فیلم Beyond a Reasonable Doubt 2009

چرا مردی باید خودش را برای قتل قاب‌بندی کند؟ «بِیوند اِی ریزُنِبِل داوت» (Beyond a Reasonable Doubt) را پیتر هایمز کارگردانی کرده و فیلمنامه را از داستان/فیلمنامهٔ داگلاس مور برای فیلم هم‌نامِ ۱۹۵۶ اقتباس کرده است. در این فیلم جسِ متکالف، امبر تامبلین، مایکل داگلاس، جول دیوید مور و اورلاندو جونز نقش‌آفرینی می‌کنند. موسیقی اثر از دیوید شایر است و هایمز خودش فیلمبرداری را هم بر...

چرا مردی باید خودش را برای قتل قاب‌بندی کند؟ «بِیوند اِی ریزُنِبِل داوت» (Beyond a Reasonable Doubt) را پیتر هایمز کارگردانی کرده و فیلمنامه را از داستان/فیلمنامهٔ داگلاس مور برای فیلم هم‌نامِ ۱۹۵۶ اقتباس کرده است. در این فیلم جسِ متکالف، امبر تامبلین، مایکل داگلاس، جول دیوید مور و اورلاندو جونز نقش‌آفرینی می‌کنند. موسیقی اثر از دیوید شایر است و هایمز خودش فیلمبرداری را هم بر عهده داشته است. سی. جِی. نیکلاس (متکالف) روزنامه‌نگاری جاه‌طلب است که معتقد است وکیل پرآوازهٔ مارک هانتر (داگلاس) در مسائل حقوقی فساد می‌کند و تصمیم می‌گیرد این فساد را ثابت کند. فیلم ۱۹۵۶ که آخرین فیلم آمریکایی فریتز لانگ بود، بیشتر در ژانر دادگاهی قرار می‌گرفت تا نوآر محض و با فضای حقوقی زمان خود هم‌راستا بود. هایمز این داستان را به زمان حال منتقل کرده و به‌خاطر پیشرفت‌های تکنولوژیک، فیلم گاهی به‌خصوصیات تخیلی می‌گراید. اگر فیلم از لحاظ دراماتیک و تعلیق خوب پیاده شده بود، چنین تغییراتی قابل‌قبول بودند، اما ظاهر کلی اثر ارزان‌قیمت و شبیه فیلم‌های تلویزیونی است، فیلمبرداری بی‌هیجان است، بازی بازیگران جوان قابل‌ملاحظه نیست و داگلاس که عملکرد بسیار خوبی دارد، به‌طور عجیب کم‌استفاده مانده است. خود قصه از نظر ضعف‌ها و لغزش‌های انسانی جذاب است و یک پیچش دوگانه در مسیر فیلم تا انتها کشش ایجاد می‌کند، اما در کل ناامیدکننده است — حتی اگر نسخهٔ برجستهٔ لانگ از ۱۹۵۶ را هم ندیده باشید. امتیاز: ۶/۱۰ تنها چیزی که در این فیلم «فراتر از هر شک معقولی» است، ابلهانه‌بودن آن است. فیلم با صحبت دادستان منطقه، مارک هانتر (مایکل داگلاس)، مقابل هیئت منصفه در یک دادگاه قتل آغاز می‌شود: «دفاع می‌خواهد بگوید کل پرونده‌مان قرینه‌ای است. شاهد عینی وجود ندارد، تطابق گلوله‌ای نیست، هیچ بهانه‌ای نیست.» عجیب است؛ کسی که هفده محکومیت قتل متوالی داشته، باید غیابِ بهانه (آلیبی) را عاملی به‌نفع تعقیب بداند، نه به‌نفع دفاع. روزنامه‌نگار سی. جِی. نیکلاس (جسی متکالف) متقاعد است که هانتر فاسد است؛ به‌گفتهٔ او، هر هفده محکومیت بر پایهٔ مدارکِ ژنتیکی بوده که نیکلاس مطمئن است به‌نوعی توسط هانتر کاشته شده‌اند. برای مثال، ته‌سیگاری‌ای که در صحنهٔ جرم عکس‌برداری شده، به ته‌سیگاری‌ای که متهم را در ویدئوی بازجویی نشان می‌دهد منسوب می‌شود؛ رئیسی که به نیکلاس می‌گوید کنایه‌آمیز: «چطور کسی می‌تواند ته‌سیگاری را در صحنهٔ جرم جا بگذارد وقتی بازجویی سه روز بعد از عکس‌برداری‌ها بوده؟» بی‌‌اعتنا به این تناقضات، نیکلاس نقشه‌ای کم‌خردانه می‌چیند تا خودش را با شواهد قرینه‌ای برای قتل یک روسپی قاب‌بندی کند (این ایده آشناست و شبیه به کپی‌برداری از «زندگی دیوید گِیل» به‌نظر می‌رسد). از جملهٔ اقداماتش خریدن ماسکِ اسکی (و اسپریِ فلفل زدن در حالی که آن را به‌صورت دارد) و خریدن یک جفت کفش ورزشی از برندی که به‌عنوان «بسیار نادر» معرفی می‌شود و تولیدش در ۱۹۹۹ متوقف شده است. این کفش‌ها ردپایی با «اندازه و وزن» مطابق ردپای صحنهٔ جرم برجای می‌گذارند. می‌شد این را نشانه‌ای از این دانست که (اسپویل) نیکلاس در واقع قاتل است — در غیر این‌صورت تطابق «اندازه و وزن» تصادفی بزرگی بود — اما برای نسبت دادن چنین ظرافتی به هایمز باید بیش از حد از او قدردانی کرد؛ مخصوصاً وقتی نیکلاس مجبور می‌شود یک سگ جَک راسِل را وادار کند تا او را در ساق پای چپ بجود تا نیشی مشابه نیشی که مقتول داشته بازسازی شود؛ در حالی که اگر او واقعاً قاتل باشد، پس از قبل هم جای نیشی داشته است. گازگرفتن دوم خارج از دوربین رخ می‌دهد که مرا به این فکر می‌اندازد یا نیکلاس توانسته سگ دوم را دقیقاً همان نقطه را گاز بگیرد، یا کورِی (جول دیوید مور)، دوست و همدستش (در همه چیز به‌جز قتل) و ظاهراً روزنامه‌نگار، نمی‌تواند تفاوت بین نیش تازه و نیش قدیمی را تشخیص دهد. و دربارهٔ همان کفش‌ها هم نباید حرفی زد؛ نیکلاس در واقع دو جفت از آن‌ها را دارد (پس «بسیار نادر» کجا رفت؟). خامه روی کیکِ مزخرفات هم این است که نقشهٔ نیکلاس کاملاً وابسته به این پیش‌فرض است که هانتر واقعاً فاسد است و حاضر به دستکاری شواهد خواهد بود؛ در حالی که این موضوع صرفاً حدسیه‌ای از جانب نیکلاس است و تمام «شواهد» او چیزی جز گمان و حدس نیست.