فیلم Cool Hand Luke 1967

اوه لوک، ای موجود وحشی و زیبا! لوک (پل نیومن) به‌خاطر قطع کردن سر پارک‌مترها در حال مستی، به یک زندان مزرعه‌ای در جنوب عمیق فرستاده می‌شود. در آن‌جا لوک از اینکه توسط دستگاه سرکوب شود سر باز می‌زند و در برابر ناظر ریاکارِ مزرعه (استروثر مارتین درخشان) مقاومت می‌کند. با گذشت زمان، لوک برای هم‌بندیانش به نوعی قهرمان بدل می‌شود و این وضع توجه مقامات...

اوه لوک، ای موجود وحشی و زیبا! لوک (پل نیومن) به‌خاطر قطع کردن سر پارک‌مترها در حال مستی، به یک زندان مزرعه‌ای در جنوب عمیق فرستاده می‌شود. در آن‌جا لوک از اینکه توسط دستگاه سرکوب شود سر باز می‌زند و در برابر ناظر ریاکارِ مزرعه (استروثر مارتین درخشان) مقاومت می‌کند. با گذشت زمان، لوک برای هم‌بندیانش به نوعی قهرمان بدل می‌شود و این وضع توجه مقامات مزرعه را نیز جلب می‌کند. آشکار است که سرانجام آشوب او به نقطه بی‌بازگشتی خواهد رسید... با بررسی دقیق‌ترِ «کول هند لوک» در طول سال‌ها، به‌درستی می‌توان اثری نمادین مسیحی در آن دید. این نکته کم‌وبیش پذیرفتنی است، چرا که فیلم استوارت روزنبرگ یکی از بهترین آثار دههٔ شصت است و به‌گمان بسیاری نقش لوک، امضای پل نیومن به‌شمار می‌آید (حتی شاید بیش از «هاسلر»). همان‌طور که از عنوان برمی‌آید، هم فیلم و هم شخصیت لوک سرشار از «سِردمزاجی» هستند؛ در نیمهٔ اول فیلم، اثر با طنازی‌هایی تلفیق شده که ما را به‌راحتی با مردی سرکش و جذاب که نیومن نقش او را بازی می‌کند همراه می‌سازد. اما در نقطهٔ میانی فیلم، لحن اثر تغییر می‌کند و ابعاد دراماتیک‌تر و قدرتمندتری عرضه می‌شود که هر تصوری از صرفاً داستانِ یک تنهاییِ مردانه را دگرگون می‌سازد. خیلی از لحظات فیلم به خاطره‌ها پیوسته‌اند: خوردن پنجاه تخم‌مرغ، «بزن آن جاده را سریع»، بازی پوکر «کیک‌اِ باک»، «هنوز می‌لرزی رئیسم»، تپهٔ برنج برای خوردن، سگ‌های شکاری عطسه‌کنان، مسابقهٔ بوکس و یکی از ماندگارترین دیالوگ‌ها: «مشکل ما این است که ارتباط برقرار نمی‌شود.» تمام این‌ها بخش‌هایی از یک کل بزرگ و برجسته‌اند. اما بازبینی فیلم نشان می‌دهد که بیش از آنچه در نگاه اول به نظر می‌آید در آن نهفته است. لوک در واقع یک قهرمان جنگی است (نکته‌ای که بسیاری از منتقدان حرفه‌ای و آماتور نادیده گرفته‌اند)، و جرم او در برابر مجازاتی که می‌بیند نسبتاً کم‌اهمیت است. دوستیِ لوک با دراگ‌لاین (جرج کندی که در اینجا نمایشی طوفانی ارائه می‌دهد) با ظرافت و قدرت شکل می‌گیرد؛ و آرکِ مادر و پسر بخشی است که روح را می‌فشارد و به نیومن اجازه می‌دهد نقشِ غم را به‌طرزی استادانه بازی کند. «خُب، فرقی ندارد باران بیاید یا یخ بزند، تا وقتی عیسی پلاستیکی‌ام را دارم، که روی داشبورد ماشینم سوار است. در همهٔ مشکلات و سختی‌ها، به هر کشور خواهیم رفت، با عیسی پلاستیکی‌ام دور خواهم شد.» (این بیت نشان‌دهندهٔ طنز و تلخیِ همزمانی است که در فیلم وجود دارد.) با حضور نیومن، کندی و مارتین که در هر صحنه فرمان را در دست دارند، ممکن است در نگاه اول اهمیت نقش‌های مکمل کمتر به چشم آید، اما روزنبرگ مراقب است تا بازیگران فرعی نیز تأثیرگذاری خود را بگذارند. فهرست بازیگران فرعی پر از چهره‌های پرتعلیق و تأثیرگذار است: آنتونی زرب، جو دان بیکر، کلیفتون جیمز، هری دین استنتن، دنیس هاپر، مورگان وودوارد، وِین راجرز و جِی.دی. کَنِی. فیلم با تکنیک‌کالر و پنَاوِیژن فیلمبرداری شده و روزنبرگ به‌همراه فیلمبردار کنراد هال توانسته‌اند استاکتونِ کالیفرنیا را طوری نشان دهند که گویی واقعاً در جنوب عمیق رخ می‌دهد؛ سرزمینی آفتاب‌گرفته که محل زندگی بی‌بخت‌ها و چهرهٔ ظاهراً سالمِ مقامات آمریکایی است. «کول هند لوک» با نمادپردازی و ستیزه‌جویی، اثری کلاسیک و کم‌گداز است که ارزش‌های تماتیک عمیقی دارد. فیلم کارگردانیِ مؤثری از روزنبرگ، بازی محکم نیومن و اجراهای مکمل برجسته—از جمله جرج کندی که برایش جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر مکمل را به همراه آورد—دارد. تنها اشکال بزرگ کار در تدوین است؛ ریتمی ناهماهنگ در فیلم به‌چشم می‌آید، زیرا فیلم بیشتر از مجموعه‌ای اپیزودیک از وقایعِ دوران لوک در اردوگاهِ کار تشکیل شده و حسِ وحدت و سیالیت واحدی گاهی کمرنگ می‌شود، و در نیمهٔ پایانی کشش دراماتیک کمتر محسوس است. در مجموع، این فیلم روایت مردی شورشی و نافرمان است که نمایندهٔ نسلی است که از وضع موجود ناراضی بود و خواهان پرسش و تغییر بود. اجرای قوی نیومن، همراه با پشتیبانی بازیگران بزرگِ دیگر، «کول هند لوک» را به اثری فراموش‌نشدنی تبدیل کرده است. امتیاز: ۱۰/۱۰.