فیلم هندی The White Tiger 2021

اگر از نقدهای بدون افشاگر من خوش‌تان می‌آید، خوشحال می‌شوم دنبال‌کننده‌ام باشید. گرچه «ببر سفید» دقیقاً اولین نقدی نبود که در سال ۲۰۲۱ منتشر کردم، اما اولین فیلمی بود که در آغاز سال جدید دیدم. واقعاً نمی‌دانستم چه انتظاری داشته باشم. پیش از این هیچ‌یک از بازیگران فیلم یا رامین بحرانی، نویسنده ـ کارگردان، را ندیده بودم. از سال ۲۰۱۷ همچنان به فلسفه «دیدن بدون تریلر»...

اگر از نقدهای بدون افشاگر من خوش‌تان می‌آید، خوشحال می‌شوم دنبال‌کننده‌ام باشید. گرچه «ببر سفید» دقیقاً اولین نقدی نبود که در سال ۲۰۲۱ منتشر کردم، اما اولین فیلمی بود که در آغاز سال جدید دیدم. واقعاً نمی‌دانستم چه انتظاری داشته باشم. پیش از این هیچ‌یک از بازیگران فیلم یا رامین بحرانی، نویسنده ـ کارگردان، را ندیده بودم. از سال ۲۰۱۷ همچنان به فلسفه «دیدن بدون تریلر» پایبندم، بنابراین دانسته‌هایم درباره قصهٔ فیلم تقریباً صفر بود. با این حال، صادقانه بگویم همهٔ این ناشناخته‌ها من را هیجان‌زده کرده بود؛ شروع سال ۲۰۲۱ با تماشایی کاملاً غریبه (چیزی که واقعاً دوستش دارم) راه فوق‌العاده‌ای برای آغاز سالی است که امیدوارم از سال قبل بهتر باشد. از همان ابتدا مشخص است که بحرانی می‌خواهد فیلمش را به‌شیوه‌ای روشنگرانه و آموزشی به کار گیرد تا بیننده را با طبقه‌بندی اجتماعی-سیاسی هندوستان (سیستم کاست) و پیامدهای اقتصادی آن آشنا کند. تماشاگر همراه با شخصیت بالرامِ آدارش گوروو می‌شود که می‌کوشد از سنت‌های مندرس فاصله بگیرد و خود را به‌عنوان یک کارآفرین واقعی مطرح کند. من به ندرت از فیلم‌های سیاسی خالص خوشم می‌آید، حتی اگر طنز داشته باشند. مانند موضوع دین، این‌ها دو مسأله‌ای‌اند که در طول زندگی از پرداختن به‌شان اجتناب کرده‌ام. از فساد تا جنگ‌ها، هزاران دلیل وجود دارد که من را از این مباحث دور نگه داشته‌اند. با این حال «ببر سفید» پیام‌های مهمی دربارهٔ خانواده‌های فقیر (کاست پایین) دارد که برای زنده ماندن مجبورند در شرایطی تصورناپذیر سخت کار کنند، به‌ویژه در هندوستان. فیلم به مسائلی مثل ازدواج‌های تعیین‌شده و پیوند لاینقطع ارباب-خدمت نیز می‌پردازد. این درس‌های فرهنگی دربارهٔ ساختار سیاسی-اجتماعی و اقتصادی هند، بدون شک جالب‌ترین بخش کل فیلمنامه‌اند و بحرانی در انتقال این آگاهی به مخاطب کار فوق‌العاده‌ای انجام می‌دهد. با کمک پاولو کارنرا (مدیر فیلم‌برداری)، داستان از سطح زمین فیلم‌برداری شده و تماشاگر را در خیابان‌های کثیف، بدبو و فقیرانهٔ نقاط مختلف هند قرار می‌دهد و فضایی واقعی خلق می‌کند. طراحی تولیدِ چاد کیث نیز برای ایجاد آن محیط درگیرکنندهٔ هندی اهمیت زیادی دارد. با وجود جنبه‌های فنی خوب، فیلمنامهٔ بحرانی پر از توالی رویدادهایی است که تأثیرگذار نیستند و شخصیت اصلی را