فیلم The Ten Commandments 1956

(پادشاه مصر — با شمشیر کشیده — و ملکه‌اش در کنار هم درباره قتل موسی، بنده خدای برتر، گفتگو می‌کنند)… ملکه نفرتیری: «با خونش برگردان پیش من!» فرعون رامسس: «خواهی دید… تا با خون تو درآمیزم!» فیلم برگرفته از کتاب خروج است؛ این حماسهٔ مذهبی به کارگردانی سسیل بی. دمیل و برنده جایزهٔ اسکار که یکی از پُرموفق‌ترین آثار تاریخ سینماست، دیگر نیازی به شرح بیشتر ندارد. «ده...

(پادشاه مصر — با شمشیر کشیده — و ملکه‌اش در کنار هم درباره قتل موسی، بنده خدای برتر، گفتگو می‌کنند)… ملکه نفرتیری: «با خونش برگردان پیش من!» فرعون رامسس: «خواهی دید… تا با خون تو درآمیزم!» فیلم برگرفته از کتاب خروج است؛ این حماسهٔ مذهبی به کارگردانی سسیل بی. دمیل و برنده جایزهٔ اسکار که یکی از پُرموفق‌ترین آثار تاریخ سینماست، دیگر نیازی به شرح بیشتر ندارد. «ده فرمان» در میان آثار جاودانه جایگاه ثابتی دارد و با خط‌های دیالوگ کلاسیکِ به‌یادماندنی‌اش، اثری است ماندگار برای نسل‌ها؛ اثری شایسته ثبت در آرشیو ملی فیلم. پنج ستاره از پنج. خدای او «واقعاً» خداست! «ده فرمان» در ردهٔ بالاترین حماسه‌های تاریخی هالیوود قرار دارد. این آخرین تجربهٔ کارگردانی سسیل بی. دمیل بود و او با اثری عظیم از سینما خداحافظی کرد؛ فیلمی که هنوز نشان‌دهندهٔ استعداد درخشان او در ساختِ حماسه‌ها است. داستان از منابع مختلف کتاب مقدس الهام گرفته شده—بخشی‌اش جلوه‌ای افسانه‌ای دارد و نباید به‌عنوان درس مذهبی محض تلقی شود—اما اساساً روایت موسی (چارلتون هستون) و رهبری بنی‌اسرائیل در خروج از مصر و در نهایت ابلاغ ده فرمان الهی به مردم است. هیچ هزینه‌ای صرفه‌جویی نشده: بازیگران نام‌آور در کنار بیش از ۲۵۰۰۰ بازیگر اضافی حضور دارند. جلوه‌های ویژهٔ گسترده چشم‌نواز است، کارگردانی صحنه‌های عظیم جمعیتی چشمگیر و فضای نمایشی سرزنده در سرتاسر سه ساعت و سی دقیقهٔ فیلم حضور دارد (به‌اضافهٔ دقایقی برای میان‌پرده و شکوهِ نمایش). بازیگران اصلی در میان این عظمت گم نمی‌شوند؛ هر یک درخششی خاص دارند. هستون برای نقش موسی ساخته شده، یول برینر در نقش رامسس دشمن پُرطنین و بادلاقتِ موسی فوق‌العاده است، آن باکستر نقش نفرتیری را با زیبایی و شرارت دوگانه‌ای بازی می‌کند و ایوون دکارلو نقش صفورا، همسر موسی، را با جذابیتی خانگی و آرام ارائه می‌دهد. دبرا پاگت به‌عنوان یکی از زنان دلربا، در نقش لیلیا با اراده و احساسی که می‌خواهد از سلطهٔ مردانه رها شود، ظاهر می‌شود. ادوارد جی. رابینسون (داثان) و وینسنت پرایس (بکا) با گرمی خاصی ایفای نقش می‌کنند؛ سدریک هاردویک نقش فرعون کهنسال را با احساس بازی می‌کند و جان درک در نقش یوشع، همراه موسی، با وجود سنگینی مسیر نقش، عملکرد قابل‌توجهی دارد. موسیقی المر برنشتاین با تمام هیبت می‌غرّد و تصویربرداری رنگی لوئال گریگز زنده و چشمگیر است؛ طراحی لباس حرفه‌ای کار را کامل می‌کند. جان فولتون برای جلوه‌های ویژه اسکار گرفت؛ هرچند برخی جلوه‌ها امروز کمی کهنگی نشان می‌دهند، اما همچنان ارزش تماشای دیدنی و نمایشی بالایی دارند. شدت و توان اجرایی بازیگران بسیاری از نواقص دیالوگ را پوشش می‌دهد. باشکوه اما گاهی مبتذل، نمایشی و در عین حال عظیم؛ شاید بهترین حماسهٔ تاریخی تاریخ نباشد، اما با صدایی رسا و پرطنین خوش درخشیده و برای دوست‌داران این ژانر لذت‌بخش است. 9/10 به همان خوبی سال 1956 این فیلم از بازیگران ستاره‌ای تشکیل شده و یک اثر شگفت‌انگیز است. جلوه‌های ویژه به‌خصوص برای سال 1956 فوق‌العاده‌اند. بازی‌ها در این بازنمایی از موسی و ده فرمان کاملاً درخور توجه‌اند. نمره: 9–10 تا مدت اخیر، هرگز کامل این ماراثون سسیل بی. دمیل را ندیده بودم. این قطعه‌ای باشکوه از سینماست، اما هیچ‌قدر رنگ و لباس زیبا نمی‌تواند از ماهیتی نسبتاً بی‌تحرک و اغراق‌شدهٔ تولید بکاهد. سدریک هاردویک به‌عنوان ستی آغازگر فیلم است، اما با رفتن او فیلم بخش زیادی از اصالتش را از دست می‌دهد و صرفاً وسیله‌ای می‌شود برای چارلتون هستون و یول برینر تا موسی و رامسس را اجرا کنند؛ داستانی بیش‌ازحد مکتوب که عشق برادرانهٔ شکننده را به دشمنی و نهایتاً خصومت آشکار تبدیل می‌کند. ادوارد جی. رابینسون و وینسنت پرایس تهدیدی ملموس ایجاد می‌کنند؛ جلوه‌های ویژه هوشمندانه به آزارها شدت می‌بخشند و المر برنشتاین موسیقی قدرتمندی فراهم کرده، اما در اصل این فقط یک داستان طولانی است که بیشتر بار کتاب مقدسی دارد تا عظمتِ حماسی.