فیلم Shayda 2023

پشتوانهٔ قدرتمند فیلم «شیدا» عشق مقاوم یک مادر است؛ تصویری تکان‌دهنده از زنی ایرانی که در بدترین وضع ممکن تلاش می‌کند از زندگی‌اش بهترین استفاده را ببرد. این قصهٔ صمیمی دربارهٔ توانمندسازی و تاب‌آوری زنان در نظام فرهنگی‌ای است که اغلب زنان را شهروندان درجه دوم تلقی می‌کند. شیدا (با بازی زر امیرابراهیمی) مادری جوان است که همراه با دختر ۶ ساله‌اش، مونا (سلینا زاهدنیا)، از...

پشتوانهٔ قدرتمند فیلم «شیدا» عشق مقاوم یک مادر است؛ تصویری تکان‌دهنده از زنی ایرانی که در بدترین وضع ممکن تلاش می‌کند از زندگی‌اش بهترین استفاده را ببرد. این قصهٔ صمیمی دربارهٔ توانمندسازی و تاب‌آوری زنان در نظام فرهنگی‌ای است که اغلب زنان را شهروندان درجه دوم تلقی می‌کند. شیدا (با بازی زر امیرابراهیمی) مادری جوان است که همراه با دختر ۶ ساله‌اش، مونا (سلینا زاهدنیا)، از همسر به شدت آزارگر خود، حسین (اُسامه سامی)، فرار کرده و به پناهگاهی زنانه در استرالیا پناه برده‌اند. شیدا شجاعانه برای طلاق اقدام کرده و اکنون در جامعهٔ خود طرد شده است. او همواره در ترس زندگی می‌کند اما در پی شروعی تازه برای خود و دخترش است و می‌کوشد خانه‌ای امن، آرام و عادی برای فرزندش فراهم کند. آن‌ها تا مدت‌ها از آزادی‌های تازهٔ خود لذت می‌برند تا اینکه خبر نگران‌کننده‌ای می‌رسد: قاضی حق ملاقات به حسین داده است. با بازگشت او به زندگی‌شان و افزایش زمان‌های حضورش با کودک، وضعیتی خطرناک پدید می‌آید و شیدا دائماً از این می‌ترسد که حسین تلاش کند مونا را ربوده و به ایران ببرد. نیا‌‌سری در این داستان به جراحت‌های ناشی از رابطه‌ای سرشار از آزارهای جنسی، جسمی و عاطفی می‌پردازد و ایستادگی یک زن را در حفاظت از دخترش گرامی می‌دارد. فیلم بر چالش‌های فرهنگی کشور مبدأ شیدا — ایران — متمرکز است؛ جایی که زنان از خودمختاری قانونی محروم‌اند و حفاظت‌های ضعیفی در برابر مسائلی جدی مانند خشونت خانگی دارند، و وقتی علیه قوانین یا رویه‌های تبعیض‌آمیز مقاومت می‌کنند، معمولاً با بازداشت یا حتی احکام اعدام مواجه می‌شوند. رفتار با زنان، به‌ویژه آن‌هایی که دنبال طلاق هستند، هم تأثرآور و هم خشم‌انگیز است. نیا‌‌سری به‌خوبی رنج، هول و آسیب‌پذیری زنی را نشان می‌دهد که می‌کوشد خود را از چرخهٔ سوءرفتار رها سازد. زر امیرابراهیمی در نقش اصلی اجرای قدرتمندی دارد و همدلی و اراده‌ای جهان‌شمول را به نمایش می‌گذارد که الهام‌بخش است. نقش‌آفرینی سلینا زاهدنیا به‌عنوان کودک ترسان اما معصوم و اوسامه سامی در نقش آزارگری جذاب که ادعا می‌کند تغییر کرده نیز به‌خوبی اثر را تکمیل می‌کنند (خوشبختانه شیدا بهتر از این حرف‌ها می‌داند). «شیدا» در مجموع درام محکمی است: سیاسی، به‌موقع و درگیرکننده. تماشای آن گاهی پرتنش و دشوار است، اما وقتی قهرمان فیلم شروع به زندگی کردن وفقِ شرایط خود می‌کند، چیزهایی که قبلاً تهدیدآمیز به نظر می‌رسیدند، حالا رهایی‌بخش جلوه می‌کنند.