فیلم The Servant 1963

فیلم The Servant را جوزف لوزی کارگردانی کرده و هارولد پینتر فیلمنامهٔ آن را بر پایهٔ نوولتی به همین نام نوشتهٔ رابین مافگام اقتباس کرده است. بازیگران اصلی عبارت‌اند از درک بوگارد، سارا مایلز، وندی کریگ و جیمز فاکس. موسیقی اثر از جان دانک‌وورث و فیلم‌برداری از داگلاس اسلاکامب است. وقتی تونی (جیمز فاکس)، از طبقهٔ مرفه لندن، هیوگو بارت (درک بوگارد) را به‌عنوان مستخدم استخدام...

فیلم The Servant را جوزف لوزی کارگردانی کرده و هارولد پینتر فیلمنامهٔ آن را بر پایهٔ نوولتی به همین نام نوشتهٔ رابین مافگام اقتباس کرده است. بازیگران اصلی عبارت‌اند از درک بوگارد، سارا مایلز، وندی کریگ و جیمز فاکس. موسیقی اثر از جان دانک‌وورث و فیلم‌برداری از داگلاس اسلاکامب است. وقتی تونی (جیمز فاکس)، از طبقهٔ مرفه لندن، هیوگو بارت (درک بوگارد) را به‌عنوان مستخدم استخدام می‌کند، بیش از آنچه انتظار دارد نصیبش می‌شود—به‌ویژه زمانی که خواهر هیوگو، ورا (سارا مایلز)، نیز وارد ماجرا می‌شود. The Servant همچنان همان‌قدر مرموز باقی مانده که در زمان اکرانش اوایل دههٔ ۱۹۶۰ بود. فیلمی است که در طبقه‌بندی دشوار است؛ آن نوع پدیدهٔ سینمایی نادری که همچنان موجب بحث دربارهٔ ارزش هنری و معانی متعددش می‌شود. لذتی مغزدرگیرکننده که در بازی با ادراک بیننده لذت می‌برد، همان‌طور که هیوگو بارت از بازی با ارباب فرضی‌اش لذت می‌برد. «بیایید نقش ارباب و نوکر را بازی کنیم»—واقعاً. بیشتر قسمت‌های فیلم در فضای محدود خانهٔ مجلل تونی در چلسی رخ می‌دهد و نوعی خفقان نگران‌کننده در سراسر روایت حس می‌شود؛ حتی پیش از آنکه به قدرت مرد، توانایی او در سلطه و دستکاری دیگران یا سویۀ معکوسی که نشان‌دهندهٔ ناتوانیِ دیگری در مقاومت و سقوط در مارپیچ انحطاط باشد، فکر کنیم. بر بستر مسائل قدرت، تمایلات جنسی پاشیده شده‌اند—برآورده‌شده، برآورده‌نشده یا در دلِ داستان خاموش و دَم‌کشیده. دیالوگ‌های تیز و موجزِ فیلمنامه، که گاهی از سنت قلمِ محکمِ پینتر بیرون می‌آیند، نشان می‌دهند که این اثر بیش‌تر یک مطالعهٔ روان‌شناختی است تا نمادپردازی صرف نظام طبقاتی که بسیاری در آن زمان آن را می‌پنداشتند. این واقعاً دربارهٔ وارونه‌شدن نقش‌ها نیست؛ پایان‌بندی این موضوع را به‌روشنی بیان می‌کند. از نظر بصری هم فیلم پر از ترفندهای اتمسفری است. لوزی و اسلاکامب با استفاده از فیلم‌برداری سیاه‌وسفید زاویه‌دار و عمیق، سرمایِ روابط را تشدید می‌کنند؛ هرچه فیلم به هستهٔ ماجرا نزدیک‌تر می‌شود، فیلم‌برداری آزاردهنده‌تر و برای مخاطب گیرا‌تر می‌شود—خانه دیگر نه صرفاً محل سکونت یک آدم مرفه، بلکه مکانی ناراست و مملو از ولنگاری و انتقال ذهنیت است. آیینه‌ها و بازتاب‌ها نقشی مهم و مؤثر بازی می‌کنند. بسیاری از سکانس‌ها تأثیرگذار و پرطنین‌اند: هیوگو که در بالای پله‌ها در قاب درِ اتاق خواب ایستاده و سیلوئت شده، نماهای از بالا از بازی کودکانهٔ توپ میان هیوگو و تونی روی پله‌ها، سکانسی جنسی روی صندلی چرمی که خود را نشان نمی‌دهد اما کاملاً قابل درک است، و موارد دیگر که لوزی از دلِ اثر برای نمایش مهارت‌هایش استفاده می‌کند. اجرای بازیگران در سراسر فیلم تحسین‌برانگیز است؛ به‌ویژه درک بوگارد که درسِ بازیگریِ تصویری می‌دهد، و جیمز فاکس که به‌خوبی از نقشِ اشراف‌زادهٔ سبک‌مغز به مردی وابسته و بی‌حال تبدیل می‌شود. همراهی موسیقیِ دانک‌وورث هم به چاشنیِ رویدادها می‌افزاید. ۹ از ۱۰