فیلم Dementia 13 1963

این فیلم کمی عجیب‌وغریب است اما برای من اثری خوشایند و سورئال در ژانر وحشت بود. در تماشای آن بلافاصله حس می‌کنید کارگردان ایده‌هایی غیرمتعارف و جرات انجام دادن کارها به شیوهٔ خودش را دارد. فیلم نقاط ضعفی دارد، اما قطعاً نشان‌دهندهٔ مهارت‌های کارگردانی و پتانسیل درخشش او در آینده است؛ اثری کم‌خرج اما کلاسیک در سینمای آمریکایی. خلاصهٔ داستان: پس از مرگ ناگهانی همسرش، زنی...

این فیلم کمی عجیب‌وغریب است اما برای من اثری خوشایند و سورئال در ژانر وحشت بود. در تماشای آن بلافاصله حس می‌کنید کارگردان ایده‌هایی غیرمتعارف و جرات انجام دادن کارها به شیوهٔ خودش را دارد. فیلم نقاط ضعفی دارد، اما قطعاً نشان‌دهندهٔ مهارت‌های کارگردانی و پتانسیل درخشش او در آینده است؛ اثری کم‌خرج اما کلاسیک در سینمای آمریکایی. خلاصهٔ داستان: پس از مرگ ناگهانی همسرش، زنی آمریکایی (لوآنا اندرز) مرگ را مخفی می‌کند و سعی می‌کند خود را به رئوس‌خانواده در عمارت‌شان در ایرلند نزدیک کند تا از میراث سهمی ببرد. فضایی تیره و مرموز بر خانواده حکم‌فرماست؛ به‌طوری‌که مرگ غرق‌شدن تصادفی هفت سال پیش و همچنین سایهٔ یک روانی با تبر بر آن سنگینی می‌کند. ویلیام کمپبل نقش برادر غریب و مری میچل نقش نامزد او را بازی می‌کنند. دمنتیا 13 (1963)، که با عنوان «تسخیرشدگان و تعقیب‌شدگان» نیز شناخته می‌شود، به‌صورت سیاه‌وسفید فیلم‌برداری شده و اولین فیلم سینمایی داستانی فرنسس فورد کوپولا به‌عنوان نویسنده/کارگردان است؛ زمانی که راجر کورمن به او پیشنهاد ساختِ نسخه‌ای کم‌هزینه و تا حدی متأثر از «پسکو» را در ایرلند با بودجه‌ای باقیمانده از فیلم «The Young Racers» داد. (او پیش‌تر یازده روز در فیلمِ کورمن «The Terror» کار کرده بود.) اگرچه داستان و فضای فیلم با «پسکو» و همتای انگلیسی آن «Horror Hotel» متفاوت است، دمنتیا 13 از همان پارچهٔ کلاسیک وحشت سیاه‌وسفید برش خورده و یک پیچش داستانی معروف را با آن دو فیلم سهیم است. مانند «پسکو»، اینجا هم یک روانی وجود دارد، با این تفاوت که تبر را به چاقو ترجیح می‌دهد. نقد: دمنتیا 13 به بزرگیِ «پسکو» یا تأثیرگذاریِ «Horror Hotel» نمی‌رسد، عمدتاً به‌خاطر روایت تا حدی سردرگم‌کننده (مثلاً دو تودهٔ آب که به‌خوبی از هم تفکیک نمی‌شوند)، هرچند بیشتر مسائل در پایان روشن می‌شوند. فضایی گاتیکِ خوب و گیرایی دارد، اما این سردرگمی در روایت مانع از اوج‌گیری فیلم می‌شود. لوآنا اندرز بازی قابل‌قبولی دارد، اما در مقایسه با ونتیا استیونسون در «Horror Hotel» و جنت لی در «پسکو» چندان برجسته نیست. کورمن از نتیجهٔ اولیه رضایت نداشت و خواستار ساده‌سازیِ برخی سکانس‌ها و افزودن خشونت بیشتر شد؛ به همین دلیل جک هیل برای فیلم‌برداری صحنه‌های اضافی استخدام گردید. همچنین یک پرؤاِلوگ بی‌اثر برای افزایش زمان اجرا اضافه شد که در نسخه‌ای که نگارنده دیده آن را نداشت. اگر با آثار بعدی کوپولا مثل «Youth Without Youth» (2007) و «Twixt» (2011) آشنا باشید، می‌دانید او تمایل به پیچیده کردن بیش از حد فیلمنامه‌ها دارد و این همان مشکلِ دمنتیا 13 هم هست. با این حال، فیلم در ارتقای استانداردهای سلاشرها مؤثر بود و بر آن شاخهٔ وحشت تأثیر گذاشت. اطلاعات فنی: مدت زمان حدود 75 دقیقه؛ فیلم‌برداری در ایرلند (قلعهٔ هاث، هاوث و استودیوی آردمور در بری) انجام شد. نسخه‌ای رنگی و بازسازی‌شده در 2017 عرضه شد. امتیازها/جمع‌بندی مختصر: اثری نه چندان مرموز که رویدادها تا حد زیادی طبق انتظار پیش می‌روند، فیلمی جذاب‌تر به‌خاطر حس نوستالژیکش تا به‌عنوان یک معمای قوی؛ احتمالاً در زمان خود اثری نسبتاً خشونت‌آمیز تلقی می‌شد. نمرهٔ تقریبی: C / 47/100.