فیلم Sunset Song 2015

سفری از دخترکی تا زن بودن درامی حیرت‌انگیز درباره زندگی—به‌ویژه تصویری که از زندگی یک زن کشاورز در دهه‌های آغازین قرن بیستم ارائه می‌دهد. فیلم اقتباسی است از رمانی با همین نام که به موضوعات روستایی اسکاتلند می‌پردازد. اگرچه با متن اصلی آشنایی نداشتم، اما به نظرم یکی از بهترین تبدیل‌های رمان به فیلمی بود که دیده‌ام. مدت‌زمان طولانی فیلم هرگز مشکل‌ساز نبود؛ قصه‌ایی آرام و...

سفری از دخترکی تا زن بودن درامی حیرت‌انگیز درباره زندگی—به‌ویژه تصویری که از زندگی یک زن کشاورز در دهه‌های آغازین قرن بیستم ارائه می‌دهد. فیلم اقتباسی است از رمانی با همین نام که به موضوعات روستایی اسکاتلند می‌پردازد. اگرچه با متن اصلی آشنایی نداشتم، اما به نظرم یکی از بهترین تبدیل‌های رمان به فیلمی بود که دیده‌ام. مدت‌زمان طولانی فیلم هرگز مشکل‌ساز نبود؛ قصه‌ایی آرام و محکم و با ریتم کند روایت می‌شود. تنها ناامیدی من این بود که فیلم به زبان اسکاتلندی نبود، در حالی که درباره یک خانواده اسکاتلندی بود و به‌نظرم لحن بومی می‌توانست غنای بیشتری به اثر ببخشد. در فیلم لهجه‌ها و گویش‌های اسکاتلندی زیادی هست که در ابتدا برایم قابل‌فهم نبود و مجبور شدم برای درک برخی کلمات جست‌وجو کنم. اما همین ویژگی به نظرم ماهیت واقعیِ فرهنگ محلی را نشان می‌دهد و گمان می‌کنم روایت با طعم بومی، لایه‌های محتوایی را پربارتر می‌کرد. داستان در دهه 1910 رخ می‌دهد و حول دختر نوجوانی به نام کریس می‌چرخد؛ سفری حماسی از کودکی تا زن‌شدن. تحت سلطه پدری سخت‌گیر، فیلم نشان می‌دهد چگونه خانواده در ترس زندگی می‌کنند. پس از یک مرگ در خانه، حادثه کم‌کم خانواده را از هم می‌گسلد و کریس را در موقعیتی قرار می‌دهد که باید درباره آینده‌اش و سرنوشت زمین خانوادگی تصمیمات نهایی را بگیرد. بخش آغازین برای خیلی‌ها ممکن است خسته‌کننده باشد، چون داستان فوراً مشخص نمی‌شود. اما اگر از نیمه اول بگذرید، بقیه فیلم را خیلی خواهید پسندید. این فیلم قصه‌ای نیست که یا آن را بشناسیم یا نه؛ بیشتر درباره پیچ‌وخم‌های زندگیِ کسی است شبیه به زندگی خودمان، فقط در زمانی دیگر. در واقع فیلم درباره مراحل زندگی است—مثل تعویض دنده در اتومبیل، بسته به وضعیت جاده و مقصد. شادی و غم بخش‌هایی از زندگی‌اند که گاهی به تصمیم‌هایی که ما و اطرافیان‌مان می‌گیریم وابسته‌اند. «باید خودت روبه‌روی مردان بایستی. وقتی زمانش برسد، کسی نخواهد بود که بایستد و کمکت کند.» فیلم کاملاً غیرمنتظره بود و مرا یاد «بربادرفته» و «عشق آرام می‌آید» انداخت. تمرکز اصلی روی زنی است که در دنیایی مردسالار قرار دارد. موضوع صرفاً روستایی نیست؛ گاهی به مسائل گسترده‌تری می‌پردازد، مانند دوران جنگ جهانی اول و تحت سلطه انگلستان بودنِ بریتانیا و چگونگی از دست رفتن حقوق و محو شدن فرهنگ اسکاتلندی. بی‌دلیل نیست که اسکات‌ها خواهان استقلال فرهنگی و سیاسی‌اند. رابطه عاشقانه در داستان نقطه عطف دیگری بود؛ مانند برخاستن سه‌پله‌ای از زمین خوردن. بعد از دیدن تغییرات متعدد، دیگر نمی‌توانستم نتیجه‌گیری نهایی را پیش‌بینی کنم، اما پایان‌ فیلم محکم و با نیت بود و دیالوگ‌های زیبایی نیز داشت. از مناظری که در فصول مختلف نشان داده می‌شد واقعا لذت بردم. فیلم عمدتاً در نیوزیلند، اسکاتلند و لوکزامبورگ فیلم‌برداری شده است و البته بیشتر صحنه‌ها در اطراف یک مزرعه و گهگاه مکان‌های دیگر می‌گذرد. جزئیاتی مثل چیزی که در کفش کریس بود تاثیرگذار بود. پیتر مولان مثل همیشه فوق‌العاده است و دیگر بازیگران هم در نقش‌های کوتاه خود خوب ظاهر می‌شوند. با پیشرفت داستان، ترکیب شخصیت‌ها هم تغییر می‌کند. برای خود ما هم کریس مانند کسی است که از مرحله بلوغ وارد مرحله خودیابی می‌شود. نمایش تحول کریس در بازه‌ای طولانی از زمان، از دستاوردهای بزرگ فیلم است. مانند تغییری که در چشم‌انداز از سحر تا غبار رخ می‌دهد، زندگی این زن نیز دچار سرنوشتی مشابه می‌شود—همین است که عنوان فیلم هم به آن اشاره دارد. من این کارگردان بریتانیایی را قبلاً نمی‌شناختم، اما این فیلم درِ جدیدی را به روی من باز کرد تا آثار دیگر او را نیز ببینم. نمی‌دانم آیا همه این فیلم را خواهند پسندید یا نه، اما قطعاً یکی از درام‌های قابل‌توجه سال ۲۰۱۵ است و به همه توصیه‌اش می‌کنم، به‌ویژه اگر مشکلی با روایت طولانی و ریتم کند ندارید. کاش از دو کتاب باقیمانده هم فیلم ساخته می‌شد. ۸/۱۰