فیلم Scarlet Street 1945

فیلم Scarlet Street (خیابان سرخ) به کارگردانی فریتس لانگ است و بر پایهٔ فیلم فرانسوی دههٔ ۱۹۳۰ La Chienne ساخته شده. داستان دربارهٔ یک صندوق‌دار معمولی بانک به نام کریستوفر کراس است که کم‌کم تسلیم شهوت، فریب و در نهایت قتل می‌شود؛ قصه‌ای پر از پیچ‌وخم که هیچ شخصیت واقعاً «خیر»ی در آن دیده نمی‌شود. یکی از ویژگی‌های برجستهٔ فیلم، نشان دادن خصلت‌های خودخواهانهٔ «مرد عادی»...

فیلم Scarlet Street (خیابان سرخ) به کارگردانی فریتس لانگ است و بر پایهٔ فیلم فرانسوی دههٔ ۱۹۳۰ La Chienne ساخته شده. داستان دربارهٔ یک صندوق‌دار معمولی بانک به نام کریستوفر کراس است که کم‌کم تسلیم شهوت، فریب و در نهایت قتل می‌شود؛ قصه‌ای پر از پیچ‌وخم که هیچ شخصیت واقعاً «خیر»ی در آن دیده نمی‌شود. یکی از ویژگی‌های برجستهٔ فیلم، نشان دادن خصلت‌های خودخواهانهٔ «مرد عادی» است — شخصیتی که ادوارد جی. رابینسون به‌خوبی ایفا می‌کند و از کیتی و جانی (با بازی جوآن بنت و دن دوریا) کم‌و‌بیش هم‌ردیف است. برخلاف تصویری که برخی منتقدان از آن به‌عنوان نسخه‌ای تکراری از The Woman in the Window ارائه می‌دهند، در Scarlet Street رابینسون نقش مردی رویاپرداز و تنها را بازی می‌کند؛ مردی که زندگی زناشویی‌شان ظاهراً هرگز کامل نشده و دو آرزوی اصلی‌اش تبدیل شدن به نقاشی موفق و عاشق شدن یک «دختر جوان» است. پیوند میان هنر، رویاها و عشق در فیلم به‌روشنی نشان‌دهندهٔ خودخواهی این آرزوهاست: برای جانی هنر معادل پول است، و برای کراس هنر مترادف با آرزوی عاشقانه‌ای است که او دنبال می‌کند؛ هر دو رویکرد در نهایت ویرانگر خواهند بود. نقد اسپنسر سلبی در کتاب Dark City: The Film Noir به‌خوبی این پیوند را توضیح می‌دهد: هنر برای جانی وسیله‌ای برای کسب ثروت و فریب است، و برای کراس نوعی فرار رؤیایی از روزمرگی و دریافتِ عشق. در نقشه‌ای که جانی ترتیب می‌دهد — جعل شهرت هنری کراس و فروشِ تابلوها به‌عنوان آثارِ «کاترین مارس» — این پیوند میان هنر و توهم بیش‌ازپیش پررنگ می‌شود و به تراژدی منجر می‌شود. اجرای بازیگران از نقاط قوت فیلم است. رابینسون نقش مرد ساده و مورد استثمار را استادانه بازی می‌کند؛ شخصیتی که شاید در ظاهر معصوم به‌نظر برسد اما در نهایت مرتکب قتل می‌شود و با این‌که باید از گناه رنج ببرد، بیش‌تر از همه حسِ تحقیر و مسخره‌شدن او را آزار می‌دهد. حرکات فیزیکی او—از حملهٔ بی‌صدا با چتر تا حالت خمیده و فرسودگی‌ناپذیر قبل از حادثهٔ نهایی—بسیار تأثیرگذارند. جوآن بنت نقش نیرنگ‌آمیزی (Kitty) را با تمام زشتی‌ها و جذابیت‌هایش بازی می‌کند: زن تن‌بل، بی‌اعتنا به نظافت، و درعین‌حال مصمم به استفاده از دیگران برای منافعش؛ خصلتی که در نهایت به کشته شدنش می‌انجامد. دن دوریا هم به‌عنوان جانی، نقشِ «گرگِ بزرگ» را بی‌نقص اجرا می‌کند—مردی فرصت‌طلب، نقشه‌ریز و همیشه آمادهٔ فرافکندن تقصیر بر دیگران. کارگردانی لانگ همراه با نورپردازی و قاب‌بندی‌های خیره‌کننده (دوربین: میلتون کراسنر) جلوه‌ای بصری قوی به فیلم داده است؛ از صحنهٔ خشکشوی قتل در اتاق سفید تا اتاق تهییج‌شدهٔ کراس که با صداهای خیالی پر شده، همه نشان از تسلط بصری تیم فیلم‌سازی دارند. فیلمنامه پر از دیالوگ‌های کوبنده و خطوط ماندگار نوآر است. کریستفِر کراس، با رویای هنری و نیاز به عشق، و کیتی و جانی با خودخواهی و فریب، همگی دست‌به‌دست هم می‌دهند تا تراژدی شکل بگیرد. Scarlet Street فیلمی تاریک، تلخ و کم‌نقص در سبک نوآر است—یکی از آثار برجستهٔ فریتس لانگ که برای دوستداران سینمای نوآر ضروری و بسیار تأثیرگذار است. نکتهٔ پایانی: نسخهٔ سیاه‌وسفیدِ فیلم مهم است؛ حذفِ کنتراست‌های تکان‌دهنده و تبدیل به رنگ، بخش زیادی از اتمسفر تیره و تراژیک کار را از بین می‌برد.