فیلم A United Kingdom 2016

داستان دو پادشاهی فیلم بازخوردهای متفاوتی دریافت کرد، اما من کمی شک داشتم که آیا واقعاً همان فیلمی را دیدم که دیگران توصیف می‌کردند، چون بسیار بهتر از آن‌چه از دیگران شنیده بودم بود. این فیلم یک زندگینامهٔ عاشقانه-درام از کارگردانِ «بل» است. مانند زندگی‌های الهام‌بخش گاندی، ماندلا، مارتین لوتر کینگ جونیور و امثال آن، این داستان هم در همان ژانر قرار می‌گیرد. رخدادهای زندگی هر...

داستان دو پادشاهی فیلم بازخوردهای متفاوتی دریافت کرد، اما من کمی شک داشتم که آیا واقعاً همان فیلمی را دیدم که دیگران توصیف می‌کردند، چون بسیار بهتر از آن‌چه از دیگران شنیده بودم بود. این فیلم یک زندگینامهٔ عاشقانه-درام از کارگردانِ «بل» است. مانند زندگی‌های الهام‌بخش گاندی، ماندلا، مارتین لوتر کینگ جونیور و امثال آن، این داستان هم در همان ژانر قرار می‌گیرد. رخدادهای زندگی هر یک در زمینه‌های ژئوپولیتیکی متفاوتی اتفاق می‌افتد و زندگی این مرد هم از این قاعده مستثنی نیست؛ اما در اینجا تفاوت‌ها از درون خانواده آغاز می‌شود و به سیاست منطقه‌ای می‌رسد. به هر حال تاریخ نشان می‌دهد که بسیاری از مبارزات بزرگ با رویدادهای تعیین‌کننده‌ای آغاز شده‌اند، مانند آنچه در این فیلم می‌بینیم. سرتسه خاما، که قرار بود پادشاه کشوری در جنوب آفریقا شود (کشوری که امروز بوتسوانا نام دارد)، داستانی بدون خشونتِ آشکار داشت؛ در واقع خشونتی وجود نداشت اما تنش‌های سیاسی در سطح بالایی بود. تقریباً همه‌چیز در فیلم شبیه یک بازی شطرنج بود؛ هر رقیب در زمان مناسب مهره‌هایش را جابه‌جا می‌کرد تا رقیب را زیر فشار قرار دهد، و او هم برای سرزمین و مردمش مجبور بود مطابق بازی رفتار کند. به نظرم او با دوری از خشونت کنترل اوضاع را به‌خوبی در دست گرفت و به‌همین دلیل فیلم بیشتر شبیه یک درام ساده و مؤثر است تا اثری پر از پیچ‌وتاب و نمایش‌های اکشن. مثل هر بیوپیک دیگری، فیلم الهام‌بخش است. شکل مقابله با ظلم به‌صورتِ غیرمسلحانه در این فیلم از بهترین نمونه‌هایی است که دیده‌ام. او انسان فوق‌العاده‌ای به‌معنای نبوغ خارق‌العاده نبود، بلکه مردی معمولی با تحصیلات و اخلاق خوب بود که به شیوهٔ خود مبارزه می‌کرد. فیلم با روزهای پایانی او در لندن آغاز می‌شود، زمانی که دفتر حقوقی‌اش رو به پایان است. به‌طور غیرمنتظره‌ای با زنی سفیدپوست آشنا می‌شود و پس از چند قرار عاشق هم می‌شوند. مانع اصلی زمانی پدیدار می‌شود که دولت بریتانیا تلاش می‌کند این رابطه را به هم بزند، زیرا ادامهٔ آن می‌توانست منافعشان در آن کشور ثروتمند آفریقایی و روابطشان با همسایگان را تحت تأثیر قرار دهد. «نگذاریم زشتی‌های این دنیا شادی‌مان را از ما بگیرند.» وقتی او از بازگشت به وطن تبعید می‌شود و از خانواده‌اش جدا می‌گردد، بخش عمدهٔ داستان به تلاشش برای برقرار کردن صلح و ثبات در منطقه، و به‌ویژه رهایی از سلطهٔ بریتانیا اختصاص دارد. فیلم شگفت‌انگیز است. دوست داشتم چون موضوع آن قهرمان‌پروری یا زندگی زیر چراغ‌افکن نبود، حتی با وجود اینکه او از خانوادهٔ سلطنتی بود. سادگیِ زندگی و روش او در حل مشکلات دل‌نشین و انگیزاننده است. تا بحال نشنیده بودم کشوری بدون ریختن حتی یک قطره خون به استقلال رسیده باشد؛ این برای من همان نمونه است—یعنی نه اسلحه‌ای، نه جنگی، تنها اعتراض‌های کوچک اما مؤثر. البته فداکاری‌ها به شیوه‌های دیگری انجام شد و همین دلیل اصلی علاقه‌م به این فیلم است. فیلم بر اساس کتاب «Colour Bar» ساخته شده است. فیلمنامه شاید ریتم کندی داشته باشد، اما این کندی لازم بود تا حس گذر زمان منتقل شود، چون روایت فیلم تنها وقایع مهمِ چهار تا پنج سال را پوشش می‌دهد؛ بنابراین تصور اینکه فیلم سطحی است، اشتباه است. فیلم در هر دو کشور انگلستان و بوتسوانا فیلم‌برداری شده و دو قاره و مناظر متفاوت‌شان داستان را با زبان خود می‌گویند؛ فاصلهٔ جغرافیایی و اختلاف فرهنگی و برنامه‌های متفاوت هر طرف برای رسیدن به آن‌چه به‌نفع‌شان است، به‌خوبی مشهود است. بخش آغازین بیشتر شبیه یک فیلم رومانتیک خالص است و سپس ناگهان تنش‌های سیاسی مرکزیت پیدا می‌کنند. بین عشق و سیاست، روایت جریان خود را حفظ می‌کند، هرچند در بخش میانی پیشرفت زیادی ندارد. با این حال تأثیرگذار است. از نظر من، نقشی که سرتسه خاما ایفا می‌کند بسیار بهتر از نقش مارتین لوتر کینگ جونیور است که دیوید اویلوو بازی کرد؛ اما آن نقش به‌خاطر آمریکایی بودنش شهرت بیشتری پیدا کرد. این فیلم نیاز به دیده‌شدن بیشتری دارد چون به مخاطبان وسیع‌تری نرسیده است. حس دیدن رزمند پیک پس از مدتی طولانی را داشتم؛ او در نقش روث فوق‌العاده بود. بقیهٔ بازیگران در نقش‌های کوچک هم بد نبودند. فیلم ساختی شایستهٔ اسکار داشت اما اشارهٔ زیادی به این موضوع نشد. اگر به تاریخ بوتسوانا، به‌ویژه دوران استقلال آن علاقه دارید، این فیلم را امتحان کنید. به‌نظرم این فیلم واجب‌دیدن است؛ یکی از بهترین فیلم‌ها دربارهٔ یک پادشاه، یک مبارز برای آزادی و یک همسر. ۸/۱۰