فیلم The Way Back 2010

دیدن یکی از فیلم‌های اد هریس همیشه لذت‌بخش است. داستان شما را جذب می‌کند و طراحی صحنه چشمگیر است، اگرچه فیلم به اندازه‌ای که می‌توانست هیجان‌انگیز باشد، نیست. فیلم «راه بازگشت» (2010) حدود سال‌های 1940–1942 رخ می‌دهد و فرار گروهی از اردوگاه گولاگ در سیبری را از دل سرزمین سرد و بایر شوروی تا مغولستان، عبور از صحرای بزرگ گبی، گذر از قله‌های تبت و سرانجام...

دیدن یکی از فیلم‌های اد هریس همیشه لذت‌بخش است. داستان شما را جذب می‌کند و طراحی صحنه چشمگیر است، اگرچه فیلم به اندازه‌ای که می‌توانست هیجان‌انگیز باشد، نیست. فیلم «راه بازگشت» (2010) حدود سال‌های 1940–1942 رخ می‌دهد و فرار گروهی از اردوگاه گولاگ در سیبری را از دل سرزمین سرد و بایر شوروی تا مغولستان، عبور از صحرای بزرگ گبی، گذر از قله‌های تبت و سرانجام رسیدن به آزادی در هند روایت می‌کند. فیلم از کتاب محبوب اسلاوومیر راویچ با عنوان «پیاده‌روی دراز: داستان واقعی یک سفر به سوی آزادی» الهام گرفته شده، اما بر اساس آن ساخته نشده است. پس از کشف مدارکی دربارهٔ آزاد شدن راویچ از گولاگ در سال 1942، اعتبار روایت کتاب مورد تردید قرار گرفت؛ برخی معتقدند اگرچه جزئیات ممکن است مستقیماً برای راویچ رخ نداده باشد، اما احتمالاً این داستان‌ها بر پایهٔ رویدادها و افراد واقعی‌ای مانند سرباز لهستانی ویتولد گلینسکی شکل گرفته‌اند. کارگردان پیتر ویر نیز صراحتاً گفته که فیلم عمدتاً داستانی است و تنها از کتاب الهام گرفته شده است. رهبر طبیعی گروه جانوش (با بازی جیم استرجس) است؛ نه به خاطر کاریزمای رهبری، بلکه چون نیمی از عمرش را در جنگل گذرانده و واقعا بلد است چگونه در چنین شرایطی زنده بماند. همراهان او عبارت‌اند از یک آمریکایی بدبین به نام میستر اسمیت (اد هریس)، یک اوباش روسی به نام والکا (کالین فارل)، یک حسابدار طنزپرداز، یک شیرینی‌پز هنرمند، یک کشیش، یک لهستانی دارای شب‌کوری و دختری نوجوان به نام ایرنا که با بازی سوریس رونان نقش‌آفرینی شده و ظاهراً در زمان فیلم‌برداری شانزده ساله شد. این فیلم داستان تلاش برای بقاست. گروه با شب‌های یخ‌زده، کمبود غذا و آب، حشرات، مرگ، صحرای بی‌پایان گبی و هیمالیا روبه‌رو می‌شود و البته سوالات اخلاقی اجتناب‌ناپذیر ناشی از موقعیت‌های مرگ و زندگی. برخی از منتقدان از زیاد بودن سکانس‌های پیاده‌روی شکایت کرده‌اند، اما همین موضوع ماهیت فیلم است: فراری 4000 مایلی پیاده به سمت آزادی. فیلم پیام‌های قدرتمندی را منتقل می‌کند که پس از تماشای آن همچنان قابل تأمل‌اند: - دولت‌های کمونیستی یا افراطی اغلب به‌عنوان دستگاه‌هایی سرد و بی‌رحم نمایش داده می‌شوند که به سرعت هر گونه مخالفت را با روش‌های گوناگون سرکوب می‌کنند. - چنین نظام‌هایی می‌توانند به‌عنوان یک آفت اجتماعی بی‌رحم توصیف شوند که باید تا آنجا که ممکن است از آن گریخت. - بهتر است آزاد زیست تا در بندِ کمپِ کار یا رژیم‌های دیکتاتوری و آموزشی زندگی کرد. - مغول‌ها و تبت‌ها مردمانی با شرافت واقعی‌اند. - سوریس رونان بازیگری جوان و قابل‌توجه است. علاوه بر این، فیلم دارای موسیقی متن خوب و لوکیشن‌های دیدنی است که در بلغارستان، مراکش و هند فیلم‌برداری شده‌اند. کلام آخر: اگر از داستان‌های بقا—مثل «پرواز ققنوس» (خصوصاً نسخهٔ اصلی) یا «شن‌های کالاهاری»—و همچنین آثاری همچون «لورنس عربستان»، «ردای سیاه» و «مغول: ظهور چنگیز خان» لذت می‌برید، «راه بازگشت» قطعاً ارزش دیدن دارد. مدت زمان: 2 ساعت و 13 دقیقه. نمره: A-.