فیلم Nightcrawler 2014

«نایت‌کرالر» نمایشِ تاریک و ناخوشایندِ اوج‌گیری یک تهیه‌کنندهٔ ویدیویی زیرزمینی است که سراسر فیلم مخاطب را در تعلیق و ناباوری نگه می‌دارد. این فیلم تصویری از انسان‌دوستی‌زدایی و هوسِ کسب شهرت و سود با نمایش رنج دیگران ارائه می‌دهد و هم‌زمان طعنه‌ای گزنده به رسانه‌های خبری‌ای می‌زند که شعارشان این است: «اگر خون و بدبختی باشد، خبرِ اول است». لوئیس بلوم شخصیتِ مرکزیِ فیلم، نمونه‌ای از...

«نایت‌کرالر» نمایشِ تاریک و ناخوشایندِ اوج‌گیری یک تهیه‌کنندهٔ ویدیویی زیرزمینی است که سراسر فیلم مخاطب را در تعلیق و ناباوری نگه می‌دارد. این فیلم تصویری از انسان‌دوستی‌زدایی و هوسِ کسب شهرت و سود با نمایش رنج دیگران ارائه می‌دهد و هم‌زمان طعنه‌ای گزنده به رسانه‌های خبری‌ای می‌زند که شعارشان این است: «اگر خون و بدبختی باشد، خبرِ اول است». لوئیس بلوم شخصیتِ مرکزیِ فیلم، نمونه‌ای از یک اجتماع‌گریزِ مدرن است؛ یک «سایکوپاتِ دیجیتال» که با گروهی از درس‌های پایه‌ای مدیریتیِ اینترنتی و عزمِ انحصاری برای موفقیت، وارد عرصهٔ تصادفات و جنایاتِ شبانه می‌شود و مرزهای اخلاق و قانون را عمداً و پی‌درپی رد می‌کند. جیک جیلنهال با لاغری، چشمان توخالی و طنینِ کلامی سرد، نقشی تحسین‌برانگیز و تکان‌دهنده ارائه می‌دهد؛ بازی‌ای که هر جمله‌اش با اعتمادبه‌نفسِ اغراق‌آمیز بیان می‌شود، چه کلیشه‌هایی آشکار گفته شود و چه نکته‌ای بَریده و هوشمندانه آشکار گردد. لحظهٔ آرام اما تکان‌دهنده‌ای که بلوم به یکی از کارمندان می‌گوید: «شاید مشکل من این نیست که مردم را نمی‌فهمم، بلکه این است که از آن‌ها خوشم نمی‌آید»، یکی از نقاط اوجِ بازی و شخصیت است. کارگردانی و فیلمنامهٔ دن گیلروی در این اثرِ نخست برجسته است: او ژانرها را به‌خوبی در هم می‌آمیزد، از المان‌های تریلر و وحشت استفاده می‌کند و با طعنه‌هایی تلخ به رسانه‌های تلویزیونی می‌زند. فیلم‌برداری غالباً در شب و در فضایی سرد، تاریک و پر از سایه انجام شده که در تضاد با نئون‌ها و چراغ‌های کم‌نور شهری، اتمسفرِ متناسبی با جهانِ بلوم می‌سازد — شهری که بلوم در آن احساس آرامش می‌کند و انگار به‌خانه‌اش برگشته است. روابط بین شخصیت‌ها هم به قدر کافی پیچیده و تأثیرگذارند: رابطهٔ بلوم با نینا رومیرا (رنِه روسو)، که در مقامِ سردبیرِ شبکهٔ تلویزیونی قرار دارد، رابطه‌ای مشکل‌دار و در عین حال پویاست؛ هر دو از جنبه‌هایی نقص دارند و این تعامل به جذابیتِ داستان می‌افزاید. تنها انتقادِ کوچک شاید این باشد که رابطهٔ بلوم با تنها کارمندش، ریک (ریز احمد)، کمی بُنیهٔ دراماتیک کمتری دارد، اما این نکته مانع از آن نمی‌شود که فیلم اثری تند، پرهیجان و عمیقاً نا‌آرام‌کننده باشد. فیلم بارها با آثارِ کلاسیک مانند Taxi Driver و همچنین با Drive و Seven مقایسه شده و این شباهت‌ها در درون‌مایه‌ها، لحن سینمایی و حتی فضای تصویری محسوس است. «نایت‌کرالر» نقدی است بر استثنایی‌پنداریِ آمریکا و نمایشِ بازارِ سودجویی که در آن رنج انسانی به کالایی تبلیغاتی تبدیل می‌شود؛ تصور کنید یک کارآفرینِ بی‌رحم که از ضعف‌های انسانی بهره‌برداری می‌کند تا به سود و موفقیتِ فردی برسد. جیک جیلنهال در این نقش یکی از باورپذیرترینِ سایکوپات‌های سینما را خلق کرده و بسیاری از منتقدان نپذیرفتنِ نامزدیِ او در اسکار را کم‌مهری می‌دانند؛ بازی او چنان کامل و پویاست که تماشاگر هر ثانیه از حضورِ لوئیس بلوم را باور می‌کند. پشتیبانیِ بازیگرانِ جانبی، از جمله رنه روسو و ریز احمد، نیز قوی و مکملِ اثر است. در مجموع، «نایت‌کرالر» فیلمی تیز، تیره و تکان‌دهنده است که تماشاگر را از ابتدا تا انتها با خود همراه می‌کند. این فیلم هم از نظر روایت و هم از نظر اجرا نمونه‌ای برجسته از سینمای معاصر است که مدت‌ها در ذهن باقی می‌ماند. تعبیرِ خلاصهٔ یکی از دیالوگ‌ها به‌خوبی نقشِ بلوم را توصیف می‌کند: «این کار من است؛ اگر دارید مرا می‌بینید، دوست دارم فکر کنید بدترین روزِ زندگی‌تان است.»