فیلم Quo Vadis, Aida? 2020

Quo Vadis, Aida? (۲۰۲۰) فیلمی فراتر از یک اثر سینمایی است؛ داستانی است که ما را به یاد شکست‌های سازمان‌های سیاسی‌مان می‌اندازد و چون هشداری عمل می‌کند تا آن فجایع دیگر تکرار نشوند. نسل‌کشی سربرنیتسا در ۱۹۹۵ رخ داد و با اینکه نسبتاً جدید است، بسیاری آن را نادیده می‌گیرند. فیلم بر اساس رویدادهای واقعی ساخته شده، هر چند برخی شخصیت‌ها خیالی‌اند. بازیگران مجموعه اجرای...

Quo Vadis, Aida? (۲۰۲۰) فیلمی فراتر از یک اثر سینمایی است؛ داستانی است که ما را به یاد شکست‌های سازمان‌های سیاسی‌مان می‌اندازد و چون هشداری عمل می‌کند تا آن فجایع دیگر تکرار نشوند. نسل‌کشی سربرنیتسا در ۱۹۹۵ رخ داد و با اینکه نسبتاً جدید است، بسیاری آن را نادیده می‌گیرند. فیلم بر اساس رویدادهای واقعی ساخته شده، هر چند برخی شخصیت‌ها خیالی‌اند. بازیگران مجموعه اجرای قابل‌توجهی ارائه داده‌اند و فیلم نامزد اسکار بهترین فیلم بین‌المللی و جوایز متعدد دیگری شد. داستان در ژوئیه ۱۹۹۵ می‌گذرد؛ هنگامی که ارتش صرب بوسنی محاصره شهر سربرنیتسا را آغاز می‌کند. سربازان کلاه‌آبی سازمان ملل موظف به حفاظت از مردم و جلوگیری از حمله‌اند. آیدا، مترجم سازمان ملل، در مذاکرات بین بوسنیایی‌ها و کلاه‌آبی‌ها کمک می‌کند، اما زمان می‌گذرد و فرمانده هلندی، کرمانس، خبری از پشتیبانی سیاسی یا نظامی از سوی سازمان ملل، ناتو یا دولت هلند دریافت نمی‌کند. هزاران نفر در محوطه سازمان ملل گرد می‌آیند تا کمک بطلبند؛ جمعیت بسیار است، کلاه‌آبی‌ها کنترل را از دست می‌دهند و ژنرال رتکو ملادیچ آماده ورود به شهر است. فیلم ماجرای مترجم سازمان ملل، آیدا (با بازی یاسنا دژوریچیچ)، و تلاش ناامیدانه او برای نجات همسر و دو پسرش از نیروهای تحت فرمان رتکو ملادیچ (با بازی بوریس ایساکوویچ) را روایت می‌کند. «منطقه امن» چندان امن‌تر از دیگر مناطق جنگ‌زده نیست و نیروهای عمدتاً هلندی با کمبود تسلیحاتی و بی‌حمایتی خارجی، توان مقابله ندارند؛ آیدا می‌داند اگر در خروج خانواده‌اش موفق نشود، احتمال زنده ماندن‌شان بسیار اندک است. آنچه فیلم نشان می‌دهد، ناتوانی شگفت‌انگیز جامعه بین‌المللی در واکنش به این فاجعه است؛ علی‌رغم التماس‌های نیروهای کلاه‌آبی در میدان، کمک عملیِ قابل‌توجهی برای نجات مردمی که در معرض نسل‌کشی قرار گرفته‌اند انجام نشد. بازی دژوریچیچ به‌خوبی نه‌فقط اضطراب خانواده‌اش، بلکه ترسی جمعی را منتقل می‌کند که غیرنظامیان بی‌گناه در برابر خشونت بی‌تمایز، اخراج اجباری و خطر قریب‌الوقوع مرگ تجربه می‌کردند. فیلم همچنین یادآور تعهداتی است که نسبت به کسانی داریم که خود را در معرض خطر قرار می‌دهند تا عملیات حفظ صلح را ممکن سازند، و نشان می‌دهد این وظیفه در این مورد از سوی مسئولان نادیده گرفته شد. تقریباً تمام فیلم با سبک تصویربرداری دستی و صمیمی‌ای فیلم‌برداری شده که حس نزدیکی و مشارکت را افزایش می‌دهد، و سکانس‌های پایانی از نظر عاطفی و تصویری بسیار تکان‌دهنده‌اند. هرچند تماشای فیلم دشوار است، اما تجربه‌ای ارزشمند و تأمل‌برانگیز ارائه می‌دهد.