فیلم Frankenstein Created Woman 1967

وحشت گاتیک در اوج استودیوی همر بین اواخر دهه ۱۹۵۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ هفت فیلم فرانکنشتاین ساخت: ۱. The Curse of Frankenstein (۱۹۵۷)، ۲. The Revenge of Frankenstein (۱۹۵۸)، ۳. The Evil of Frankenstein (۱۹۶۴)، ۴. Frankenstein Created Woman (۱۹۶۷)، ۵. Frankenstein Must Be Destroyed (۱۹۶۹)، ۶. The Horror of Frankenstein (۱۹۷۰) و ۷. Frankenstein and the Monster from Hell (۱۹۷۳). پیتر کاشینگ نقش بارون فرانکنشتاین را...

وحشت گاتیک در اوج استودیوی همر بین اواخر دهه ۱۹۵۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ هفت فیلم فرانکنشتاین ساخت: ۱. The Curse of Frankenstein (۱۹۵۷)، ۲. The Revenge of Frankenstein (۱۹۵۸)، ۳. The Evil of Frankenstein (۱۹۶۴)، ۴. Frankenstein Created Woman (۱۹۶۷)، ۵. Frankenstein Must Be Destroyed (۱۹۶۹)، ۶. The Horror of Frankenstein (۱۹۷۰) و ۷. Frankenstein and the Monster from Hell (۱۹۷۳). پیتر کاشینگ نقش بارون فرانکنشتاین را در همه این فیلم‌ها بازی می‌کند جز در «The Horror of Frankenstein» که بازسازی داستان اصلی بود و کارگردان برای این نسخه بازیگری جوان‌تر لازم داشت؛ نقش آن را رالف بیتس ایفا کرد. نقطه شروع علاقه‌مندی من به این مجموعه، «Frankenstein Must Be Destroyed» بود؛ اثری خلاقانه و برجسته در ژانر وحشت گاتیک. «Frankenstein Created Woman» به کارگردانی ترنس فیشر نیز فیلمی تأثیرگذار و درخور توجه است. در این فیلم، سوزان دنبرگ در نقش زن عنوان فیلم حضور دارد؛ او پیش‌تر در اپیزود «Mudd’s Women» سریال Star Trek ظاهر شده بود. داستان حول بارون فرانکنشتاین (کاشینگ) می‌چرخد که سراغ انتقال روح می‌رود. کریستینا (دنبرگ)، دختری بدریخت که پس از اعدام نادرست معشوقش هانس (موریس) خودکشی می‌کند، برای احیا به فرانکنشتاین سپرده می‌شود و با انتقال روح هانس به جسم کریستینا، زنجیره‌ای از انتقام خشونت‌آمیز به راه می‌افتد. به‌عبارتی، ایدهٔ انتقال روح یک دهقانی فقیر به جسمِ زنی پیش‌تر معلول که اکنون همچون مدل جوانی ظاهر می‌شود، محور اصلی روایت است. با وجود عنوانی که ممکن بود انتظار فیلمی سخیف را برانگیزد، «Frankenstein Created Woman» فیلمی جدی، تکان‌دهنده و غم‌انگیز است که روح تراژدی قصهٔ ماری شلی را پاس می‌دارد. ارتباط تماشاگر با سرنوشت کریستینا و هانس سریع برقرار می‌شود؛ هرکسی که در کودکی مورد تمسخر بوده باشد بی‌گمان با کریستینا همذات‌پنداری می‌کند. تنها کسی که زیبایی و ارزش واقعی او را می‌بیند، دهقانی یتیم است که به‌خاطر گذشتهٔ پدرش طرد شده؛ در مقابل، طبقهٔ مرفّه و مستکبر به او بی‌رحمانه می‌تازند. تواضع و فقرِ روحی گاه به‌خودی‌خود