به‌طور قابل‌توجهی رشد نمی‌دهند، به‌ویژه از نیمهٔ فیلم به بعد. بعضی سکانس‌ها شبیه به سکانس‌های قبلی‌اند و در نهایت فیلم را تکراری می‌کنند در حالی که پیشروی در داستان نمیکنند. متأسفانه واقعاً این حس به وجود می‌آید که بیننده می‌تواند چند دقیقه از فیلم را حذف کند و چیز مهمی را از دست ندهد. بنابراین فیلم بیش از نیاز کش‌دار و کند می‌شود و در نتیجه توجه مخاطب کاهش می‌یابد و برخی از پیام‌های کلیدی—به‌خصوص پیام اقتصادی—در انتقال گم می‌شوند. روایت بالرام کمک می‌کند، اما بحرانی می‌توانست توجیه منطقی‌تر و بهتری برای این شیوهٔ روایت بیابد. علاوه بر این، فیلم تا حدی به دانش بیننده دربارهٔ هند و تمایل او به یادگیری بیشتر وابسته است. در مورد من، «ببر سفید» با اطلاعات تازه‌ای شگفت‌زده‌ام نکرد—که برای ارزش سرگرم‌کنندگی کمک‌کننده نیست—اما تصاویرش باعث شد آنچه می‌دانستم را به چیزی قابل‌لمس پیوند دهم. می‌خواهم با نکته‌ای مثبت تمام کنم: بازیگران ناشناخته فوق‌العاده‌اند، اما بیشترین ستایش بی‌گمان به آدارش گوروو در اولین نقش اصلی‌اش می‌رسد. بالرام شخصیتی خوب نوشته‌شده است که قطعاً با بسیاری از بینندگان در سراسر جهان ارتباط برقرار می‌کند. گوروو گسترهٔ خوبی نشان می‌دهد؛ هم زمان‌بندی کمدی و حالات بامزه دارد و هم سوی احساسی‌ای که واقعاً برخی از بهترین لحظات فیلم را ارتقا می‌بخشد. «ببر سفید» با به‌کارگیری زبان‌های انگلیسی و هندی، تماشاگر را از خلال روایت بالرام که طولانی‌ترین ایمیل زندگی‌اش را می‌نویسد، با ساختار سیاسی-اجتماعی و اقتصادی هند آشنا می‌کند. با وجود طرح نسبتاً سادهٔ آغازین، رامین بحرانی قصه‌ای روشن‌کننده و جذاب ارائه می‌دهد که ده‌ها پیام مرتبط دربارهٔ فرهنگ هند و شرایط بسیار دشوار زندگی بخش بزرگی از جمعیتش دارد. گوروو اجرایی درخشان در اولین نقش اصلی‌اش ارائه می‌دهد و شخصیتی قابل‌ارتباط و خوب‌نویسی‌شده را به تصویر می‌کشد که داستان زندگی باورنکردنی‌اش را در محیطی واقع‌گرایانه همراه با طراحی تولید و فیلم‌برداری عالی پشت سر می‌گذارد. متأسفانه این اثر نتفلیکس تحت انبوهی از رویدادهای روایی کم‌اثر قرار می‌گیرد که به‌تدریج اثرگذاریشان کمتر می‌شود، زمان فیلم را بی‌جهت طولانی می‌کنند و به ریتم کلی آسیب می‌زنند. با تبدیل شدن به تکرار، سطح توجه تماشاگر پایین می‌آید و باعث می‌شود برخی از درس‌های اساسی در انتقال گم شوند. در مجموع، این فیلم را به بینندگانی که علاقه‌مند به آشنایی بیشتر با هند‌اند یا کسانی که آنجا زندگی کرده یا زاده شده‌اند توصیه می‌کنم؛ اما اگر دانش شما دربارهٔ این کشور کافی است، ممکن است به آن اندازه که انتظار دارید سرگرم‌کننده و آموزنده نباشد. امتیاز: C+ --- یکی از بدترین اسرار نهانِ بشر این است که جهانِ ثروت و امتیاز همیشه همراه هم می‌آیند، و این ایده در «ببر