فیلم Cinema Paradiso 1988

کمدی-درامی دوست‌داشتنی درباره جوانان در شهر کوچک یک پسر ایتالیایی. روح‌انگیز چرا باید تمام می‌شد... فیلم مثل نسیمی تازه بود. همه‌چیز در آن به‌قدری تازه و سرشار از احساس بود که هرگز از تماشای آن خسته نمی‌شوی. یکی از آن فیلم‌هایی است که می‌توان بارها و بارها دید. موسیقی، داستان، بازی‌ها، کارگردانی و تدوین — همه‌چیز این اثر را به جواهری زیبا بدل کرده است. از بهترین...

کمدی-درامی دوست‌داشتنی درباره جوانان در شهر کوچک یک پسر ایتالیایی. روح‌انگیز چرا باید تمام می‌شد... فیلم مثل نسیمی تازه بود. همه‌چیز در آن به‌قدری تازه و سرشار از احساس بود که هرگز از تماشای آن خسته نمی‌شوی. یکی از آن فیلم‌هایی است که می‌توان بارها و بارها دید. موسیقی، داستان، بازی‌ها، کارگردانی و تدوین — همه‌چیز این اثر را به جواهری زیبا بدل کرده است. از بهترین فیلم‌هایی است که تا به حال دیده‌ام و احتمالاً خواهم دید؛ نه چون لزوماً بهتر از دیگران نوشته یا کارگردانی شده، بلکه چون جادویی است که با تو می‌ماند. روح فیلم حتی پس از تیتراژ هم همراهت می‌ماند؛ برای همیشه. هنوز وقتی به صحنه‌ها، لبخندهای شخصیت‌ها و موسیقی فکر می‌کنم، نمی‌توانم از لبخند زدن دست بردارم. هرکس بخواهد شادی را حس کند باید این فیلم را ببیند. خلاصه اینکه این فیلم عمیقاً احساس‌برانگیز است. وقتی به فیلم‌برداری فکر می‌کنیم، این روزها معمولاً ذهن‌مان سمت فیلم‌برداری دیجیتال می‌رود. اما در اوایل دهه‌های ۵۰ و ۶۰ از چیزی به نام فیلم (نِگاتیو) استفاده می‌شد. فیلم همان چیزی بود که قبل از ذخیرهٔ دیجیتال در دوربین‌ها به کار می‌رفت. در روزگار قدیم اپراتورهای پروژکتور مجبور بودند دستگاه‌ها را دستی بچرخانند، پیش از آمدن پروژکتورهای خودکار، وگرنه ممکن بود فیلم آتش بگیرد. این فیلم دربارهٔ دوستی بین یک اپراتور پروژکتور و پسربچه‌ای است که به فیلم‌ها نگاه می‌کرد و خادم کلیسا بود؛ پسربچه‌ای جوان، تقریباً در مقطع چهارم دبستان. فیلم فوق‌العاده است! من پیش از این بسیار فیلم خارجی ندیده بودم؛ در واقع این اولین فیلم خارجی‌ای بود که دیدم و خوشحالم که این تجربه با چنین فیلمی آغاز شد، چون اثر شگفت‌انگیزی است. موسیقی متن — هرچند اندک — به‌خوبی اجرا شده است. ژاک پرن نقشِ بزرگسالی توتو را خوب ایفا می‌کند. تنها نکتهٔ منفی برای من ضعف در پرداخت شخصیت النا است؛ او تا زمان بازگشت سالواتوره از خدمت نظام به‌عنوان معشوقه حضور دارد و پس از آن دیگر خبری از او نیست. این فیلم یک کلاسیک واقعی است و برای هر علاقه‌مند به سینما دیدنش ضروری است؛ فیلمی که برای هر دوره و هر نسل ارزش دیدن دارد. عظمت این فیلم را چند سال پیش برای اولین بار دیدم، اما پس از دیدن دوباره‌اش حالا تصمیم گرفتم درباره‌اش بنویسم. به نظر من یکی از بهترین فیلم‌های ایتالیایی است که ساخته شده؛ مانند یک افسانهٔ مدرن است که جنبهٔ شگفت‌انگیز سینما را نشان می‌دهد و به ما یادآوری می‌کند چرا سینما را دوست داریم. البته همه‌چیز تغییر می‌کند؛ سینما هم مراحل و دگرگونی‌های زیادی را پشت سر گذاشته و پایان دوران سینماهای کلاسیک یکی از آن‌ها بود. امروز پاندمی نشان داد که سینما می‌تواند بدون سالن‌ها هم به حیات ادامه دهد و اگر تلویزیون‌ها و سیستم‌های صوتی روزبه‌روز سینمایی‌تر و اقتصادی‌تر شوند، آیا روزی اتاق نشیمن ما تبدیل به سینمای خصوصی‌مان خواهد شد، با تمام راحتی و کیفیت پردهٔ بزرگ؟ آینده نامعلوم است، هم شگفت‌انگیز و هم ترسناک، اما به حاشیه‌ها که بپردازیم: هرکسی که سینما را دوست دارد باید این فیلم را ببیند. فیلم سرشار از نوستالژی است، مخاطب را تحت تأثیر قرار می‌دهد (من را تحت تأثیر قرار می‌دهد) و وادار به تأمل دربارهٔ زندگی می‌کند. توضیح این حس کار آسانی نیست؛ این فیلم از آن دست آثار است که چیزی شخصی را در هر بیننده لمس می‌کند و چنین تجربه‌ای را سخت می‌توان روی کاغذ منتقل کرد، چون زندگی‌ها با هم متفاوت‌اند. دیدن فیلم‌هایی که در پردهٔ سینما پاردایز پخش می‌شوند هم ارزش دارد؛ آن‌ها ادای احترامی شایسته به چند اثر شناخته‌شده‌اند. بازیگران نام‌های قدرتمندی دارند. این یکی از بهترین آثار در کارنامهٔ فیلیپه نوآره است؛ اجرای او چنان تأثیرگذار است که می‌توانست همان سال نامزد اسکار بهترین بازیگر مرد شود. سالواتورهٔ جوان نیز بازی بسیار خوب و قابل‌باوری ارائه می‌دهد. انزو کاناواله و مارکو لئوناردی هم اجراهای درخشانی دارند. کارگردانی تورناتوره تقریباً بی‌نقص است. از نظر فنی فیلم کم‌نظیر است: علاوه بر بازسازی دقیق فضای زمانی رخدادها، به‌خوبی تحولات فنی سینما و تغییرات خودِ مکان — جیانکالدو — را در طول زمان نشان می‌دهد. انتخاب لوکیشن‌ها با دقت انجام شده، کار با صحنه‌آرایی، لباس‌ها و دکورها دقیق و حساب‌شده است، و تصویربرداری بسیار زیباست. تدوین نیز نیاز به تغییر ندارد، به‌ویژه در نسخهٔ بلند فیلم. انیو موریکونه با موسیقی این فیلم یکی از بهترین آثار موسیقایی دوران خود را خلق کرده؛ هر ملودی‌اش شنیدنی است.