانیل است که بعد از پیاده‌روی با سگِ راهنمایش، جسد پدر را روی برف پیدا می‌کند. دانیل تا حد زیادی نابینا است و روایت فیلم عمدتاً از منظر ساندرا پیش می‌رود؛ دقیقا همان‌طور که در آثار دادگاهی مرسوم است، جزئیات به‌تدریج آشکار می‌شوند و فیلم با ریتمی متعادل اطلاعات لازم را در زمان مناسب به تماشاگر می‌دهد. بزرگ‌ترین نقطه قوت فیلم بازی ساندرا هولر است؛ او در نقش زن متهم فوق‌العاده عمل می‌کند و تقریباً هیچ بازیگری در فیلم جز او به همان اندازه تأثیرگذار نیست. همچنین حضور سگ فیلم — که رنجش و دردش یکی از حقیقت‌های غیرقابل‌انکار روایت است — توجه‌برانگیز و مؤثر است. فیلم‌برداری همیشه در حال حرکت است و تماشاگر را همراه نگه می‌دارد؛ استفاده از کمدی بصری گاه‌به‌گاه و رنگ‌پردازی طبیعی و گرم در برخی لحظات، به فضا حسِ خانگی می‌بخشد. موسیقیِ سراسرِ فیلم قطعه‌ای ساده پیانویی است که کاملاً جواب می‌دهد. اما شاید برجسته‌ترین عنصر برای برخی مخاطبان، تدوین باشد: برش‌هایی هوشمندانه که دقیقاً در لحظاتی ما را از صحنه‌های هولناک دور نگه می‌دارد و درست پیش از آن‌که کار از حد بگذرد، توقف می‌کند. از طرف دیگر، فیلم خالی از کاستی نیست. در برخی مقاطع ریتم کند می‌شود و تا حدی توقفِ روایت حس می‌شود؛ پایان‌بندی نیز کمی شتاب‌زده به نظر می‌رسد و گاهی ترکیب حدس‌وگمان‌های فرضیِ شاهدان و وکلا تا حدی متورم و کم‌پایه جلوه می‌کند. برخی نقدها نیز فیلم‌نامه را پرحرف و تا حدی سرد و دور از همدلی دانسته‌اند؛ به‌ویژه در صحنه‌های دادگاهی که حدس‌ها و تفسیرهای شاید نامحتمل برای پیشبرد پرونده عرضه می‌شوند. از سوی دیگر، برخی مخاطبان از نزدیک شدنِ فیلم به تردیدها و ابهام‌ها و پرداختن به نحوه شکل‌گیری روایت‌ها ستایش کرده‌اند. در وجهی اجتماعی‌تر، برخی ناظران نسبت به جانبداریِ مردانه در روند تحقیقات و محاکمه انتقاد دارند؛ تصویری که در آن برخی شخصیت‌های مرد به‌سرعت به این نتیجه می‌رسند که زن مسئول است و این پیش‌فرض تا حدی روی نحوه برخورد با ساندرا سایه می‌اندازد. اینکه کارگردان این موضوع را نقد می‌کند یا خودش گرفتار همان پیش‌داوری‌ها شده، تا حدودی مبهم باقی می‌ماند، اما تماشای زنی که باید هم بی‌گناهی و هم آبروی خود را در برابر دیوارِ قطعیتِ مردانه دفاع کند، آشنا و ناراحت‌کننده است. فیلم در جشنواره کن ۲۰۲۳ موفق به کسب نخل طلا شد و نامزد چندین جایزه اسکار از جمله بهترین فیلم، کارگردانی، بازیگر نقش اول زن، فیلمنامهٔ اوریجینال و تدوین شده است؛ شایستگی‌های فنی و بازی‌ها باعث شده‌اند که علیرغم ضعف‌هایی در ریتم و گاهی روایت، این اثر همچنان ارزش دیدن داشته باشد. در مجموع، Anatomy of a Fall فیلمی است که با بازی محوریِ قوی و ساختار دادگاهیِ دقیق، پرسش‌های اخلاقی و روایتی را مطرح می‌کند و تماشاگر را تا پایان در کشمکش ابهام و قطعیت نگاه می‌دارد.