فیلم The Boys from Brazil 1978

اولین‌باری که این فیلم را دیدم حدود ده‌ساله بودم و پایانش مرا به‌شدت ترساند. لارنس اولیویه در نقش لیبرمن، یک شکارچی نازی بی‌آبرو در وین، نقشی دارد که پس از دریافت اطلاعاتی از یک جوان بسیار کم‌سن—نقش کولر که استیو گوتنبرگ بازی می‌کند—متوجه می‌شود دشمن دیرینه‌اش، دکتر یوزف منگله (با بازی گرگوری پک)، در پاراگوئه زندگی می‌کند و نقشه‌ای پیچیده دارد که می‌تواند جریان نازی‌ها...

اولین‌باری که این فیلم را دیدم حدود ده‌ساله بودم و پایانش مرا به‌شدت ترساند. لارنس اولیویه در نقش لیبرمن، یک شکارچی نازی بی‌آبرو در وین، نقشی دارد که پس از دریافت اطلاعاتی از یک جوان بسیار کم‌سن—نقش کولر که استیو گوتنبرگ بازی می‌کند—متوجه می‌شود دشمن دیرینه‌اش، دکتر یوزف منگله (با بازی گرگوری پک)، در پاراگوئه زندگی می‌کند و نقشه‌ای پیچیده دارد که می‌تواند جریان نازی‌ها را از نو شعله‌ور کند. ماجرا او را به آمریکای جنوبی می‌کشاند تا جلوی این طرح مرگبار را بگیرد. بازیگران همیشه در بهترین دوران خود نیستند؛ در بعضی صحنه‌های اولیویه نوعی اغراق دیده می‌شود که گاهی خنده‌دار به‌نظر می‌آید، اما کلیت داستان فضایی تهدیدآمیز و دل‌خراش دارد. ایدهٔ شبیه‌سازی انسان و دستکاری در فرگشت افراد با ترسناک‌بودنِ قابل‌لمسی تصویر شده و اوج‌بندی فیلم حتی امروز هم همچنان مؤثر است. جیمز میسن در نقش سرهنگ زیبرت نقش کوتاهی دارد و لیلی پالمر در نقش دختر لیبرمن («استر») خوب ظاهر می‌شود؛ این‌ها قدری عمق به این معمای نسبتاً طولانی اما با ریتم مناسب می‌بخشند. جالب اینکه پرسش‌هایی که فیلم می‌پرورد، چهل سال پس از ساختش قوت بیشتری یافته‌اند و آدم را وادار به تأمل می‌کنند که تا چه حد چنین سناریوهایی قابل تصورند. فیلم «پسران برزیل» (1978) بر پایهٔ رمان آیرَ لوین ساخته شده و کارگردان آن فرانکلین شافنر است (کارگردان فیلم‌هایی چون «سیاره میمون‌ها»، «پاتن» و «پاپیون»). می‌توان آن را از همان جنس آثار توطئه‌محور مثل «پرونده اودسا» و «ماراتن ‌من» دانست که با عناصر وحشتِ خاص لوین آمیخته شده‌اند. فیلمنامه خلاقانه است (هرچه کمتر بدانید بهتر است)، لوکیشن‌ها خوبند و لحظات جذابی در سراسر فیلم پخش شده که گه‌گاه با طنز یا بازی‌های اغراق‌آمیز طعم می‌گیرند؛ از جملهٔ نقاط قوت می‌توان به سکانس فوق‌العاده سد و از کار درآمدن غیرمنتظرهٔ یوزف در جشن نازی‌ها اشاره کرد، همین‌طور شخصیت‌های بازی‌داده‌ای مثل خانم دورینگ و مادر بلوندِ بامزه. مدت فیلم 2 ساعت و 4 دقیقه است و عمدتاً در پرتغال فیلم‌برداری شده، با بخش‌هایی در لندن، وین (سکانس سد) و لنکستر، پنسیلوانیا. ارزیابی کلی: A-/B+.