شخصیت و زیبایی حقیقی پدید می‌آورد و فیلم این مقایسه را به‌خوبی نشان می‌دهد. پرده‌ای قدرتمند در فیلم، روندی است که به اتهام نادرست علیه کسی منتهی می‌شود؛ فیلم به‌خوبی نشان می‌دهد چگونه می‌توان به‌سادگی «ظاهرِ گناه» را ساخت در حالی که اتهامات بی‌اساس‌اند، و وقتی مقامات برای اهداف سیاسی به‌دنبال مقصر می‌گردند، نتیجهٔ این فشارها می‌تواند متهم‌سازی ناعادلانه باشد. فیلم این نکته را نیز تأکید می‌کند که مرتکبان ظلم دیر یا زود جزای کردار خود را خواهند دید؛ آدم‌های شرور در فیلم چنان نقش‌آفرینی شده‌اند که تماشاگر مشتاق است تا دیدن کیفرشان. پیتر کاشینگ در نقش فرانکنشتاین عالی است؛ فیلم بر نابغه‌بودن و مهارت او تأکید دارد، تا جایی که هم‌دوره‌ای‌هایش او را متهم به جادوگری می‌کنند. برخی از بینندگان از پایان فیلم انتقاد داشته‌اند، اما اگر درنگ کنید پایان‌بندی کاملاً مناسبِ خط داستانی است. از نظر فنی، فیلم حدود ۱ ساعت و ۳۴ دقیقه است و در استودیوهای بری در حوالی لندن و مناطق اطراف (سری، برکشایر و باکینگهام‌شایر) فیلم‌برداری شده است. نویسندهٔ فیلم آنتونی هایندز (با نام مستعار جان اِلدِر)، فیلم‌برداری آرتور گرنت و موسیقی توسط جیمز برنارد انجام شده و بازیگران دیگری مانند ثورلی والترز، رابرت موریس و درک فاولدز نیز در فیلم حضور دارند. نگاهی دیگر بر فیلم: طرح داستانی عجیب و گاهی دیوانه‌وار است، اما فیلم در محافل منتقدان و هواداران همر محبوبیت دارد و حتی مارتین اسکورسیزی آن را در فهرست فیلم‌های مورد علاقه‌اش قرار داده است. تبدیل ایدهٔ Bride of Frankenstein به روایتی متافیزیکی ایده‌ای نزدیک به نابغه‌بودن است، هرچند در برخی لحظات مشخص نیست فیلم قصد دارد جدی باشد یا طنز؛ تم‌های فیلم هوشمندانه و خوب پرداخت شده‌اند: انتقال روح، نخوت طبقاتی، فساد در دستگاه قضایی، زورگویی و البته انتقام — همه در حدود ۹۰ دقیقه جمع شده‌اند. با این حال بعضی صحنه‌ها بیش از حد عجیب‌اند تا اگر قرار بوده جدی باشند بتوان آن‌ها را پذیرفت؛ از منظر تولیدی فیلم در مقایسه با کلاسیک‌هایی چون Curse of Frankenstein یا Dracula و The Mummy ضعیف‌تر به‌نظر می‌رسد و بازی‌ها (به‌جز کاشینگ) گاهی اغراق‌آمیز هستند، اما شاید همین سبک در زمان تولید مدنظر کارگردان بوده است. در مجموع، برای طرفداران همر فیلمی سرگرم‌کننده است—چه به‌عنوان یک کمدی تاریک و چه به‌عنوان یک تریلر کوچک و تلخ. از نظر امتیازدهی، بسته به سلیقه دیدگاه‌ها بسیار متفاوت‌اند؛ نگارنده نمرهٔ ۷ از ۱۰ را مناسب می‌داند. جمع‌بندی: «Frankenstein Created Woman» و همچنین «Frankenstein Must Be Destroyed» نمونه‌هایی برجسته از وحشت گاتیک‌اند—هوشمندانه، خلاقانه، قدرتمند و تأثیرگذار. درجهٔ کلی: A- / امتیاز پیشنهادی: ۷/۱۰.