فیلم Spider-Man 2 2004

Superheroes Anonymous متأسفانه من یک «بتمن» هستم؛ کلکسیون وسواسی کمیک‌های Caped Crusader را تا سال 1972 جمع می‌کردم تا اینکه مادرم همهٔ آن‌ها را دور انداخت. از طرف دیگر پسرعمویم یک «اسپایدرمن» بود و مادرش کلکسیونش را با کاورهای پلاستیکی نگه داشت، و تا امروز همهٔ آن‌ها در وضعیت عالی مانده‌اند. آنچه در مورد بودنِ بتمن تأسف‌بار است این است که، با وجود تلاش‌های نولان (و احتمالاً...

Superheroes Anonymous متأسفانه من یک «بتمن» هستم؛ کلکسیون وسواسی کمیک‌های Caped Crusader را تا سال 1972 جمع می‌کردم تا اینکه مادرم همهٔ آن‌ها را دور انداخت. از طرف دیگر پسرعمویم یک «اسپایدرمن» بود و مادرش کلکسیونش را با کاورهای پلاستیکی نگه داشت، و تا امروز همهٔ آن‌ها در وضعیت عالی مانده‌اند. آنچه در مورد بودنِ بتمن تأسف‌بار است این است که، با وجود تلاش‌های نولان (و احتمالاً با نیتی مشکوک)، بهترین فیلم بتمن هنوز ساخته نشده است. با وضعیتی که بر سر آیندهٔ بتمن با دخالت وارنر، دیوید گویر، زک اسنایدر و بن افلک حاکم است، به‌نظر می‌رسد بهترین فیلم بتمن هنوز دهه‌ها با ما فاصله دارد. من منتظر «شوالیهٔ تاریکی» ایده‌آل هستم. اما خوشبختانه برای اسپایدرمن وضع فرق می‌کند: بهترین فیلم دربارهٔ او سال‌هاست که مشخص شده است. در واقع می‌توان _Spider-Man 2_ را به‌عنوان معیار طلایی فیلم‌های اقتباسی از کمیک‌بوک‌ها و بهترین نمونهٔ فیلم‌های ابرقهرمانی دانست. اولین فیلم سم ریمی را زیاد دوست نداشتم، اما دنباله‌اش، _Spider-Man 2_، نهایتِ بازآفرینیِ کمیک‌بوک روی پردهٔ سینماست. من تابستان 2004 در شانگهای زندگی می‌کردم و برای دیدن فیلم به زبان اصلی سه ساعت در روزهای گرم و خسته‌کننده رفت‌وآمد کردم؛ اما کاملاً از تماشای آن پاداش گرفتم. فیلم مرا به دنیای خیالی ابرقهرمانی برد که از کودکی به‌یاد داشتم و مدت‌ها بود فراموشش کرده بودم. بعد از دیدن فیلم، بازگشت سه‌ساعته به خانه آسان به‌نظر می‌رسید چون فیلم پسربچهٔ شگفت‌زدهٔ درونم را بیدار کرد؛ احساسی شبیه این داشت که اسپایدرمن در مترو با من است و از من محافظت می‌کند — و او خودش هنوز یک پسر بود! بتمن؟ کی است آن؟ برای یک داستان ابرقهرمانی، تقریباً همه‌چیز در این فیلم عالی است. دکتر آکتاپوس (دکتر اختاپوس) بهتر از این نمی‌توانست باشد؛ او دقیقاً همان شکلی بود که در صفحات رنگی و درخشانِ دوران اوج استن لی از 1968 انتظارش را داشتم، و صدا و اجرا هم همان احساسی را منتقل می‌کرد که در تخیلم بود. پیتر و مری جین در صفحهٔ خودشان هستند و رابطهٔ دوستی و عشقی‌شان معنا دارد و مهم است. داستان و اکشن آن‌طور پیش می‌رود که یک کمیک‌بوک باید پیش برود: