فیلم The Lord of the Rings: The Two Towers 2002

پیتر جکسون همیشه بر این باور بوده که «دو برج» «بخش دوم» اثر حماسی اوست و شاید عظمت واقعی قسمت میانی تنها وقتی در زمینه‌ی کل مجموعه دیده شود روشن شود. به‌عنوان یک فیلم مستقل، «دو برج» به اندازه‌ی «یاران حلقه» خوب نیست. (و در واقع، مثل «امپراتوری ضربه می‌زند» هم جهان را گسترش نمی‌دهد یا روابط را عمیق‌تر نمی‌سازد.) با این حال اینکه هنوز...

پیتر جکسون همیشه بر این باور بوده که «دو برج» «بخش دوم» اثر حماسی اوست و شاید عظمت واقعی قسمت میانی تنها وقتی در زمینه‌ی کل مجموعه دیده شود روشن شود. به‌عنوان یک فیلم مستقل، «دو برج» به اندازه‌ی «یاران حلقه» خوب نیست. (و در واقع، مثل «امپراتوری ضربه می‌زند» هم جهان را گسترش نمی‌دهد یا روابط را عمیق‌تر نمی‌سازد.) با این حال اینکه هنوز شایسته‌ی پنج ستاره است تنها نشان‌دهنده‌ی استاندارد بالایی است که برای مجموعه تعیین شده است. داستان از جایی ادامه پیدا می‌کند که «یاران حلقه» رها کرده بود و فیلم خیلی تاریک‌تر شده است: فرودو (الیجاه وود) بیش از پیش تحت تأثیر حلقه قرار می‌گیرد (که به توهمات خوفناک منجر می‌شود) و سارومان (کریستوفر لی) خرابی‌های بیشتری به بار می‌آورد. اینجا برای نخستین بار جاسوس سارومان، ورم‌تانگ (براد دوریف)، ظاهر می‌شود و گالومِ پیچیده با ترکیبی درخشان از جلوه‌های کامپیوتری و صدای خش‌دارِ اندی سرکیس وارد ماجرا می‌گردد (از همین‌جا می‌توان مبارزه برای نامزدی اسکار بازیگر مکمل را آغاز شده دانست). شخصیت‌های جدیدی مثل فارامیر (دیوید ون‌هام)، برادر آشفته‌ی بورومیر، و اویون (میراندا اوتو)، که نگاه‌های محبت‌آمیزی به سوی آراگورن می‌فرستد، اضافه می‌شوند. پیچیدگی‌های داستان در ادامه منسجم‌تر می‌شوند و زمینه را برای پایان‌بندی «بازگشت پادشاه» فراهم می‌کنند. همان‌طور که انتظار می‌رفت، این فیلم بسیار دیدنی است — از آغاز که فرودو را در رویاهایی درباره‌ی مرگ گندالف آشفته می‌بینیم تا نبرد نفس‌گیر هلمز دیپ که بی‌نهایت نفس‌گیر است. جکسون باهوشانه صحنه‌های بلند و پرهیجان را با لحظاتی تأثیرگذار و احساسی متعادل می‌کند: دهقانانی که ناچار به ترک روستاهایشان شده‌اند، رابطه‌ی پرچالش آراگورن و آروین، و البته بازگشت گندالف (سر ایان مک‌کلن که مثل همیشه عالی است) — یکی از تصاویر قدرتمند و به‌یادماندنی فیلم که ممکن است طرفداران حلقه را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، کسانی که هنوز معتقدند این سه‌گانه غیرقابل‌انتقاد است ممکن است نظرشان با «دو برج» به چالش کشیده شود. مدت فیلم به اندازه‌ی قسمت اول است، اما قهرمانان را به پیروزی نهایی نزدیک‌تر نمی‌کند. در حالی که فیلم نخست لحن احساسی‌اش را از روشنایی شایر به اوج تاریک توسعه می‌داد، دنباله بیشتر تک‌نواخته است و هم از لحاظ تصویر و هم محتوا سایه‌وار باقی می‌ماند. این موضوع به‌ویژه درباره‌ی مسیر حامل حلقه صادق است: وارد شدن گالوم به گروه نکته‌ای مهم است، اما این بخش به‌خاطر قطع‌کنش‌های مکرر آسیب می‌بیند و با یک گفتار تقویتی تقریباً مشابه از سم به پایان می‌رسد که در اوجِ «یاران حلقه» شاهد آن بودیم. البته با توجه به ماهیت منبع و تمایل جکسون به وفاداری، این امر قابل‌فهم است. و تا وقتی که همه در محاصره‌ی هلمز