فیلم Argentina, 1985 2022

این فیلم در واقع دو بار نمرهٔ ۱۰ از ۱۰ می‌گیرد — جمعاً ۲۰! بار اول به‌خاطر کارگردانی برجسته، بازی فوق‌العادهٔ همهٔ بازیگران و فیلم‌برداری‌ای که در هر نما در خدمت روایت قرار دارد. بار دوم به‌خاطر داستانی که حیاتی است هر بار شنیده و بازگو شود. کافی است لحظه‌ای غفلت کنیم تا آدمیان مستبد و دیوانه دست به جنایاتی علیه بشریت بزنند. تاریخ بارها...

این فیلم در واقع دو بار نمرهٔ ۱۰ از ۱۰ می‌گیرد — جمعاً ۲۰! بار اول به‌خاطر کارگردانی برجسته، بازی فوق‌العادهٔ همهٔ بازیگران و فیلم‌برداری‌ای که در هر نما در خدمت روایت قرار دارد. بار دوم به‌خاطر داستانی که حیاتی است هر بار شنیده و بازگو شود. کافی است لحظه‌ای غفلت کنیم تا آدمیان مستبد و دیوانه دست به جنایاتی علیه بشریت بزنند. تاریخ بارها این را نشان داده و با این وجود فراموش می‌کنیم که همیشه باید هوشیار باشیم؛ اغلب این مسیر، سراشیبی‌ای است که به پذیرفتن حکومتی شبیه هیتلر، پینوشه یا پوتین می‌انجامد و دموکراسی، حقیقت و شرافت را سرنگون می‌کند. ترامپ هم تا حدودی به این نزدیک شد. آغاز اغلب بی‌خطر به‌نظر می‌رسد: مثلاً شرکت اپل — و در نتیجه خریداران و سهام‌دارانش — از سرکوب در چین حمایت می‌کنند؛ کشوری که خود فهرستی از افراد ناپدیدشده دارد. ریکاردو دارین در اوج شکلِ خود در نقش دادستان انقلابی و مصمم آرژانتینی، خولیو استراسرا، ظاهر شده؛ مردی که مأمور هدایت تحقیق دربارهٔ فعالیت‌های بسیاری از ارشدترین اعضای ژاندارمری نظامیِ دوران پس از پرون است. قتل، تجاوز و شکنجه تنها نوک کوه یخِ جرائم‌اند، در حالی که او تلاش می‌کند شاهدانی را گرد آورد که شجاعت ایستادن و سخن گفتن در برابر تهدید و ارعاب را داشته باشند. در همین حال، استراسرا، معاونش اوکامپو (با بازی پیتر لانزانی) و خانواده‌های‌شان با موجی از تهدیدها مواجه می‌شوند چون پرونده‌شان شهرت می‌یابد و نشان می‌دهد این رژیم تا چه اندازه بی‌رحم بوده است. قرار دادن روایت در فضای دادگاه همیشه موفق نیست، اما سانتیاگو میتر از این فضا به‌خوبی بهره می‌برد تا هم تمرکز را روی اجراهای مؤثر قربانیان قرار دهد و هم قدرت و نمادینِ دولتی را نشان دهد که همین چندی پیش ابزاری برای آزار بود و حالا نمادی از امید و پیشرفت شده است. دارین و لانزانی در کنار هم خوب کار می‌کنند؛ دارین ترکیبی از اخلاص و تعهد را ارائه می‌دهد و گاه با شوخ‌طبعی اندکی عبوس، فضای سنگین را کمی سبک می‌کند تا تماشاگر فرصتی برای نفس گرفتن بیابد. برای من به‌عنوان یک بریتانیایی دیدن چهره‌های برجسته‌ای از دوران جنگ فالکلند که در دادگاه حاضر شدند و آراسته به مدال‌هایشان بودند، جالب بود؛ این نکته به اصالت اثر افزوده و تأثیرش را فراتر از مرزهای آرژانتین برده است. فیلم کامل نیست — گره‌هایی باز مانده‌اند؛ اما به‌نوعی همین واقع‌گراییِ ناتمام بر تجربهٔ آشتی در چنین موقعیتی پیچیده می‌افزاید، جایی که حتی عدالت باید با واقع‌بینی سیاسی آمیخته شود. اگر به داستانی از دگرگونی شجاعانه و استوار علاقه‌مندید، تماشای این فیلم ارزش زیادی دارد.