فیلم The Satanic Rites of Dracula 1973

آخرین فیلم دراکولا از همر با کریستوفر لی دو سال پس از وقایع «دراکولا؛ سال 1972»، اسکاتلندیارد و لوریمر ون هلسینگ (پیتر کاشینگ) درمی‌یابند که دراکولا (کریستوفر لی) زنده و سالم است و در حوالی لندن مخفی شده؛ با هویتی جعل‌شده به‌عنوان یک سازندهٔ املاک منزوی که نقشه‌ای دیوانه‌وار برای آزادسازی یک ویروس کشنده روی زمین در سر دارد. «موعظهٔ شیطانیِ دراکولا» (با عنوان‌های دیگر «کنت دراکولا...

آخرین فیلم دراکولا از همر با کریستوفر لی دو سال پس از وقایع «دراکولا؛ سال 1972»، اسکاتلندیارد و لوریمر ون هلسینگ (پیتر کاشینگ) درمی‌یابند که دراکولا (کریستوفر لی) زنده و سالم است و در حوالی لندن مخفی شده؛ با هویتی جعل‌شده به‌عنوان یک سازندهٔ املاک منزوی که نقشه‌ای دیوانه‌وار برای آزادسازی یک ویروس کشنده روی زمین در سر دارد. «موعظهٔ شیطانیِ دراکولا» (با عنوان‌های دیگر «کنت دراکولا و عروس خون‌آشامش») آخرینِ هفت فیلم دراکولایی همر است که کریستوفر لی در نقش کنت شیطانی در آن حضور دارد و بین سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۳ عرضه شد. شش فیلم قبلی عبارت‌اند از: «وحشتِ دراکولا» (۱۹۵۸)، «دراکولا، شاهزادهٔ تاریکی» (۱۹۶۶)، «دراکولا از گور برخاسته» (۱۹۶۸)، «مزهٔ خونِ دراکولا» (۱۹۷۰)، «زخمی‌های دراکولا» (۱۹۷۰) و «دراکولا؛ سال ۱۹۷۲» (۱۹۷۲). اگرچه از منظر همه‌گیر ممکن است این فیلم ضعیف‌تر از دیگر آثار سری به نظر برسد، اما اگر از سوارکارانِ یارانِ دراکولا که با موتورسیکلت می‌چرخند و جامه‌هایی قهوه‌ای با ریشک‌های پشمی به تن دارند بگذرید (که بی‌شک در زمان فیلم‌برداریِ ۱۹۷۲ «مد» بوده‌اند)، چیزهای جالبی در آن هست. باید در نظر گرفت که رمانِ اصلیِ استوکر در زمان خودِ معاصرِ آن — یعنی سال ۱۸۹۷ — می‌گذرد و دراکولا در آن زمان بیش از ۴۰۰ ساله بوده است. «موعظهٔ شیطانی» صرفاً تجسمِ چگونگیِ عملِ اربابِ خون‌آشام در اوایل دههٔ ۷۰ است. در رمانِ استوکر، او موجودی قدرتمند و خودبزرگ‌بین است که منصبِ کنت را دارد و ترجیح می‌دهد در قلعه‌ای دلهره‌آور در ترانسیلوانیا یا ملکی گوتیک در لندن زندگی کند و برای اهدافش پیروانی مانند کولی‌ها و رنفیلد به دست آورد. در این فیلم شخصیتِ دی‌دی دنهمِ دراکولا معادلِ مدرنِ یک کنت در ترانسیلوانیای چند صد سال پیش است: در هر دو حالت او چهره‌ای ناملموس و صاحبِ اقتدار است و پیروانی دارد که اراده‌اش را اجرا می‌کنند. به‌سادگی می‌توان گفت این‌گونه یک موجودِ شرورِ پانصدساله در دههٔ ۱۹۷۰ رفتار می‌کرده؛ از عناصر دنیای مدرن — از جمله ساختارهای قدرتِ بریتانیا — برای نیل به مقاصدش بهره می‌برد. در رمانِ استوکر، دراکولا امپراتوری بریتانیا را به‌عنوان وسیله‌ای برای نشرِ فرقهٔ خون‌آشامی‌اش در سرتاسر جهان و نهایتاً تسلط بر آن می‌دید. او به تهدید چند نفَرِ محلی قانع نبود، چیزی که در پنج دنبالهٔ قبلی شاهدش بودیم. در «موعظهٔ شیطانی» او بار دیگر چشم‌اندازِ تسلطِ جهانی‌اش را دنبال می‌کند و چهار تن از اعضای نهادهای قدرت را فریب می‌دهد تا مأموران «آخرالزمانِ ساختهٔ خودش» شوند؛ اکنون شاهد به‌ثمر رسیدنِ شومِ این طرحِ جاه‌طلبانه هستیم. برای لذت بردن از این فیلم باید از سوارکاران موتورسوار و جلیقه‌های مشکوکِ آن‌ها عبور کنید. وقتی این کار را بکنید، فیلم چیزهای زیادی برای ارائه دارد: گروه قابل‌توجهی از قهرمانان، از جمله بازیِ مایکل کولز و جوآنا لاملی؛ نحوهٔ هم‌فکری آن‌ها برای کشفِ نقشهٔ کنت و راهِ متوقف کردنش؛ و «حرمِ» دراکولا که در زیرزمین نگهداری می‌شود (با بازی مگی فیتزجرالد، فینولا اُشِنِن، پولین پِرت و یک خون‌آشام تازه‌مبدل‌شده با بازی والری ون اُست). مدتِ فیلم ۱ ساعت و ۲۷ دقیقه است و در هرتفوردشر و اطراف لندن فیلم‌برداری شده است. نمره: B- نقد دوم نوادهٔ ون هلسینگِ اصلی (نقش پیتر کاشینگ) توسط اسکاتلندیارد برای تحقیق دربارۀ سلسله‌مرگ‌هایی که شواهدِ خون‌آشامی از خود بر جای گذاشته‌اند فراخوانده می‌شود. تحقیق حولِ عمارتِ باشکوهی می‌چرخد که اشرافِ لندن ظاهراً برای گردهمایی‌های معمولی به آن مراجعه می‌کنند، اما واضح است که موضوع فراتر و شوم‌تر از اینهاست. علاوه بر این، این خانه بر فراز قبرستانی قدیمی ساخته شده و درست چند سال پیش کسی در آنجا دفن شده بود — حدس بزنید چه کسی؟ این فیلم نوعی ملاقاتِ فراماسون‌ها با دراکولا در دههٔ ۱۹۷۰ است؛ دیالوگ‌ها کم‌رمق‌اند و بازی‌ها عمدتاً ضعیف. داستان پیش‌بینی‌پذیر است و به آتش‌باری می‌انجامد که رسیدنش طولانی به نظر می‌رسد، و نه عملکردِ کاشینگ و نه ظهورهای گذرای کریستوفر لی فیلم را واقعاً روشن نمی‌کنند. موسیقی‌ متن صدای اولیهٔ سینت‌سایزر را دارد و تصویربرداری — هرچند شاید در ۱۹۷۳ مؤثر بوده باشد — اکنون کهنه و لرزان به نظر می‌رسد. این فیلم‌های همر دیگر دوران اوجِ خود را پشت سر گذاشته‌اند؛ جادویشان مدت‌هاست از بین رفته و شاید به‌خاطر رنگی بودن نیز اصلاً ترسناک نیست. قابل‌قبول، اما تنها به این خاطر که من عاشقِ این ژانر هستم.