هم صمیمی و هم شگفت‌انگیز؛ روان و گاه ترسناک. اوج داستان کمی در زمان خود بیش از حد پرزرق‌وبرق و بلند به‌نظر می‌رسید، اما در مقایسه با انفجارهای پایانیِ فیلم‌هایی مثل Man of Steel، Iron Man 3 و The Avengers، امروز کاملاً باشکوه به‌نظر می‌رسد. امروز تلویزیون و سینما با فیلم‌های کمیک‌بوکی از همه سو بمباران می‌شوند و هرکدام می‌کوشند دیگری را پشت سر بگذارند. اما در میان این هیاهو، فیلم سم ریمی همچنان استاندارد طلایی‌ای است که بقیه براساس آن سنجیده می‌شوند. نقدهایی هم هست: شخصیت دکتر آکتاپوس از نظر من در بُعد منطق و انگیزه‌ها کمی کم‌عمق است — هرچند اجرای آلفرد مولینا عالی است. مری جین گاهی بیش از حد وابسته به مردانِ زندگی‌‌اش نشان داده می‌شود و قوسِ دوستیِ پیتر و هری کمی مصنوعی به‌نظر می‌رسد. اما هیچ‌یک از این کاستی‌ها باعث نمی‌شوند که فیلمِ به‌خوبی ساخته‌شده و شایستهٔ دنباله‌بودنِ نسخهٔ اول نباشد. روجر ایبرت در 2004 در وصف این فیلم نوشت: «این یک فیلم واقعی، سرشار از احساس و هوش است، با ویژگی‌هایی که حتی برای کسانی که نمی‌دانند استن لی کیست هم قابل‌درک است. این یک فیلم ابرقهرمانی برای کسانی است که معمولاً فیلم‌های ابرقهرمانی نمی‌بینند و برای آن‌هایی که می‌بینند، همان فیلمی است که مدت‌ها در انتظارش بوده‌اند.» من هم با این نظر موافقم. همچنین هیچ فیلمی به‌اندازهٔ این اثر، یک قهرمان را این‌گونه با ظرافت تعریف نکرده است؛ صحنه‌ای میان فیلم که دربارهٔ عمه می بگویند (Aunt May) از نظر احساس و شدت یکی از مؤثرترین و تأثیرگذارترین لحظات است. اجرای توبی مگوایر در نقش پیتر پارکر سزاوار تمجید بسیار است؛ او به شخصیت جان و روح بخشیده است و نمی‌توانم کسی را تصور کنم که بهتر از او این نقش را بازی کرده باشد. تلاشِ استودیو در هر صحنه ملموس است و فیلم به‌طرز قابل‌تحسینی روی توسعهٔ شخصیت و داستان تمرکز دارد تا صرفاً اکشن و صحنه‌های رزمی. برای من، پیامِ محوریِ فیلم همان چیزی است که در فیلم اول عموی بن به پیتر آموخت: «با قدرت زیاد مسئولیتِ بیشتر همراه است.» پیتر بیش از حد قدرت و مسئولیت داشت و باید راهی برای متعادل کردن آن‌ها پیدا می‌کرد — این هستهٔ اصلیِ فیلم است. این فیلم به‌طرز شگفت‌انگیزی ادامهٔ به‌دردبخوری برای نسخهٔ اول است؛ تعادل دقیق میان اکشن، کمدی و درام بسیار چشم‌گیر است و نشان می‌دهد چگونه یک فیلم ابرقهرمانی می‌تواند هم انسانی و هم هیجان‌انگیز باشد. برای کسانی که می‌خواهند بدانند یک فیلم بی‌عیب و نقص چگونه است، دیدنِ این فیلم توصیه می‌شود: فیلمی که بسیاری از آثار بعدیِ ژانر را شکل داده و هنوز هم یکی از جذاب‌ترین و درگیرکننده‌ترین فیلم‌های ابرقهرمانی است.