فیلم The Asphalt Jungle 1950

تجربه به من آموخته که هرگز نباید به یک پلیس اعتماد کرد. درست وقتی فکر می‌کنی یکی از آن‌ها درست و قابل‌اعتماد است، ناگهان معلوم می‌شود آدمی قانون‌مند و رسمی است. فیلم The Asphalt Jungle از محصول‌های MGM به کارگردانی جان هیوستون و برگرفته از رمانی با همین نام اثر W.R. Burnett است. در این فیلم استرلینگ هیدن، ژان هیگن، سم جاف، لوییس کالهرن، جیمز ویت‌مور،...

تجربه به من آموخته که هرگز نباید به یک پلیس اعتماد کرد. درست وقتی فکر می‌کنی یکی از آن‌ها درست و قابل‌اعتماد است، ناگهان معلوم می‌شود آدمی قانون‌مند و رسمی است. فیلم The Asphalt Jungle از محصول‌های MGM به کارگردانی جان هیوستون و برگرفته از رمانی با همین نام اثر W.R. Burnett است. در این فیلم استرلینگ هیدن، ژان هیگن، سم جاف، لوییس کالهرن، جیمز ویت‌مور، ترزا چلی و در نقشی کوچک اما مهم مارلین مونرو بازی می‌کنند. موسیقی را میکلوش رزّا ساخته و فیلم‌برداری سیاه‌وسفید را هارولد راسون انجام داده است. داستان درباره اروین «داک» ریدن‌شنایدر (با بازی جاف) است که پس از آزادی از زندان به سرعت گرد یک گروه جمع می‌شود تا نقشه‌ای طولانی‌مدت برای سرقت جواهرات را اجرا کنند. اما با بالا گرفتن سوءظن‌ها و دخالت سرنوشت، طرحی که با دقت برنامه‌ریزی شده به تدریج از هم می‌پاشد. هیوستون به ساخت آثار تند و زمخت علاقه داشت؛ او پیش از این با The Maltese Falcon در 1941 تا حد زیادی به راه‌اندازی موج فیلم نوآر در آمریکا کمک کرده و همان سال رمان High Sierra از برنت را نیز اقتباس کرده بود. برنت در کارنامه‌اش داستان‌های کلاسیک جنایی مثل Little Caesar و Scarface را هم داشت، بنابراین تعجبی ندارد که هیوستون جذب The Asphalt Jungle شد. نتیجه آمیختگی‌ای بود در بهترین و زمخت‌ترین فضای شهری. The Asphalt Jungle یکی از اولین فیلم‌های جرم و جنایت بود که از سنت‌های مرسوم فاصله گرفت و قصه را از منظر خود مجرمان روا کرد. زمانی که معمولاً مأموران قانون یا کارآگاهان خصوصی هستهٔ درام را تشکیل می‌دادند، هیوستون در این‌جا با مهارت ما را به تجربه‌ای دربارهٔ جرم دعوت می‌کند و جسارت می‌ورزد تا با جمعی از مجرمان، شرورها و ضدقهرمان‌ها همدلی کنیم. اعضای گروه شخصیت‌هایی بسیار متفاوت دارند، اما پیوند مشترکی میانشان هست: هر یک در جست‌وجوی زندگی بهتر‌اند. چه دیکسِ کم‌رمقِ هیدن که رؤیای بازخرید مزرعه اسب پدرش در کنتاکی را در سر دارد، چه داکِ جاف که می‌خواهد به مکزیک بازنشسته شود و خود را در میان زنان بیابد — طمع و آرزو آن‌ها را به هم پیوند می‌دهد — و با بیگانگی و تیره‌روزی، در سنتِ واقعی فیلم نوآر، هنگامی که طرح و گروه فرو می‌پاشند نقش برجسته‌ای پیدا می‌کند. با دیالوگ‌های زمخت و فضاسازی‌ای که احساس طبیعی و واقع‌گرایانه‌ای را به مخاطب منتقل می‌کند، چندان عجیب نیست که فیلم هیوستون بر موجی از آثار مشابه تأثیر گذاشت؛ برخی‌ خوب و برخی‌ ضعیف، اما معدودِ آن‌ها توانسته‌اند تعلیقِ بی‌نظیرِ صحنهٔ سرقتِ فیلم را بازآفرینی کنند. وفاداری به واقعیت در اجرای سکانس سرقت فوق‌العاده است و پس از آن لحنِ رو به زوال فیلم برای باقی قسمت‌ها نیز برقرار می‌شود. جالب اینکه هرچند ما عمیقاً در زندگی اعضای «گروه»، از جمله زنانشان (هیگن، مونرو و چلی همگی در این فیلم مردانه می‌درخشند) فرو می‌رویم، اما همچنان می‌دانیم که جامعهٔ بیرون حلقهٔ آن‌ها نیز چندان خوشایند نیست. این فیلم نوآرِ صرف و خشن است: بی‌رحم در قبال شخصیت‌ها و متکی بر سرنوشت شوم، و با پایانی که تا حد ممکن کامل است خاتمه می‌یابد. اثری برجسته در یکی از بهترین سبک‌های سینمایی. ۹.۵/۱۰