فیلم Queen of the Desert 2015

زنی که هر وجب خاورمیانه را می‌شناخت! می‌توان این فیلم را نسخه‌ای زنانه از «لورنس عربستان» دانست؛ خود بازیگر اصلی نیز این دیدگاه را بیان کرده است. فیلمی زندگینامه‌ای درباره زنی بریتانیایی که در اوایل قرن بیستم نقش مهمی در بسیاری از تحولات خاورمیانه ایفا کرد. پس از مرگ تراژیک مردی که عاشقش بود، جرترود بل جوان تصمیم می‌گیرد در سراسر خاورمیانه سفر کند، دربارهٔ آن...

زنی که هر وجب خاورمیانه را می‌شناخت! می‌توان این فیلم را نسخه‌ای زنانه از «لورنس عربستان» دانست؛ خود بازیگر اصلی نیز این دیدگاه را بیان کرده است. فیلمی زندگینامه‌ای درباره زنی بریتانیایی که در اوایل قرن بیستم نقش مهمی در بسیاری از تحولات خاورمیانه ایفا کرد. پس از مرگ تراژیک مردی که عاشقش بود، جرترود بل جوان تصمیم می‌گیرد در سراسر خاورمیانه سفر کند، دربارهٔ آن بنویسد و به کاوش‌های باستان‌شناسی و کارهای دیگر بپردازد. پس از دهه‌ها سفر در گوشه‌و‌کنار منطقه، دستاوردهای او به‌طرزی الهام‌بخش در این فیلم بازنمایی شده‌اند. من ساختار و سبک کارگردان را دوست دارم. این نخستین فیلم او پس از شش سال است، ولی آن‌طور که انتظار داشتم درخشان از کار درنیامده است. فیلم ترکیبی از مستند و داستانی است. تصویربرداری فوق‌العاده است؛ کار با دوربین را بسیار پسندیدم و بازیگران هم عملکرد خوبی داشتند. نیکول کیدمن درخشان است؛ شاید بهترین نقش‌آفرینی او در جایگاه بازی یک شخصیت واقعی باشد. با این حال چیزی در فیلم کم است. شاید زمان ساخت فیلم مناسب نبود و بهتر بود حداقل پانزده سال زودتر ساخته می‌شد. در غیر این صورت می‌توانست اثری شایستهٔ جوایز باشد. تماشای فیلم به‌خاطر مناظر زیبا و گستره‌های بیابانی و البته بازی کیدمن ارزش دارد. مشکل اصلی روایت، تمرکز کامل بر نقش کیدمن است؛ او در همه‌جا حضور دارد و به همین خاطر جنبه‌های دیگر خالی گذاشته شده‌اند. به‌نظر می‌رسد هدف بیشتر نمایش دستاوردهای او بوده و از این منظر شاید این موضوع می‌توانست قالب یک مستند کامل‌تر را بیابد. برخی تماشاگران، به‌ویژه کسانی که از خاورمیانه‌اند، ممکن است فیلم را بپسندند؛ اما من آن را توصیه نمی‌کنم. فیلم بد نیست، اما بین خوب و ضعیف نوسان دارد. ۵/۱۰ با وجود اینکه بازیگران نسبتاً مناسبی گرد هم آمده‌اند، این زندگینامه دربارهٔ ماجراجوی قدرتمند صحرا—جرترود بل—بیشتر حکم نمونه‌ای چشمگیر از هنر فیلمبرداری در مناظری شنی و بادی را دارد تا یک درام قدرتمند. او (نیکول کیدمن) در عربستان حضور دارد، در حالی که امپراتوری عثمانی در حال زوال است و قدرت‌های اروپایی بر باقی‌مانده‌های آن تمرکز کرده‌اند. ورود او به مصرِ تحت سلطهٔ بریتانیا، او را با نخستین عشقش «کادوگان» (جیمز فرانکو) آشنا می‌کند—سومین دبیر مأموریت بریتانیا—اما آن رابطه، مانند کل زندگی او در شبه‌جزیره، پیچ‌وخم‌هایی دارد تا اینکه با سربازی به نام «وایلی» (دامین لوئیس) ملاقات می‌کند. تمام این وقایع در پس‌زمینهٔ گسترش استعمار و تمایل او برای کاوش و یافتن دوستان رخ می‌دهد—کاری که در فرهنگی با نقش‌های بسیار مشخص برای زنان، دشوار است. به‌تدریج او مورد احترام قرار می‌گیرد و حتی به تسهیل‌گری برای ادارهٔ «دفتر عربی بریتانیا» تبدیل می‌شود، نهادی که در حمایت از تلاش‌های ت. ا. لورنس (رابرت پتینسون) نقش داشت. اگر از بخشی از تاریخ مطلع باشید، موضوع کمی قابل‌فهم‌تر می‌شود؛ در غیر این صورت این درام کند و ضعیف است: زمان زیادی صرف نماهای افتتاحیهٔ بسیار زیبا می‌شود اما زمان کافی برای پرداختن به شخصیت این زن شجاع و باهوش اختصاص نمی‌یابد. کیدمن در این نقش هرگز به‌طور تمام‌وکمال درخشان نمی‌شود؛ لهجه‌اش قطعاً بریتانیایی به‌نظر نمی‌رسد و او (به‌همراه کارگردان، ورنر هرتسوگ) نتوانسته‌اند از بازیگران فرعی چندان بهره‌ای ببرند؛ آن‌ها گویی فقط ظاهراً نقش خود را اجرا می‌کنند. از فیلم تصویری از نجابت بادیه‌نشینان به‌دست می‌آورید—آرزویشان این است که رها شوند و خود حکومت کنند—اما تولید فیلم نمونه‌ای از سبک بر محتوا بودن است.