فیلم The Measure of a Man 2015

داستانی از جستجوی شغل در روزگار امروز فیلم‌های فرانسوی بعد از آثار انگلیسی‌زبان بیشترین تماشای من را دارند؛ عمدتاً به خاطر کیفیت بالا و توجه‌شان به روایت و شخصیت‌ها. آن‌ها برخلاف هالیوود میلی از پول صرف فیلم‌های ابرقهرمانی نمی‌کنند و به داستان‌گویی و عمق‌بخشی به شخصیت‌ها اهمیت می‌دهند—حتی اگر روایت آرامی داشته باشد. جدیدترین فیلمی که دیدم را در ابتدا پس از بازخوردهای متوسط تصور نمی‌کردم...

داستانی از جستجوی شغل در روزگار امروز فیلم‌های فرانسوی بعد از آثار انگلیسی‌زبان بیشترین تماشای من را دارند؛ عمدتاً به خاطر کیفیت بالا و توجه‌شان به روایت و شخصیت‌ها. آن‌ها برخلاف هالیوود میلی از پول صرف فیلم‌های ابرقهرمانی نمی‌کنند و به داستان‌گویی و عمق‌بخشی به شخصیت‌ها اهمیت می‌دهند—حتی اگر روایت آرامی داشته باشد. جدیدترین فیلمی که دیدم را در ابتدا پس از بازخوردهای متوسط تصور نمی‌کردم ببینم، اما وقتی تماشا کردم متوجه شدم چقدر کم‌قدردانده شده است. این فیلم تا حدودی شبیه Two Days, One Night است و ردپایی از The Pursuit of Happyness در خود دارد، اما مقایسه‌هایش بیشتر از جهت موضوعی است تا تماماً شبیه آثار دیگر. می‌توان آن را نوعی مستند-درام نامید، چون چنان واقع‌گرایانه است که تماشاگر احساس نمی‌کند دارد فیلم می‌بیند—لااقل نه برای صرفاً سرگرمی. اگر دنبال سرگرمی سطحی هستید، احتمالاً این فیلم برای شما مناسب نیست. اما اگر تا به حال بعد از از دست دادن شغل دنبال کار بوده‌اید، دست‌کم بعضی جنبه‌های آن به زندگی شما شباهت دارد؛ مخصوصاً از منظر افراد میانسال یا کم‌صلاحیت‌تر که بین مشاغل در تنگنا هستند. دنیای امروز به جوان‌ها تعلق دارد؛ پیرتر بودن و ناآشنایی با تکنولوژی‌های روز بهانه‌ای برای حذف شدن از بازار کار است و اغلب افراد را به سمت مشاغل کم‌درآمد سوق می‌دهد. قهرمان فیلم، تیری، دو سال است که دنبال هر کاری می‌گردد. او خانواده‌ای کوچک دارد: همسر و پسری معلول، و از نظر مالی در مضیقه است. تیری مجبور می‌شود از بانک وام بگیرد و حتی موبایل‌هوم خودش را بفروشد تا هزینه‌ها را تأمین کند. نهایتاً به عنوان نگهبان در یک سوپرمارکت مشغول می‌شود و مبارزه‌اش را با واقعیت‌هایی دنبال می‌کند که در آن جرم و دلسوزی گاهی در هم تنیده‌اند. «دزد فروشگاهی نه سن دارد و نه رنگ؛ هر کس بالقوه می‌تواند دزد باشد.» من آن روز خسته بودم و دنبال کمی آرامش و سرگرمی بودم. فیلم ابتدا کمی وقت می‌گیرد تا به خط اصلی داستان برسد؛ با گفت‌وگوهای تیری و همکاران قدیمی‌اش درباره گزینه‌ها و امکان بازگشت به شغل قبلی آغاز می‌شود. در این فیلم تصاویر و دیالوگ‌ها با دقتی خاص باید دیده و شنیده شوند تا نیت سازندگان از شکل‌گیری چنین اثری درک شود. هر کلمه‌ای که گفته می‌شود شبیه دیالوگ‌های واقعی میان آدم‌هاست، نه جملات ساختگی فیلمی؛ انگار مخاطب از دور نظاره‌گر گفت‌وگوهای واقعی است—به همین خاطر با حس مستندسازی تشبیهش کردم. این سومین همکاری ونسنت لیندون با کارگردان است و به نظرم بهترین‌شان. قبلاً او را در Bastards دیده بودم که زیاد نپسندیدم؛ اما این یکی یکی از بهترین اجراهایش بعد از Welcome است. برای این نقش جوایزی از جمله بهترین بازیگر مرد در جشنواره کن ۲۰۱۵ دریافت کرد. فیلم بیش از همه حول شخصیت تیری می‌چرخد؛ او روح فیلم است و اجرا تقریباً تمام وزن اثر را بر دوش می‌کشد. فیلم در ابتدا کند است، اما وقتی آرام‌آرام با تیری آشنا می‌شوید، جذاب‌تر می‌شود؛ به‌ویژه پرده پایانی که تأثیرگذار است. فیلم نشان می‌دهد جامعه‌مان تا چه حد تنگ‌نظرانه سازمان یافته و چگونه برای آدم‌های حساس فرار از ناامیدی سخت است؛ واکنش‌ها اغلب بسته به موقعیت می‌توانند همدلی باشند و هم جرم. این فیلم همه‌چیزِ یک اثر درباره جستجوی شغل مدرن توسط آدمی معمولی را در خود دارد: حتی اگر شغلی به دست آورد، آیا آن شغل با ارزش‌ها و وجدان او سازگار است؟ برخی آدم‌ها حتی پس از تلاش ناامیدانه هم به آنچه انجام می‌دهند حساس‌اند. من فیلم را در شرایط غیرایده‌آل دیدم اما نبوغ آن را تشخیص دادم. این یکی از بهترین درام‌هایی است که در سال‌های اخیر دیده‌ام. اگر دنبال تصویری واقع‌گرایانه از زندگی هستید، این فیلم یکی از آن‌هاست. شاید اکنون چندان موردتوجه نباشد، اما وقتی بعداً مردم به روند تحولات اجتماعی و زندگی در این دهه نگاه کنند، این فیلم کوچکِ ارزشمند تأثیر بیشتری خواهد داشت، چون دقیقاً آنچه همین الآن اتفاق می‌افتد را نشان می‌دهد. ۸/۱۰