فیلم The Elephant Man 1980

«بیگانهٔ مطلق» در سال 1884 در لندن، پزشکی (آنتونی هاپکینز) با جوزف مریک، معروف به مرد فیل (در فیلم به‌اشتباه «جان مریک» خوانده می‌شود) آشنا می‌شود؛ مردی که به‌عنوان جاذبهٔ نمایش عجایب مورد استثمار قرار گرفته بود. تراوز (هاپکینز) سعی می‌کند در شش سال آخر زندگی مریک (جان هرت) به او کمک کند؛ در این مدت مریک فرهنگ‌پذیر می‌شود، اما ناگزیر همچنان تبدیل به موضوع کنجکاوی...

«بیگانهٔ مطلق» در سال 1884 در لندن، پزشکی (آنتونی هاپکینز) با جوزف مریک، معروف به مرد فیل (در فیلم به‌اشتباه «جان مریک» خوانده می‌شود) آشنا می‌شود؛ مردی که به‌عنوان جاذبهٔ نمایش عجایب مورد استثمار قرار گرفته بود. تراوز (هاپکینز) سعی می‌کند در شش سال آخر زندگی مریک (جان هرت) به او کمک کند؛ در این مدت مریک فرهنگ‌پذیر می‌شود، اما ناگزیر همچنان تبدیل به موضوع کنجکاوی هم طبقات عالی و هم مردم عادی می‌گردد. آن بانکرفت نقش یک هنرپیشهٔ دلنشین را بازی می‌کند که نسبت به مریک گرمی و مهر دارد. فیلم «مرد فیل» (۱۹۸۰) به کارگردانی دیوید لینچ و فیلم‌برداری شده به صورت سیاه‌وسفید، فیلمی غم‌انگیز و مستندگونه است؛ و این حس قابل‌درک است، اما داستان مریک ارزش دیدن دارد حتی اگر برانگیزانندهٔ ترحم باشد. فیلم پرسش‌هایی دربارهٔ مفهوم زیبایی مطرح می‌کند: زیبایی طبیعی چیزی است که با آن متولد می‌شویم و نه به‌واسطهٔ کاری به دست می‌آوریم، اما ناپسندی ظاهری نیز به همان اندازه ذاتی است. علاوه بر این، زیبایی درونی هم مطرح است؛ بازیگر کاریزماتیک (بانکرفت) هر دو نوع زیبایی را نشان می‌دهد. البته زشتی درونی هم وجود دارد، مانند حقه‌باز کارناوال. افسانه‌ای دربارهٔ بدشکلی مریک شکل گرفته بود که می‌گفت مادرش توسط یک فیل مورد آزار قرار گرفته است؛ احتمالاً این شایعه را فروشندگان نمایش‌ها ساخته بودند. آغاز فیلم این موضوع را به شکلی هنری منتقل می‌کند و نباید آن را به‌طور لفظی گرفت؛ از همین رو جنبه‌ای سوررئال دارد. در همین حال، صحنه‌های کارخانه با لوله‌ها و خطرات مربوطه واقعیت زندگی کارگران دوران ویکتوریایی را نمایش می‌دهد. موسیقی متن جان موریس قابل‌توجه است؛ یکی از قطعات آن بعدها در بخش‌های تأثیرگذار فیلم «پلاتون» (۱۹۸۶)، مثلاً در صحنهٔ مرگ احساساتی الیاس، به‌کار گرفته شد. فیلم حدود ۲ ساعت و ۴ دقیقه است و تماماً در لندن و استودیوهای شپرتون در حومهٔ غربی شهر فیلم‌برداری شده است. نمره: B دیدگاه دوم به‌تازگی نسخهٔ فیلم در جشنوارهٔ فیلم لندن تا 4K ارتقا یافته بود و جدا از بهبود آشکار کیفیت و جزئیات تصویر، دوباره به یادم آورد که چقدر این فیلم خوب است. آنتونی هاپکینز و آن بانکرفت نقش‌هایشان را با صداقت قابل‌لمسی بازی می‌کنند — و به‌خوبی توسط سر جان گیلوگ و دیام وندی هیلر همراهی می‌شوند. با کنار گذاشتن پروتزها، جان هرت هم نومیدی و هم امید مریک را با احساسی همدلانه به تصویر می‌کشد؛ و فردی جونز در نقش «بایتز» واقعاً شرور و بدذات است. پسر او، توبی، در نمایش حضور داشت و نتوانستم از فکر این بگذرم که وقتی او این تصویرسازی پدرش را می‌دید، آیا احساس غرور نسبت به اجرا با انزجار از خودِ شخصیت آمیخته نمی‌شد؟ امروزه این فیلم چندان نمایش داده نمی‌شود، اما پس از نزدیک به چهل سال همچنان پابرجاست و واقعاً گوهر ارزشمندی است.