فیلم Barry Lyndon 1975

زنی که دل به مردی در لباس نظامی می‌بندد باید آماده باشد که خیلی زود معشوقش را عوض کند، وگرنه زندگی‌اش چیزی جز غم و اندوه نخواهد بود. از نظر بصری فیلم کم‌نظیر است؛ از نماهای خیره‌کننده تپه‌های سرسبز تا جزئیات دوره‌ای باشکوه، همه‌چیز واقعاً نفس‌گیر است. توجه دقیق کارگردان استنلی کوبریک و فیلم‌بردار جان آلکات تحسین‌برانگیز است و طراحی لباس‌ها در بالاترین سطح قرار دارد....

زنی که دل به مردی در لباس نظامی می‌بندد باید آماده باشد که خیلی زود معشوقش را عوض کند، وگرنه زندگی‌اش چیزی جز غم و اندوه نخواهد بود. از نظر بصری فیلم کم‌نظیر است؛ از نماهای خیره‌کننده تپه‌های سرسبز تا جزئیات دوره‌ای باشکوه، همه‌چیز واقعاً نفس‌گیر است. توجه دقیق کارگردان استنلی کوبریک و فیلم‌بردار جان آلکات تحسین‌برانگیز است و طراحی لباس‌ها در بالاترین سطح قرار دارد. من رمان ویلیام میک‌پیِیس تِیکِری را نخوانده‌ام و بنابراین درباره وفاداری بازی‌ها به متن اصلی نظری ندارم. بسیاری معتقدند فیلم از آن طنازی خنده‌دار و ظریفِ رمان کم دارد، اما برداشت کوبریک پر از طعنه و کنایه‌هایی است که به مسئله جایگاه اجتماعی که محور داستان است می‌پردازد — و لااقل برای من لبخند به همراه داشت. فیلم تا حدی سنگین و مغموم است؛ برای یک فیلم سه ساعته ممکن است صبر بسیاری از تماشاگران را آزمایش کند. بنابراین این فیلم بیشتر از آن‌که برای هر موقعیتی مناسب باشد، فیلمی «برای ایجاد حال و هوا»ست — شخصاً اگر روزی خیلی افسرده باشم، رغبتی به دیدنش ندارم؛ تازه‌واردها بهتر است این نکته را در نظر داشته باشند. درباره بازی رایان اُنیل اختلاف نظر بسیار است؛ من رمان را نخوانده‌ام تا بگویم آیا درست اجرا کرده یا نه، اما به نظر می‌رسد او کاملاً مناسبِ لحن فیلم است و این به نظرم نکته‌ای منفی نیست. تنها ایراد واقعی من این است که به‌عنوان یک داستان، زیاد درگیرم نکرد: برایم مهم نبود سرنوشت قهرمانِ عنوان یا آدم‌های اطرافش چه می‌شود. آیا این تقصیر کوبریک است؟ او وظیفه‌اش را با سبک انجام داده؛ مسئله این است که این داستان از نظر محتوا لایق یک حماسه سه ساعته نیست، حتی وقتی این‌قدر باشکوه پرداخته شده باشد. امتیاز: 8/10 رِدموند بَری (رایان اُنیل)، که عاشق‌پیشه است، به دخترخاله‌اش نورا (گی همیلتون) دل‌بسته، اما خانوادهٔ او به درآمد سالانهٔ 1500 پوند از کاپیتان کوئین (لئونارد راسیتِر) نیاز دارند، بنابراین وضعیتی به‌وجود می‌آورند که این جوان را به سوی نورهای درخشان دوبلین می‌فرستد. در راه با یک راهزن روبه‌رو می‌شود و همین او را وادار می‌کند به ارتش بپیوندد. این امر برایش مزایایی هم دارد؛ او را به چند ماجراجویی در قاره می‌برد که در یکی از آن‌ها با لیدی لیندون ثروتمند و افسانه‌ای (ماریزا برنسون) آشنا می‌شود. او با یک سیاست‌مدار پیر بریتانیایی ازدواج کرده، از قبل پسری دارد و احساس رضایت چندانی نمی‌کند. بَری بی‌پروا فرصت را غنیمت می‌شمارد و به‌زودی زندگی پرزرق‌وبرق همراه با همسر، پسرش برایان که او را بسیار دوست دارد، و پسری ناتنی که کم‌کم چهرهٔ خودخواه و ولخرج پدرخوانده را درمی‌یابد، آغاز می‌شود. این ناتنی جوان و بسیار کم‌اراده است و هنوز توان عملی نشان دادن ندارد، اما با حیف‌ومیل شدن میراثش به‌سرعت، تا کی می‌تواند بی‌عمل بماند؟ این فیلم روندی آرام دارد و گاه کمی قسمت‌بندی‌شده به‌نظر می‌رسد، اما عمدتاً به رایان اُنیل فرصت می‌دهد توانایی‌اش در بازی نقشِ یک شیطان‌باز دوست‌داشتنی که کم‌کم به انسانی بدذات تبدیل می‌شود را نشان دهد، و ماریزا برنسون در بهترین فرم خود زنی را به تصویر می‌کشد که با اعتمادبه‌نفس روزافزون کمتر روی لبهٔ دیوانگی قدم می‌زند. وقتی تراژدی واقعی خانواده را دربر می‌گیرد، فضای سمّی به‌وضوح قابل حس می‌شود و استنلی کوبریک این حالت را بدون اغراق یا نمایش خشونت به‌دقت بازنمایی و حفظ می‌کند، آن‌جا که روان‌شناسی، حسادت و ترس وارد ماجرا می‌شوند. طراحی تولید بی‌نقص است؛ لباس‌ها و صحنه‌ها که از کلبه‌های محروم تا بلنهایم و چتس‌ورث را شامل می‌شوند، واقع‌گرایانه‌اند و به حیات فیلم‌برداری کمک می‌کنند. داستان ترکیبی است از هیولای حسادت و مضمون «مراقب آرزوهایت باش» و اگر فرصت دیدن سه ساعت آن روی پردهٔ بزرگ را دارید، قطعاً ارزشش را دارد.