دیپ قرار می‌گیریم، کمتر کسی نگران قوس‌های روایی خواهد بود: مثل گالوم، این صحنه‌ها فقط شگفت‌انگیز، مغزمتلاشی‌کن و تا کنون‌ندیده‌اند. نتیجه‌گیری — شاید از هیجانِ اولین نمایش و شکل طبیعی دراماتیکِ «یاران حلقه» بی‌بهره باشد، اما این قسمت هم خنده‌دارتر و هم تاریک‌تر از فیلم اول است و قطعاً اکشن بیشتری دارد. جزئی ضروری از مجموعه‌ای که حالا در مسیر تبدیل شدن به یکی از بهترین سری فیلم‌ها در تاریخ است. امتیاز: 5/5 — کارولاین وست‌بروک، Empire Magazine دو برج (ساخته‌ی پیتر جکسون، 2002) بخش دوم سه‌گانه‌ی محبوب جی. آر. آر. تالکین درباره‌ی ماجراجویی‌ها در سرزمین میانی را اقتباس می‌کند. «یاران» باقی‌مانده در فیلم اول این‌بار به سه گروه تقسیم شده‌اند: هابیت‌ها فرودو و سم (الیجاه وود و شان آستین) همراه گالومِ دیوانه (اندی سرکیس) راهی موردور می‌شوند، اما توسط فارامیر (دیوید ون‌هام)، برادر بورومیر کشته‌شده، اسیر می‌گردند. آراگورن (ویگو مورتنسن)، لگولاس و گیملی با تئ‌ودن، پادشاه سابق که تحت نفوذ سارومان قرار گرفته، روبه‌رو می‌شوند. در این میان پیپین و مری (بیلی بوید و دومینیک موناهان) تلاش می‌کنند موجودات درختی غول‌پیکر را همراه خود کنند. گندالف هم حضور دارد. این رشته‌های داستانی در ساعت سوم به نبرد عظیم هلمز دیپ می‌رسند. این فیلم سه‌ساعته نسبت به فیلم اول، که با پیش‌درآمد بیش‌ازاندازه و تا حدی غیرضروری‌اش سنگین شده بود، در آغاز جذاب‌تر است. مثل فیلم پیشین، شخصیت‌ها رنگارنگ‌اند، قصه پرخیال است، اکشنِ خشن فراوانی دارد که با لحظات آرام‌تر متعادل شده و همه‌چیز از نظر دیداری و صوتی عالی به نظر می‌رسد. متأسفانه بعد از پرده‌ی اول، جکسون به استفاده‌ی افراطی از جلوه‌های ویژه‌ی کامپیوتری روی می‌آورد؛ اینجا هم مثل فیلم اول استفاده‌ای از CGI شده اما شدت آن بیشتر است و به همین خاطر دیگر آن‌قدر از فیلمبرداری طبیعی نیوزیلند (جنگل‌ها، کوه‌ها، رودخانه‌ها و...) لذت نمی‌برید. اگر از CGI کارتونی خوشتان می‌آید، احتمالاً این قسمت را بیشتر می‌پسندید. مشکل‌های دیگری هم هستند: شخصیت‌ها هرچند خلاقانه‌اند، اما در عین حال سطحی و نسبتاً خسته‌کننده‌اند، حداقل برای مخاطبان بالغی که نیاز به عمق بیشتری دارند. همچنین داستان گسترده و پرشخصیت با نام‌های سخت به یادسپاری می‌تواند باعث بی‌گیرایی شود. من شخصاً چندان مجذوب انگیزه‌ها و سرنوشت شخصیت‌ها نشدم، اگرچه هواداران پروپاقرص تالکین ممکن است کاملاً جذب شوند. علیرغم این نکات منفی، «دو برج» تلاش بسیار بلندپروازانه‌ای است و برای علاقه‌مندان به فانتزی و ماجراجویی که فیلم اول را دوست داشتند تماشای آن ضروری است. مدت: 2 ساعت و 59 دقیقه — فیلم‌برداری در نیوزیلند. نمره: B-/C+ هنوز احتمالاً موردعلاقه‌ی من از بین سه‌گانه است؛ فیلم بسیار هماهنگ و بیشتر محور بر اکشن است و توسعه‌ی شخصیت‌ها نسبت به «یاران حلقه» و «بازگشت پادشاه» کمتر است، اما همواره برایم سرگرم‌کننده است — به‌خصوص نبرد هلمز دیپ. امتیاز: 4.5/5 ممکن است به اندازه‌ی قسمت اول از آن لذت نبرده باشم، اما «ارباب حلقه‌ها: دو برج» بدون شک فیلمی عالی است. از نظر بصری باز هم چشم‌نواز است؛ من واقعاً ظاهر این فیلم‌ها را دوست دارم. طرح اصلی جذاب و جالب است و طراحی لباس و جزئیات در سطح بالایی باقی