سفید»، اقتباس سینمایی رمان برندهٔ جایزهٔ آراوین آدیگا در ۲۰۰۸، مورد بررسی قرار می‌گیرد. نویسنده کتاب را به‌عنوان انتقادی از وضع موجود در کشور خودش نوشته، اما وضعیت هند و موضوعات داستان دربارهٔ فساد در نظام سیاسی و جدایی طبقهٔ نخبه و کارگر برای شهروندان بسیاری از کشورها قابل‌درک و آشناست. بالرام هالوای (آدارش گوروو) صعود خود از دهکده‌ای فقیر تا تبدیل شدن به یک کارآفرین موفق در هند مدرن را روایت می‌کند؛ قصه با فلش‌بکی آغاز می‌شود که او در کودکی و در زاغه‌ها زندگی می‌کرده است. او همیشه بلندپرواز بوده، زبان انگلیسی آموخته و هر فرصتی را غنیمت شمرده. بالرام با حرف زدن خود را به‌عنوان رانندهٔ شخصی برای اشوک (راجکومار راو) و همسرش پینکی (پریانکا چوپرا) که پس از سال‌ها زندگی در آمریکا به هند برگشته‌اند جا می‌اندازد، اما خود را تحت فرمان و نفوذ همکاران فاسدتر خانواده می‌بیند. آن‌ها به کارهای غیرقانونی مشغول‌اند، به سیاست‌مداران رشوه می‌دهند و اغلب با بالرام مثل اشیاء رفتار می‌کنند. اما درست زمانی که فکر می‌کند برای خانواده ضروری شده، به شیوه‌ای خیانت‌آمیز با او رفتار می‌کنند که می‌تواند زندگی‌اش را برای همیشه نابود کند. در آستانهٔ از دست دادن همه‌چیز، بالرام علیه این نابرابری قد علم می‌کند و کارهایی که برای آزادی واقعی باید انجام دهد شوکه‌کننده است. فیلم پیچیدگی اخلاقی‌ای دارد که آزاردهنده و برانگیزاننده است. بالرام ابتدا اعلام می‌کند که نظام کاست هند در دو دسته تقسیم می‌شود: «مردانی با شکم بزرگ و مردانی با شکم کوچک.» این یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای اندیشیدن به این تقسیم‌بندی است، اما او اشتباه نمی‌کند. وقتی مرد با ایده‌های شهر بزرگ آشنا می‌شود و به زندگی طبقهٔ بالاتر چشم می‌دوزد، شروع به رد کردن سنت‌های چندصدساله و قطع روابط با خانواده و روستای خود می‌کند. سرمایه‌داری او را می‌بلعد، و حتی برای رسیدن به پیشرفت ممکن است به قتل هم فکر کند. داستان نگاهی جذاب به طبقهٔ کارگر و تغییرات اجتماعی در هند معاصر می‌دهد، جایی که صاحبان قدرت تمایل چندانی به سرمایه‌گذاری در امور کمک به فقرا ندارند. وقتی «ندارها» شروع به سخن گفتن و نشان دادن جاه‌طلبی‌شان می‌کنند، این امر با کسانی که در بالا قرار دارند باعث درگیری می‌شود. «ثروتمندان با فرصت‌هایی به دنیا می‌آیند که می‌توانند هدر دهند»، همان‌طور که بالرام می‌گوید. فساد همه‌جا هست. آشنا نیست؟ کارگردان رامین بحرانی چشم خود را بر تاریک‌ترین ویژگی‌های شخصیت اصلی نمی‌بندد و بالرام را شخصیتی می‌سازد که در نقاط مختلف داستان هم دوست داشتنی و هم منفور است. همین یکی از دلایلی است که «ببر سفید» تا این حد جذاب است و به لایه‌ای از همذات‌پنداری با مبارزهٔ طبقاتی در جهانِ جهانی‌شده می‌افزاید. نوشته: لوییزا مور