فیلم The Woman in the Window 1944

هشدارها درباره وسوسه ماجراجویی بی‌مورد نبود. «زن پشت پنجره» به کارگردانی فریتس لانگ و اقتباس نانالی جانسون از رمانی به نام Once Off Guard اثر ج. ه. والیس ساخته شده است. فیلم با بازی ادوارد جی. رابینسون، جون بنت، ریموند ماسی و دن دوریا همراه است؛ موسیقی آرتور لنگه و فیلم‌برداری میلتون آر. کراسنر است. استاد دانشگاه ریچارد وانلی (رابینسون) پس از آنکه از تصویر آلیس رید...

هشدارها درباره وسوسه ماجراجویی بی‌مورد نبود. «زن پشت پنجره» به کارگردانی فریتس لانگ و اقتباس نانالی جانسون از رمانی به نام Once Off Guard اثر ج. ه. والیس ساخته شده است. فیلم با بازی ادوارد جی. رابینسون، جون بنت، ریموند ماسی و دن دوریا همراه است؛ موسیقی آرتور لنگه و فیلم‌برداری میلتون آر. کراسنر است. استاد دانشگاه ریچارد وانلی (رابینسون) پس از آنکه از تصویر آلیس رید (بنت) در ویترین فروشگاهی مجاور باشگاه مردانه‌اش خوشش می‌آید، ناگهان در خیابان آن زن را از نزدیک می‌بیند. همین دیدار باعث رخدادی می‌شود که به قتل، سرزنش و باج‌گیری می‌انجامد. با گذر زمان، «زن پشت پنجره» به یکی از مهم‌ترین آثار چرخه فیلم نوآر بدل شده است. این فیلم همراه با آثار دیگری که نشریه Cahiers du Cinéma آن‌ها را سرآغاز نوآر دانست—از جمله The Maltese Falcon، Double Indemnity، Laura و Murder My Sweet—در تاریخ ژانر جایگاه ویژه‌ای یافته است. فیلم همه عناصر کلیدی نوآر را دارد: برخورد مرد و زن که زندگی مرد را وارونه می‌کند، شخصیت‌های مشکوک، یک قتل، سایه‌ها و نورپردازی‌های کم، و فضایی پرتنش. با این حال، پایان‌بندی تا امروز محل اختلاف است و بسته به دیدگاه بیننده، فیلم را یا در رده کلاسیک‌های برتر نوآر قرار می‌دهد یا در مرزِ آن. از نظر من، پایان فیلم کمی آزاردهنده است و شبیه نمونه‌ای از آن چیزهایی است که رود سرلینگ ممکن بود برای سریال The Twilight Zone به کار برد اما کنار گذاشت؛ بدون شک اگر لانگ پایان نسخهٔ منبع را در فیلم می‌آورد، این اثر می‌توانست امتیاز کامل را بگیرد، چرا که سایر اجزای فیلم در بالاترین سطح هستند. در اصل، فیلم درباره خطرات خروج از روزمرگی و مخاطرات تحقق آرزوها در میانسالی است؛ لانگ با لذت مضامین را زیر سایهٔ سرنوشت شیطانی قرار می‌دهد و هشدار صریح می‌دهد که حتی یک لحظه غفلت می‌تواند انسان را به ورطۀ غیرقابل تصور بیندازد. حتی می‌توان تفسیرهای فرویدی هم برای روایت در نظر گرفت. همه این‌ها به‌واسطه کار برجسته کراسنر در فیلم‌برداری تقویت شده است؛ تصویری از جهانی سایه‌دار که آینه‌ها، ساعت‌ها و پرده‌های ونیزی را در خود دارد. بازیگران بسیار قدرتمندند؛ به‌اندازه‌ای که رابینسون، بنت و دوریا سال بعد در فیلم مشابه اما بهترِ «خیابان اسکالِت» بار دیگر با لانگ همکاری کردند، و کارگردانی لانگ هیچ ضرب‌آهنگی را از دست نمی‌دهد. فیلمی برجسته است، حتی با پایان‌بندی‌ِ مطابق با ضوابط تولید آن زمان؛ جایگاهش در پانتئون فیلم نوآر شایسته است. اما اگر آن را در کنار «خیابان اسکالِت» ببینید، حس می‌کنید لانگ بالاخره همان فیلمی را ساخت که این نوع قصه می‌طلبید. «زن پشت پنجره»: اثری ضروری ولی نه لزوماً بهترینِ نوع خود. امتیاز: 8/10. فریتس لانگ در این جنایی معمایی نوآر در بهترین حالات شیطنت‌آمیز خود ظاهر شده است. پروفسور باوقار وانلی (رابینسون) اغلب شب‌ها به باشگاهش می‌رود و پس از آن به خانه برمی‌گردد؛ در راه از گالری‌ای می‌گذرد که تصویری زنانه در ویترین دارد. شبی در حال تحسین تصویر، با خودِ زن (جون بنت) روبه‌رو می‌شود و پس از گفت‌وگویی کوتاه، به آپارتمان او کشیده می‌شود که دوست‌پسر زن او را می‌یابد. درگیری‌ای رخ می‌دهد و دوست‌پسر به‌طور تصادفی کشته می‌شود. وانلی احمقانه موافقت می‌کند که همراه زن جسد را دور کند و ماجرا را پنهان کنند. البته این نقشه جواب نمی‌دهد—به‌زودی پلیس‌ها به حقیقت نزدیک می‌شوند و زن مورد باج‌گیری قرار می‌گیرد. او میان شرافتِ پایه‌ای خود و جذابیت‌های فریبندهٔ این زن بی‌اصول گرفتار است. هیچ‌گاه مطمئن نیستیم او کدام مسیر را می‌پذیرد و همین ابهام تا پایان تعلیق را به‌خوبی حفظ می‌کند. بازی‌های درخشان ریموند ماسی، نقش نسبتاً هولناک دن دوریا و فیلم‌برداری دقیق، این فیلم را در زمرهٔ بهترین آثار این ژانر ساخته‌شده در دوران جنگ قرار می‌دهند.