فیلم Stoker 2013

نقد یک‌کلمه‌ای دیو: آزاردهنده ۶۷٪ اگر اقتباس تیم برتون از داستان کلاسیک «آلیس در سرزمین عجایب» را دیده باشید، احتمالاً میا واسیكوفسکا را می‌شناسید، اما شاید از دیگر آثار او بی‌اطلاع باشید. میا در کمتر از سی عنوان سینمایی حضور داشته، اما در بسیاری از آن‌ها نقش اصلی را بر عهده نداشته است. او بیش از همه برای نقش‌های آلیس در «آلیس در سرزمین عجایب» و جین...

نقد یک‌کلمه‌ای دیو: آزاردهنده ۶۷٪ اگر اقتباس تیم برتون از داستان کلاسیک «آلیس در سرزمین عجایب» را دیده باشید، احتمالاً میا واسیكوفسکا را می‌شناسید، اما شاید از دیگر آثار او بی‌اطلاع باشید. میا در کمتر از سی عنوان سینمایی حضور داشته، اما در بسیاری از آن‌ها نقش اصلی را بر عهده نداشته است. او بیش از همه برای نقش‌های آلیس در «آلیس در سرزمین عجایب» و جین ایر در «جین اِیر» شناخته می‌شود و اکنون در تریلر جدید چان-وو پارک، «استوکر»، نقش ایندیا را بازی می‌کند. قبل از تصمیم‌گیری برای تماشای این فیلم به یاد داشته باشید که برای اکثریت تماشاگران بسیار ناراحت‌کننده است. پس از مرگ پدر در یک تصادف، ایندیا استوکر باید با واقعیتی عجیب کنار بیاید: عمویش چارلی — که او حتی از وجودش خبر نداشت — نزد او و مادرش نقل مکان می‌کند. چارلی بسیار خوش‌زبان است و به‌نظر می‌رسد بیش از حد دل مادر ایندیا را به‌دست آورده است. جذابیت او باعث می‌شود ایندیا به این نتیجه برسد که چیزی نگران‌کننده در پس این ظاهر وجود دارد و به دنبال کشف حقیقت می‌رود. با این حال، برخلاف اغلب فیلم‌ها که قهرمان حقیقت را می‌یابد و شرّ را از میان می‌برد، ایندیا بیشتر نقش ضدقهرمان را ایفا می‌کند و عملاً با عموی شرورش هم‌پیمان می‌شود و تا مرزهای رفتارهای غیرقابل‌قبول پیش می‌رود. از همان ابتدا مشخص است که فیلم به‌طرز قابل‌توجهی آزاردهنده است. عمویی ترسناک با چشمانی دیوانه و دختری گوتیک را می‌بینید که منتظرید در نهایت به قاتلی روانی بدل شود. درباره وقوع یا عدم وقوع این تحول نمی‌توانم لو بدهم، اما شخصیت هر دو—ایندیا و چارلی—چنان دلهره‌آور است که به‌زودی متوجه می‌شوید در کل داستان واقعاً هیچ قهرمانی وجود ندارد. وقتی هیچ‌کس دلیلی قاطع برای طرفداری به شما نمی‌دهد، چگونه می‌توان برای کسی ریشه گرفت؟ داستان بدون قهرمان می‌تواند بماند—مثل روایت‌های بلوغ—اما داشتن فقط ضدقهرمان کارآیی ندارد. این فیلم در واقع ضدّ یک فیلم بلوغ است: شاهد فرود یک دختر نوجوان به دل تاریکی هستیم. گرچه صراحتاً گفته نمی‌شود، نشانه‌هایی از روابط ممنوعه درون خانواده نیز به چشم می‌خورد که به ماهیت رو به گسترش آزاردهنده‌ی فیلم می‌افزاید. از نظر فیلمنامه، موضوع کمی بیش‌ازحدِ تحمل است و وقتی همه‌چیز کنار هم قرار می‌گیرد، به‌جز در صورتی که دنیای فیلم شبیه یکی از اپیزودهای افراطیِ شوهای تلویزیونی باشد، چندان قابل‌باور به نظر نمی‌رسد. با این حال، اسرارِ فیلم و جلوه‌های بصری از نقاط قوت آن‌اند. راز و معمای فیلم عملاً روح یا چسبی است که آن را سرپا نگه می‌دارد. هرچقدر هم که آشفته شوید، احتمالاً نمی‌توانید بدون دیدن پایان، فیلم را ترک کنید و همین یک برگ برنده‌ی قدرتمند برای یک فیلم است. فیلم از قالب‌های معمول هالیوودی فاصله می‌گیرد، اما در خلق رمز و راز موفق است. تصویربرداری و مناظر بصری فوق‌العاده‌اند؛ فیلم نه فانتزی است و نه سه‌بعدی، اما به‌شکلی واقع‌گرایانه یکی از زیباترین نماها را ارائه می‌دهد و در انتقال زیبایی‌های موجودِ جهان بهتر عمل می‌کند تا ساختن زیبایی‌های تصنعی. این جلوه‌ها در جهات مختلف به فیلم کمک می‌کنند و دلیلی دیگر برای ادامه تماشا فراهم می‌آورند. خلاصه اینکه فیلم برای تماشاهای مکرر بیش‌ازحد آزاردهنده است و قهرمانی برای طرفداری در اختیار نمی‌گذارد، اما بازی‌ها عالی، جلوه‌های بصری چشمگیر و رازی تاریک دارد که تماشاگر را پای صفحه می‌خکوب می‌کند. برای برخی ممکن است لذتی همراه با احساس گناه باشد و برای برخی دیگر آزاردهنده و غیرقابل‌تحمل؛ واقعاً همه‌چیز به سلیقه بستگی دارد.