فیلم Ace in the Hole 1951

«ایس این د هول» به کارگردانی بیلی وایدر داستانی تلخ و گزنده از سوءاستفاده رسانه‌ای و انسداد وجدان انسانی را تعریف می‌کند. چاک تاتوم (با بازی کِرک داگلاس)، روزنامه‌نگاری از کار افتاده که در یک روزنامه کوچک در آلبوکرکی گیر افتاده، وقتی با مردی محبوس در غاری برخورد می‌کند، فرصت بازگشت به روزنامه‌نگاری بزرگ را در قالب بهره‌برداری از این فاجعه می‌بیند. ماجرا خیلی زود...

«ایس این د هول» به کارگردانی بیلی وایدر داستانی تلخ و گزنده از سوءاستفاده رسانه‌ای و انسداد وجدان انسانی را تعریف می‌کند. چاک تاتوم (با بازی کِرک داگلاس)، روزنامه‌نگاری از کار افتاده که در یک روزنامه کوچک در آلبوکرکی گیر افتاده، وقتی با مردی محبوس در غاری برخورد می‌کند، فرصت بازگشت به روزنامه‌نگاری بزرگ را در قالب بهره‌برداری از این فاجعه می‌بیند. ماجرا خیلی زود از یک گزارش ساده به یک سیرک رسانه‌ای خارج از کنترل تبدیل می‌شود. فیلم که الهام‌گرفته از حادثه واقعی فلوید کالینز در سال ۱۹۲۵ است، نمونه‌ای برجسته از تیزبینی سوزناک و بدبینانهٔ وایدر است. هنگام اکران با استقبال تجاری مواجه نشد، چون بیننده آن زمان برای مواجهه با تصویری بی‌گذشت از فساد اخلاقی و منفعت‌طلبی آماده نبود؛ اما امروز «ایس این د هول» به‌عنوان یکی از بهترین فیلم‌ها دربارهٔ مکانیسم‌های رسانه‌ای و ضعف‌های انسانی در مقابل عطش تماشای تراژدی شناخته می‌شود. داگلاس با اجرای قدرتمندش، چاک تاتوم را به شخصیتی نفرت‌برانگیز اما جذاب بدل می‌کند؛ مردی که جذابیت و زیرکی‌اش جدایی‌ناپذیر از بی‌رحمی اوست. در سکانس‌هایی که تاتوم با لئو مینوزا (ریچارد بندیکت) محبوس صحبت می‌کند و به او وعدهٔ نجات می‌دهد، تماشاگر ناخودآگاه در تخطی اخلاقی شریک می‌شود. لئو همسرش لورین (جان استرلینگ) را دوست دارد، اما لورین از مدتی پیش خواهان جدایی بوده و تحت تأثیر تاتوم می‌ماند و برای کسب منافع مالی از رنج شوهرش باقی می‌ماند؛ رابطهٔ تاتوم و لورین اتحادی از جنس جهنم است. شهرت ناگهانی شهرک کوچک، برپا شدن کارناوال اطراف محل حادثه، هجوم جمعیت و سودآوری‌های مالی و رسانه‌ای، همه نشان از بهره‌کشی سیستماتیک دارد. دیالوگ‌ها در سنت نوآر تیز و گزنده‌اند و حتی شوخی‌های معمول وایدر هم به‌گونه‌ای زیرپوستی جا داده شده‌اند. هرچه بهره‌برداری شدت می‌گیرد و ریاکاری انسانی عیان می‌شود، فیلم به قصه‌ای بی‌رحم بدل می‌گردد که بیننده‌های مایل به تماشای وجوه تیره‌ی ماهیت بشر را مجذوب می‌کند. اگرچه تغییر رفتار ناگهانی یک کاراکتر در پایان کمی غیرمنتظره به‌نظر می‌رسد، پایان‌بندی تماماً از دل فضای نوآر بیرون می‌آید و فیلم را به آستانهٔ یک شاهکار از سوی یک استاد سینما می‌رساند. هرچند برخی جنبه‌های فنی داستان—مثل ایدهٔ بی‌خطریِ حفر از بالا یا اطمینان بیش از حد به ابزارهای دههٔ ۱۹۵۰—با کمی تردید همراه‌اند، اما این‌ها در برابر فروپاشی اخلاقی و نقد سیستماتیک فیلم کم‌اهمیت جلوه می‌کنند. نکتهٔ قابل توجه این است که شیوهٔ دست‌ورزی تدریجی تاتوم و توانایی او در تسلط بر روایت برای روزها، متعلق به فضای رسانه‌ای‌ای است که دیگر وجود ندارد؛ امروز چرخهٔ خبر کوتاه‌تر است، انتشار محتوا به‌شدت خودکار و الگوریتمی شده و شکل‌های نوینی از بهره‌کشی رسانه‌ای جای شیوه‌های مستقیم گذشته را گرفته‌اند. با این حال، فیلم همچنان مطالعه‌ای نافذ دربارهٔ بی‌اخلاقی نظام‌مند است: فساد تنها عمل یک فرد نیست، همکاری و سودجویی جمعی است—کلانتری که فرصت سیاسی می‌بیند، زنِ قربانی که از جمعیت منفعت می‌برد، مردمِ تماشاچی که این تراژدی را به نمایش می‌گذارند؛ همه هم‌دست‌اند و مرد درون غار کم‌اهمیت‌ترین نقش را در تراژدیِ خود دارد. «ایس این د هول» ارزش دیدن دارد؛ به‌ویژه برای اجرای خشن و پرانرژی داگلاس و تسلطِ وایدر بر ساختار فیلم. هشدارهای خاصش دربارهٔ روزنامه‌نگاری ممکن است متعلق به دوره‌ای دیگر به‌نظر برسند، اما محکومیت وسیع‌ترش نسبت به فرصت‌طلبی، همدستی و ولع انسانی برای تماشای نمایشِ رنج همچنان تیز و نگران‌کننده باقی مانده است. امتیاز: ۹ از ۱۰.