می‌مانند. اکشنِ برتر و صحنه‌های نبرد قابل‌توجهی نیز وجود دارد. با این حال چند نکته کمتر موفق هم دیدم — مثلاً ریتم در لحظاتی اندکی نامتوازن است و بعضی اعضای جدید بازیگران برایم چندان همدلی‌برانگیز نبودند، مثل برنارد هیل. داستان فرعی با بیلی بوید و دومینیک موناهان نیز اصلاً برایم جذاب نبود؛ آن‌ها زمان زیادی را صرف راه‌رفتن در جنگل می‌کنند. الیجاه وود همچنان خوب است و از همراهی فرودو و سم لذت بردم. اندی سرکیس هم با گالوم زمان نمایش بیشتری یافته که قطعاً نکته‌ای مثبت است — شخصیتی خوش‌ساخت و جذاب! هر صحنه‌ای با این سه نفر عالی است. در مجموع، همان‌طور که گفتم، فیلمی بسیار خوب است و شایسته‌ی دنبال‌کننده‌ی «یاران حلقه». (بدون امتیاز رسمی ذکر شده) یک روایت میانی شگفت‌انگیز از سه‌گانه. دنیای هابیت‌ها، الف‌ها، کوتوله‌ها و دیگران با جداییِ نهمین هم‌نوردان به مسیرهای مختلف روبه‌رو می‌شود. یکی کشته شده، دو نفر توسط اوروک‌ها اسیر شده‌اند، یکی تصور می‌شود مرده اما بازمی‌گردد، سه نفر به جنگ می‌روند. دو هابیتِ دیگر تمرکز این داستان‌اند: فرودو و سم‌وایز حلقه‌ی جادویی را به سرزمین دشمن می‌برند و راهنمایی ناامیدکننده ولی کارآمد به نام گالوم را می‌یابند. در همین حال سه نفرِ دیگر با شخصیتی چندبعدی و جذاب، پادشاه تئ‌ودن، روبه‌رو می‌شوند و به او در برابر هجوم اوروک‌ها و سپاه سارومان کمک می‌کنند. زیرپلات‌های بسیار وجود دارد که این فیلم را به یک پیوند استثنایی میان فیلم اول و سوم تبدیل می‌کند. پیتر جکسون پس از آنکه در فیلم اول به‌خوبی — هرچند گاهی بیش‌ازحد جدی — صحنه را ساخت و شخصیت‌ها را معرفی کرد، حالا ادامه‌ی داستان را هوشمندانه درمی‌آمیزد: فرودو و سم راهی «کوه نابودی» می‌شوند و در مسیر به گالومِ غیرقابل‌اعتماد برمی‌خورند (گالومی تحسین‌برانگیز از اندی سرکیس). در همین حال گندالف، آراگورن، گیملی و لگولاس باید پیپین و مری را بیابند و مانع از تسخیر روهان توسط لشکر سارومان شوند. این فیلم قطعاً از تولیداتِ Wingnut برای من بهترین است — درام گیرا و هیجان‌انگیز است و اجراها شما را در خطرِ قهرمانان فرو می‌برد. خیال‌پردازی نویسنده اکنون به‌اوَج رسیده؛ خطوط نبرد کاملاً مشخص‌اند — حتی گِلی که زیر پا می‌رود گویا طرفی را گرفته؛ و درختان هم! CGI در این فیلم کمتر موثر است، به‌ویژه در نماهای نزدیک و صحنه‌های تری‌بِرد که گاهی ایستا و مصنوعی به نظر می‌رسند، ولی محاصره و نبردهای هلمز دیپ، برخی لحظات عاطفی میان الف و همراه کوتوله‌اش و موسیقی فوق‌العاده هاوارد شور این فیلم را برای من به یکی از بهترین فیلم‌های ماجراجویی تبدیل کرده‌اند. نسخه‌ی کارگردان (با مدت 235 دقیقه) روی پرده‌ی بزرگ به‌سرعت می‌گذرد و همه‌چیز را برای فینالی مهیج در «بازگشت پادشاه» آماده می‌سازد. نمره: 93/100 فرودو و سم با همراه جدیدی به نام گالوم به سمت موردور می‌روند؛ هابیت‌های دیگر در تلاش‌اند یک نگهبان درخت را به جنگ بکشند و روهان برای نجات مردمش به هلمز دیپ می‌رود. اینکه این فیلم داستان را به چند رشته تفکیک می‌کند و به هرکدام عمق مناسب می‌بخشد و آن‌ها را در یک کل هماهنگ پیوند می‌دهد، همان چیزی است که این اثر را حماسی می‌کند. اولین‌باری که محاصره‌ی هلمز دیپ را دیدم، مبهوت شدم. واقعاً فیلم شگفت‌انگیزی است.